Yılın 10 ayında hizmet ihracatı hariç toplam ihracatın bir önceki yıla göre yüzde 31 artışla 6,7 milyar dolara ulaştığına dikkati çeken Görgün, "Bu artışla birlikte savunma ve havacılık sektörümüzün Türkiye’nin genel ihracatındaki payı yüzde 3,5’e yükselmiştir. Sektörümüzdeki bu kalıcı ihracat başarısı, dünyanın dört bir yanında yürüttüğümüz savunma sanayisi işbirliği faaliyetlerinin meyvesidir. Bu çalışmalara aynı kararlılıkla devam ediyoruz. Katma değerli, yüksek teknolojili ürünlerle globalde daha güçlü bir Türkiye için çalışan başkanlık personelimize, şirketlerimize ve tüm paydaşlarımıza teşekkür ediyor, başarılarının devamını diliyorum." ifadelerini kullandı.

Organizasyonun tanıtım afişleri, başkentte havalimanı güzergahı başta olmak üzere birçok önemli noktada yerini aldı.

Türk firması Prontaron Savunma (The Peak Defense) tarafından düzenlenen fuara ilişkin Mali hükümeti, Afrika kıtası öncelikli olmak üzere 50'den fazla ülkeye resmi davetiye gönderdi.

Kıta basınında, Türk savunma sanayisinin yeni teknolojik çözümlerini kıtaya taşıması açısından "çığır açacak" bir organizasyon olarak nitelendirilen BAMEX'25 nedeniyle, başkent Bamako ve çevresinde hazırlıklar yapıldı.

Ürünler özel harekat arazisinde test edilebilecek
Afrika ülkelerinden 35'in üzerinde karar alıcı heyetin ziyaret etmesi beklenen fuarda, Türkiye'den Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) öncülüğünde Baykar, ASELSAN, Roketsan, MKE, STM, Kalekalıp, 3E, Sarsılmaz, Atlas, ESSAV, SkyDagger, ZSR, Akıncılar ve Akdaş Silah gibi sektörün önde gelen kuruluşları hazır bulunacak.

Bamako Fuar ve Gösteri Merkezi’nde gerçekleştirilecek fuarda ayrıca Mali, Burkina Faso ve Nijer’den oluşan Sahel Devletleri İttifakı (AES) ülkeleri ile Mali ordusuna ait stantlar da yer alacak.

Afrika dışından da çeşitli ülkelerden ziyaretçi taleplerinin alındığı fuar, 4 gün boyunca yeni iş birlikleri için fırsatlar sunacak.

Son 2 günü "Demo Day" olarak gerçekleşecek fuarda yabancı heyetler ve uzman ekipler, Türk firmalarının fuar kapsamında getirdiği ürünleri özel harekat arazisinde test etme imkanı bulacak.

Tercihler Türk savunma sanayiine yöneliyor
Mali, Afrika kıtasında jeopolitik, stratejik, kültürel ve güvenlik açısından önemli bir yer tutuyor.

Kıtanın stratejik güç mücadelesinin en kritik merkezlerinden biri olarak dikkati çeken Mali, çeşitli iç ve dış güvenlik tehditleriyle mücadele ediyor.

Uzun, kontrolü zor sınırlara sahip Mali, İHA, zırhlı araç, radar, elektro-optik sistemler ve el yapımı patlayıcı/mayın temizleme sistemleri gibi teknolojilere ihtiyaç duyuluyor. Komşu ülkelerin de benzer sistemlere ihtiyacı bulunuyor.

Başta Mali olmak üzere Afrika ülkeleri, geçmişteki olumsuz deneyimler nedeniyle güvenlik ihtiyaçları karşılamak amacıyla güvenilir tedarikçiler arıyor.

Türk savunma sanayii son dönemde Afrika ülkelerinde büyük ilgi görüyor. Afrika ülkeleri başta İHA ve zırhlı araçlar olmak üzere ordularını Türk savunma sanayii ürünleriyle güçlendiriyor.

Eğitim desteği, uygun fiyat/performans gibi özellikler Türk savunma sanayii ürünlerini Afrika ülkeleri için cazip hale getiriyor.

Raporda, ABD, Rusya, Almanya gibi sektörün önde gelen silah ihracatçılarının yanı sıra savunma ürünlerini giderek geliştiren Çin, Güney Kore ve Türkiye gibi "yeni aktörlerin de silah pazarında giderek daha fazla söz sahibi olduğunun" altı çizildi.

Türkiye'nin "son on yılda en büyük on küresel ihracatçı arasında en etkileyici ilerlemelerden birini katettiği" vurgulanan raporda, Ankara’nın "silah endüstrisinin gelişimine büyük yatırımlar yapmayı sürdürdüğü" kaydedildi.

Raporda, "(Türkiye silah endüstrisi) özellikle çok sayıda insansız hava aracı (İHA) sözleşmesiyle ihracatta 2023'e kıyasla yüzde 80'lik bir artış göstererek 2024'te yeni bir rekora imza attı." ifadeleri kullanıldı.

KEMANKEŞ-1 FÜZESİ TESTTEN BAŞARIYLA GEÇTİ

Bu çerçevede Bayraktar AKINCI TİHA'dan ilk kez ateşlenen KEMANKEŞ-1 füzesi, zorlu bir senaryoda gerçekleştirilen hava hedefindeki atış, seyir ve dalış testlerini başarıyla geçti.

Baykar tarafından geliştirilen yapay zeka destekli hedefleme sistemi sayesinde KEMANKEŞ 1 füzeleri, senaryo gereği belirlenen hedefleri otonom uçuşla ve yüksek hassasiyetle tam isabetle imha etti.

Test kapsamındaki tüm görevleri başarıyla tamamlayan KEMANKEŞ 1'in, havadaki en küçük hedefleri dahi etkin şekilde etkisiz hale getirme kabiliyeti de doğrulanmış oldu.

KIZILELMA'nın jet motorunun sesi de dikkatlerden kaçmadı.

"HER AY 8 ADET ALTAY TANKI ÜRETİLECEK"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "63 bin metrekare kapalı alana sahip seri üretim hattımızda her ay 8 adet Altay tankı ile muharebe sahasının kalesi olarak tarif edilen 10 adet Altuğ imal edilecek. Diğer savunma ürünlerimizde olduğu gibi Altay tanklarından da hedefimiz özellikle kritik malzemelerde kimseye bağlı olmamaktır. Ambargolara rağmen nasıl bugünkü aşamaya geldiysek, inşallah bundan sonraki süreci de başarıyla yürüteceğiz. Her zaman söylüyorum. Bakın, bugün bir kez daha tekrar ediyorum. Hedeflerimize giden yolda önümüze çıkan ve çıkartılan engeller bizi sadece yavaşlatır. Belki biraz geciktirir ama menzile varmamıza asla mani olamaz. Ya bir yol bulur ya bir yol açar, eninde sonunda hedeflediğimiz yere ulaşırız. Stratejik önemi fevkalade yüksek bu modern tesisin bizleri hedeflerimize bir adım daha yaklaştıracağına inanıyorum." ifadelerini kullandı.

Mevcut hava kampüslerinin Antalya Döşemealtı, Tekirdağ Süleymanpaşa, Eskişehir İnönü ve Sivrihisar ile Samsun 19 Mayıs, Konya Selçuklu, Sakarya Pamukova, Çanakkale Bozcaada, Muş, Denizli, İzmir Aliağa, Eskişehir Seyitgazi ve Ardahan'da bulunduğunu anımsatan Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

"31 Ekim'de Sivas Divriği'de inşa edilen yeni hava kampüsün açılışını gerçekleştireceğiz. Bu hava kampüsü ile ülke genelinde 12 ilde 14 hava kampüsümüz ile sportif ve amatör havacılığa destek vermeye devam edeceğiz. Pist, 1180 metre uzunluğunda ve 20 metre genişliğinde beton kaplama olarak inşa edildi. 8 adet parklama alanına sahip olan hava kampüsünde yalnızca 5 bin 700 kilogramın altındaki hava araçlarıyla sportif ve amatör amaçlı uçuşlar gerçekleştirilecek."

Uraloğlu, söz konusu yerde ticari uçuşların yapılmayacağını, jet motorlu uçakların iniş-kalkış gerçekleştiremeyeceğini, uçuşların "görerek uçuş kuralları (VFR)" kapsamında gerçekleştirileceğine işaret etti.

Bölge turizmine katkı sunacak
Hava kampüslerinin, bulundukları illerde havacılıkla ilgili sosyal ve kültürel etkinliklere de zemin hazırladıklarını vurgulayan Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Bu yönüyle, hava kampüsler hem ekonomik gelişime katkı sağlıyor hem de havacılık kültürünün yaygınlaşmasına imkan tanıyor. Divriği Hava Kampüsü, bölge turizmine katkı sunacak. Burada kazanılacak deneyimler, amatör ve sportif havacılığın ülke genelinde yaygınlaşmasında rol oynayacak."

Uraloğlu, her ilçeye hava kampüsü kazandırma vizyonu ile çalışmalarını sürdürdüklerine dikkati çekerek, Niğde, Aksaray, Gaziantep, Kocaeli ve Batı Antalya'ya da hava kampüsü kazandırmayı planladıklarını söyledi.

Seri imalat hattı, tesiste 63 bin metrekarelik kapalı alanda yer alıyor. İmalat hatları, aylık 8 ALTAY ve 10 ALTUĞ 8x8 üretebilecek kapasitede tasarlandı

Zırh çeliklerinde hassas kaynak ve muayene
İmalat sürecinde yer alan seri parça hazırlık hattında, kaynaklı imalat öncesi zırh çeliklerinin kesim, büküm ve ön işleme prosesleri yapılıyor. 150 milimetre kalınlığına kadar zırh çelikleri kesilebiliyor ve ön işleme tezgahlarında hassas şekilde delik delme, kaynak ağzı açma işlemleri yapılabiliyor. Bu aşamalardan sonra robotik hatlarda kaynaklı işlemler gerçekleştiriliyor.

İmalatın en önemli ayaklarından birini kaynaklı imalat hattı oluşturuyor. ALTAY ve ALTUĞ 8x8 tasarımlarının yüksek mayın ve balistik performans gereklilikleri bulunması sebebiyle kaynak bölgeleri X-Ray ve PAUT (Phase Array Ultrasonik Test) yöntemleri ile yüzde 100 muayene ediliyor.

Kaynak proseslerinin istenen kalitede sorunsuz yapılabilmesi için akıllı algoritmalarla donatılmış kaynak robot hatları, özel fikstür ve görev ekipmanları tesis edildi. Kaynaklı imalat hattı içinde tonaj kapasiteleri farklı olmak üzere iş parçası için 50 ton kapasiteye kadar yüksek hassasiyette görev yapan 38 robot pozisyoner bulunuyor. Bu poziyonerler 3 holü kaplayan, 8 farklı robotik kaynak hattı içinde yer alıyor

Kaynak robotlarının ALTAY ve ALTUĞ 8x8 modelleri üzerinde erişilebilirlik simülasyonları dijital ikiz ortamlarında yapıldı. Tam penetrasyonlu kaynak bölgelerinin yaklaşık yüzde 85'lik kısmı kaynak robotları ile kaynatılıyor.

Tesiste seri üretim sürecinin başlamasının ardından geçen sürede kaynak hattına alınan gövde sayısı 12'ye ulaştı.

Final işleme hattında da kaynaklı imalat sonucu oluşan deformasyonların giderilip, tanklarda çalışan sistemleri yerlerine hassas toleranslarla montajlayabilmek amacıyla kaynaklı yapılar üzerinde final işleme yapılıyor.

Kaynaklı imalatı tamamlanmış yapıların ölçümleri robotik lazer tarama hattında gerçekleştiriliyor.

Robotlar sezgisel olarak hataları bulup gideriyor
Otomotiv, savunma, havacılık, gemi inşa, iş makineleri, vagon ve raylı sistem endüstrileri gibi alanlara yönelik endüstriyel robot temelli ve proses çözümleri oluşturan INTECRO Robotik, sahip olduğu yeteneklerle Türk savunma sanayisine de katkı sağlıyor.

INTECRO Robotik Yönetim Kurulu Başkanı A. Ali Şen, yaptığı açıklamada, ALTAY Tankı gibi Türk savunma sanayisinin en önemli projelerinden birinde görev almaktan, projeye katkı vermekten gurur duyduklarını söyledi

BMC üretim hatları için geliştirip, üretip, teslim ettikleri robotik sistemlerin yüksek mukavemette zırh çeliklerinin birleştirilmesi için gerekli olan kaynaklı üretim süreçlerinde kullanıldığını dile getiren Şen, şöyle konuştu:

"Bu hattan çıkacak tank ve zırhlı araçlar için kaynak işlemleri son derece kritik. Robotik sistemler üretimi yapılacak parçaları, gövdeleri yüksek hassasiyette konumluyor. Kaynağın doğruluğu, mukavemetini istenen standartlarda karşıladığı gibi oluşabilecek hataları tespit ederek üretim prosesini o hatalardan arındırılacak şekilde yönlendiriyor. Yani bu robotik sistemlerin sezgisel ve adaptif bir yönü bulunuyor. Ön hazırlık sürecinde ufak tefek hatalar olduğunda bunları tespit edip giderebiliyor. Ayrıca kaynak öncesi ön hazırlık aşamasında oluşabilecek birtakım imalat hatalarını, tolerans kayıplarını görüp, analiz edip, işlemlerini o değişim parametrelerine göre düzenleyip gerçekleştiriyor. Bu sayede standartlara uygun ve yüksek kalitede üretim mümkün ve sürdürülebilir oluyor."

Şen, tesis ettikleri robotların yüzde 90 düzeyinde HAB'daki fabrika ve entegrasyon tesislerinde üretildiğini, yüksek yerlilik oranına sahip robotların milimetrenin yüzde 5 hassasiyetinde kaynaklı imalat yapabildiğini ifade etti. Şen, her biri onlarca eksenden oluşan dijital ikiz destekli çalışan robotların, ALTAY Projesi'nde Türk mühendis ve işçilerinin en kritik yardımcıları olduğunu belirtti.

ALTAY Tankı üretim projesi için 7 yıldır BMC ile partner adayı olarak görüştüklerini söyleyen Şen, bu süre boyunca çeşitli testler, ön hazırlıklar, teknoloji olgunlaştırma çalışmaları, tedarik zinciri hazırlığı ve AR-GE dahil olmak üzere çok sayıda karşılaştırmalı sınavdan geçerek sürece dahil olduklarını anlattı.

Ali Şen, ALTAY Tankı için yerli üretim teknolojisi hedefini gerçekleştirmiş olmanın, yüksek teknoloji üretim hatları tesis etmenin gururunu yaşadıklarını belirtti.

Haluk Görgün, açılışını gerçekleştirilen tesisin sadece ALTAY Ana Muharebe Tankı'nın üretim hattı değil, aynı zamanda Türkiye'nin mühendislik gücüne, teknolojik derinliğine ve stratejik vizyonuna duyulan sarsılmaz inancın somut bir ifadesi olarak faaliyet göstereceğini vurguladı.

Başlangıçta bir hedef olan "yerli ve milli üretimin" bugün artık bir gerçek, standart, gurur vesilesi olduğuna işaret eden Görgün, "ALTAY Projesi, yalnızca bir platform değil, savunma sanayimizin kabiliyetlerini şekillendiren bir okuldur, bir vizyonun temelidir. Özel sektörümüz, vakıf şirketlerimiz, mühendislerimiz ve işçilerimiz el ele vererek, bu ülkenin tarihinde bir ilki başardı. Kendi ana muharebe tankını tasarladı, test etti ve üretime hazır hale getirdi. Bu başarı, yerli aklın, milli iradenin ve Türk mühendisinin eseridir." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "tam bağımsız savunma sanayi" hedefiyle şekillendirdiği vizyonun, bugün sadece bir hedef değil, bir sistematik yenilenmeye, kurumsallaşmış bir ekosisteme dönüştüğünü dile getiren Görgün, şu değerlendirmede bulundu:

"Bir zamanlar savunma sanayisinde yurt dışından temin ettiğimiz alt sistemleri artık biz üretiyoruz. Hem de daha güçlü, daha dayanıklı, daha akıllı biçimde ve sadece kendimiz için değil, dünyaya ihraç edebileceğimiz sistemler ortaya koyuyoruz. Yürüttüğümüz yerlileştirme hamleleriyle, tanklarımızın kritik alt sistemlerinin yerli imkanlarla entegre edilebilmesi için büyük bir teknik ve insan kaynağı seferberliğini hayata geçirdik. ALTAY ile büyük kalibre silah üretim yeteneği, kompozit malzemelerle zırh sistemi üretim yeteneği gibi birçok alanda, daha önce elimizde olmayan yetenekler kazandık. Aynı zamanda ALTAY sayesinde teknolojik olarak tüm dünya ile yarışabilecek AKKOR Aktif Koruma Sistemi ve Atış Kontrol Sistemi gibi ürünler ortaya çıkardık.

Bugün artık 800 mühendis, 1250 işçi ve 90 alt yükleniciden oluşan dev bir ekip, 17,5 milyon mühendislik saati, 35 bin kilometrelik testler ve 3 bin 700 atışla Yeni ALTAY'ı geleceğe hazırlıyoruz. ALTAY'ımız, 2 yıl garanti ve 6 yıl lojistik destekle, sahada uzun ömürlü bir başarıyı garanti etmektedir. 35 bin sayfa tasarım, 16 bin gereksinim, 120 test prosedürü ve 50 bin test adımıyla her ayrıntısı mükemmelliğe adanmış bir mühendislik harikasıdır."

Geleceğin tankları da bu tesiste şekillenecek
Tesiste bulunan Zırh Açık Test Alanı, Balistik Koruma Merkezi, üretim tesisleri ve kapsamlı test merkezlerinin Türk savunma sanayisine önemli katkılar sunacağını vurgulayan Görgün, şunları kaydetti:

"Bu güçlü altyapı yalnızca bugünün ihtiyaçlarını karşılamakla kalmayacak, geleceğin tanklarını, geleceğin zırhlı araçlarını şekillendirecek, kara platformlarında milli kabiliyetin çıtasını daha da yukarıya taşıyacaktır. HAB Bölgesi'nde yükselen bu fabrika, Türkiye'nin tank ve zırhlı araç üretiminde dünyanın sayılı merkezlerinden biri oldu, 682 bin metrekarelik bu alanda robotik kaynak sistemleriyle yılda 96 ALTAY tankı üretilecektir.

Burada sadece bugünü değil, yarını da düşünen bir anlayışla dijital dönüşüm odaklı, akıllı üretim hatlarıyla, otonom kontrol ve veri analitiğiyle entegre edilmiş bir 'gelecek fabrikası' hayata geçirilmektedir.

Türkiye’nin savunma sanayindeki yükselişi, artık sınırları aşan, işbirlikleri kuran, teknoloji geliştiren bir model halini almıştır. Türkiye’nin savunma sanayi yolculuğu artık yalnızca kendi ihtiyaçlarına cevap veren bir yapıda değil, global rekabette pay alan, standardı belirleyen, ortak geliştiren, teknoloji paylaşan bir modeldir.

Bugün açılışını yaptığımız bu tesis ve teslim ettiğimiz tanklar, sadece bir üretim başarısı değildir. Bu, stratejik aklın, liderliğin ve azmin neticesidir."

Tesisin açılış töreninde, seri üretimi başlayan ALTAY tanklarının ilk teslimatı da gerçekleştirilecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BMC Ankara Tank ve Yeni Nesil Zırhlı Araçlar Üretim Tesisi Açılışı ve İlk Yeni Altay Tankları Teslimat Töreni'ne katılacak.

İthal güç grubuyla başlayan seri üretim süreci, yerli BATU Güç Grubu ile devam edecek. Proje kapsamında 85 T1, 165 T2 konfigürasyonunda olmak üzere 250 tank, Kara Kuvvetleri Komutanlığına kazandırılacak.

ALTAY Tankı prototipleri üzerinde ihracat lisansı engeli sebebiyle yapılan yerlileştirme ve kazandırılan ilave yetenekler sonrasında çok daha üstün yeteneklere sahip "YENİ ALTAY" tankı ortaya çıktı.

ALTAY Tankı'na kazandırılan yetenekler arasında aktif koruma sistemi, yeni güç grubu, geliştirilmiş zırh sistemi, yenilenen atış kontrol sistemi, yenilenen araç kontrol sistemi, yerlileştirilen sistemler (hız azaltan, nişancı 2. derece görüş sistemi, palet, kule çember dişlisi, yakıt ve hidrolik pompalar, mobil gizleme ağı, periskop, rotor gibi) yer alıyor.

Yeni Nesil Ana Muharebe Tankı ALTAY, yakın coğrafyada son dönemde yaşanan muharebe deneyimlerinden ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin geleceğe yönelik ihtiyaçlarından yola çıkılarak geliştirilen yeni koruma konseptine göre yeniden tasarlandı ve ALTAY T1 konfigürasyonuna yükseltildi.

ALTAY T1, muharebe alanında karşılaşılabilecek tüm tehditler dikkate alınarak geliştirilmiş pasif, reaktif ve aktif koruma bileşenlerinden oluşturulan çepeçevre zırh koruması ile güçlü bir korumaya sahip olacak.

Muharebe sahasının en güçlü tank tehditlerine ve en gelişmiş güdümlü anti-tank füzelerine karşı etkin pasif zırh korumasının yanında, özellikle RPG tehditlerine karşı yeni nesil reaktif zırh (ERA) ve kafes zırh ile tüm anti-tank roket ve güdümlü füzelerine karşı 360 derece koruma sağlayan Aktif Koruma Sistemi de ALTAY T1 Ana Muharebe Tankı'na entegre edilerek tüm koruma sistemi güncellendi.

ALTAY T1'de ayrıca gövde mühimmat bölgelerinde infilak geciktirici tedbirler ve genişletilmiş kule arka bölmesi yer alacak.

Modern muharebe koşullarında önemli görevler üstlenecek ALTAY, yüksek teknoloji silah sistemleri sayesinde sağlayacağı üstün ateş gücünü, gelişmiş atış kontrol sistemleri ile en yüksek isabet oranlarıyla son kullanıcıların hizmetine sunacak. Mürettebatın korunması, yeni nesil hibrit koruma sistemleriyle sağlanacak. Bu sayede manevra kabiliyeti, çeviklik ve beka optimize edilecek.

BMC tarafından güç grubu dahil yenilenen ve yerlileştirilen sistemleriyle ALTAY Ana Muharebe Tankı, seri üretim testleri için 2023 yılında Türk Silahlı Kuvvetlerine teslim edilmişti.

Seri üretim, tankın ilave yetenekler kazanacağı T2 konfigürasyonuyla devam edecek.

ASFAT ana yükleniciliğindeki projede, gemilerden ikisi İstanbul Tersane Komutanlığı, ikisi Karaçi KSEW Tersanesi tarafından üretiliyor.

HAVELSAN, projede ADVENT Savaş Yönetim Sistemi ve FLEETSTAR Gemi Veri Dağıtım Sistemi tedariklerinin yanı sıra ana entegratörlük görevini icra ediyor.

Projenin ilk gemisi PNS Babur, Nisan 2024'te atışlarını tamamlayarak bir sonraki ay düzenlenen törenle Pakistan Deniz Kuvvetleri envanterine dahil edildi.

PNS Khaibar testleri geçti
Projenin ikinci gemisi PNS Khaibar da canlı atışlarını tamamladı ve Türk Deniz Kuvvetleri ile icra edilecek faaliyetlerin ardından Karaçi'ye intikal edecek.

PNS Khaibar için gerçekleştirilen atış testinde elde edilen sonuçlar, PN MİLGEM gibi kapsamlı bir deniz platformu projesinde teknolojik olgunluk, entegrasyon başarısı ve operasyonel güvenilirliği somut bir şekilde ortaya koydu.

İlk geminin ardından projenin ikinci gemisi olan PNS Khaibar ile icra edilen canlı atış faaliyetlerinde su üstü, kara ve hava hedeflerine tam isabet sağlandı.

PNS Khaibar, kara bombardımanı esnasında 76 milimetre baş topu ile hedefi tam ortasından vurdu. Gemi, STOP 25 milimetre uzaktan komutalı stabilize top sistemi ile bu başarısını tekrarladı.

PN MİLGEM Projesi kapsamında üçüncü gemi PNS Badr icin Karaçi KSEW Tersanesi'nde son hazırlıklar icra ediliyor. Gemi için Aralık 2025'te ilk seyir tecrübesinin gerçekleştirilmesi, ardından liman kabul testlerine başlanması planlanıyor.

Projenin dördüncü ve son gemisi PNS Tariq'ın inşası KSEW Tersanesi'nde devam ediyor. Geminin test süreçlerinin 2

Yarın ilk teslimatı yapılacak ALTAY tanklarında ASELSAN imzası taşıyan yüksek ateş gücü, beka kabiliyeti ve gelişmiş koruma teknolojileri yer alıyor.

Modern muharebe şartlarına uygun olarak geliştirilen sistemler sayesinde ALTAY, atışlı testlerde üstün performans sergileyerek sınıfının en iyileri arasında gösteriliyor.

Bu kapsamda VOLKAN-II Tank Atış Kontrol Sistemi, Uzaktan Komutalı Silah Sistemi, Tank Komuta Kontrol Bilgi Sistemi, İç Haberleşme Sistemi, Tank Lazer Uyarı Sistemi, Tank Sürücü Görüş Sistemi, Aktif Koruma Sistemi (AKKOR), Muharebe Sahası Tanıma ve Tanıtma Sistemi, ÖRÜMCEK Yakın Mesafe Gözetleme Sistemi (YAMGÖZ), Nişancı İkinci Derece Görüş Alt Birimi, Tank Mürettebat Eğitim Sistemi, telsizler ve kayar bilezik sistemleri ALTAY'a entegre edildi.

ASELSAN tarafından özgün olarak geliştirilen AKKOR Aktif Koruma Sistemi, tankı 360 derece koruma altına alarak beka kabiliyetini üst düzeye taşıyor. Sahip olduğu radar teknolojisiyle tehdidi anında algılayan AKKOR, ALTAY'ı dünyada sayılı orduların sahip olduğu bir koruma katmanına ulaştırıyor.

Tankın içinde yer alan gömülü simülatör TMES ise, mürettebata gerçek kullanıcı arayüzleriyle sanal ortamda eğitim yapma olanağı sunuyor. Bu sistem sayesinde personel, harekat öncesi yüklenen senaryolarla görevine çok daha hazırlıklı şekilde çıkabiliyor.

Milli imkanlarla geliştirilen bu sistemler ASELSAN'ı, bir tankın tüm görev donanımlarını kendi bünyesinde geliştirebilen az sayıdaki şirket arasına taşıdı. ASELSAN, bu sayede hem yeni tank üretiminde hem de mevcut tankların modernizasyonunda dünya devleriyle rekabet edebilir konuma geldi.

Ayrıca ASELSAN mühendislerince geliştirilen milli periskop sistemleri, ALTAY'ın "gözleri" olarak tank mürettebatına geniş görüş açısı, yüksek doğrulukta tespit ve etkili gözetleme imkanı sunuyor.

TUSAŞ, terör saldırısının yıl dönümüyle ilgili sosyal medya hesabından video paylaştı.

TUSAŞ paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Unutmadık, unutmayacağız. Şehitlerimiz Atakan Şahin Erdoğan, Cengiz Coşkun, Zahide Güçlü Ekici, Hasan Hüseyin Canbaz ve Murat Arslan’ı, şehadetlerinin yıl dönümünde rahmetle anıyor, özlemle yâd ediyoruz. Onları, kalplerindeki vatan sevgisi, çalışma azimleri, ülkemiz için ortaya koydukları emek ve gayretleriyle daima hatırlayacak; aziz hatıralarını yaşatmak için daha çok çalışacak, daha çok üreteceğiz. Şehitlerimizin mekânları cennet, kabirleri nur, ruhları şad olsun."

16 bin kişinin çalıştığı TUSAŞ merkez yerleşkesinde vardiya değişimi sırasında düzenlenen saldırıda makine mühendisi Zahide Güçlü Ekici, kalite kontrol görevlisi Cengiz Coşkun, teknisyen Hasan Hüseyin Canbaz, güvenlik görevlisi Atakan Şahin Erdoğan ve taksi şoförü Murat Arslan şehit oldu, 22 kişi ise yaralandı.

Açık maket/simülatör yapısı ve multimedya kamera sistemleri sayesinde tüm öğrencilerin aynı anda eğitime katılabileceğini dile getiren Nacar, bu sayede eğitimin verimliliği ve etkisinin artacağını ifade etti.

Sanal gerçeklik çözümleri ile daha hızlı ve etkili birim tanıtım eğitimleri gerçekleştirilebileceğini anlatan Nacar, arızacılık eğitiminde tüm senaryoların kullanılması sağlanarak bakım personeline olası her türlü arızalara müdahale yeteneği kazandırılacağını bildirdi.

Nacar, "Gerçek tankın yürütme maliyetlerine (yakıt, yedek parça, insan gücü) katlanmaksızın, HAVELSAN tarafından geliştirilen eğitim araçları ve simülatörler kullanılarak, daha fazla sayıda öğrenciye eşzamanlı ve çok daha düşük işletme maliyetleri ile kullanıcı ve bakım eğitimleri verilebilecek, kahraman tankçılarımız yerli ve milli teknolojiler ile geleceğin muharebe sahasına hazır olarak yetiştirilecektir." dedi.

ALTAY EĞİTİMLERİNİN ETKİNLİĞİ ARTACAK

ALTAY Eğitim Araçları Proje Yöneticisi Alkan Dalkılıç ise HAVELSAN olarak ALTAY Ana Muharebe Tankı'nın eğitim araçlarını yaptıklarını söyledi.

Bu kapsamda kullanıcı ve bakım personelinin tankın eğitimlerini alacağı platformları tasarlayıp, üretip, kullanıcıya teslim ettiklerini anlatan Dalkılıç, proje sözleşmesinin 1 Mayıs 2019'da imzalandığını, takviminin ise 21 Haziran 2023'te başladığını bildirdi.

O günden itibaren yoğun olarak faaliyetlerine devam ettiklerini vurgulayan Dalkılıç, şöyle konuştu:

"Bu kapsamda 44 farklı tipte toplam 94 eğitim aracı teslim edeceğiz. Bunun içerisinde iskelet tipi tank maketinden dış aydınlatma donanımı maketine, canlı kule eğitim maketinden bakım eğitim istasyonu sistemlerine kadar çok farklı türde sistem veriyoruz. Bu sistemlerle kullanıcının daha etkin şekilde tankı tanımasını, öğrenmesini, kullanmasını ve arızalarını gidermesini sağlamış olacağız.

Genellikle tam görev simülatörlerimize aşinasınız. Tam görev uçuş simülatörlerimizde bildiğiniz üzere pilot yetiştiriyoruz. Halihazırda uçuş eğitimi almış ve uçabilen pilotlara tip intibak ve acil durum senaryolarını koşturduğumuz simülatörlerimiz tam görev simülatörleri. Burada ise tankı hiç görmemiş, tanımayan personele tankı tanıtacağımız ve eş zamanlı olarak pek çok öğrenciye tankı tanıtabileceğimiz eğitim araçları tasarlıyoruz, dizayn ediyoruz.

Burada açık ve yarı açık yapıda eğitim araçlarıyla aynı anda pek çok kullanıcının tankın bileşenlerini öğrenmesini ve görmesini sağlıyoruz. Bunun multimedya sistemiyle, kameralarımızla ve büyük ekran televizyonlarımızla destekliyoruz. Yani eğitime yaklaşamayan öğrenciler, o an için fiziki olarak tankın veya maketin içerisinde olamayan öğrencilerimiz dışarıdan multimedya sistemleri sayesinde içeride verilen eğitimi takip edebiliyorlar ve eğitime katılmış oluyorlar. Bu sayede sınıf ortamında daha fazla sayıda öğrenciye aynı anda eş zamanlı olarak eğitim sağlamış oluyoruz."

TANK VE BAKIM OKULUNA YENİ DERSHANELER GELİYOR

Dalkılıç, ALTAY Eğitim Araçları'nın Mamak'ta bulunan Tank Okulu ve Balıkesir'deki Bakım Okulu'nda proje ana yüklenicisi BMC tarafından oluşturulan dershanelere konuşlandırılacağını söyledi.

Eğitim alacak personelin gerçek tanka yakın bir ortamda, gerçek sistemler üzerinde eğitim almasını, kas hafızası oluşturmasını ve eğitim yardımcılarıyla birlikte tankı öğrenmesini sağlayacaklarını anlatan Dalkılıç, şunları kaydetti:

"Bakım personelleri için de arızacılık eğitimlerimizi vereceğimiz maketlerimiz olacak. Bunları hem gerçek sistemler üzerinden sağlayacağız hem de gerçek sistemler üzerinden sağlayamayacağımız gövde elektrik donanımı gibi gömülü olan ve aşırı sayıda kablaj içeren, aynı anda pek çok kullanıcıyı götüremeyeceğimiz yerlere sanallaştırma çözümleriyle daha etkin bir eğitim sağlıyor olacağız."

YERLİ GÜÇ GRUBUNA GEÇİŞE HAZIRLIKLI

Alkan Dalkılıç, Altay Projesi'nin ilerleyen aşamalarında yerli güç grubuna geçilmesiyle ortaya çıkacak değişikliklere hazırlıklı olup olmadıkları sorusuna, "Buna hazırlıklıyız. Projenin süregelen aşamasında zaten planlı bir faaliyet olduğu için hem Grup 1 kapsamındaki Kore motorlarla simülatörlerimizi gerçekleştireceğiz. Sonrasında yerli BATU Güç Grubu'nun ALTAY'a dahil olmasıyla biz de maketlerimizde BATU'yu kullanıyor olacağız. Dolayısıyla her iki güç grubuna yönelik olarak kullanıcı ve bakım eğitimlerini sağlıyor olabileceğiz." yanıtını verdi.

Sanallaştırma kapsamında tankın içindeki ve üzerindeki avadanlıkları gösterebildikleri bir ortam oluşturduklarını ifade eden Dalkılıç, şöyle konuştu:

"Burada kullanıcıya ALTAY tankını ve bileşenlerini gösteriyor, öğretiyor olacağız. Hem içerisini hem dışarısını farklı pozisyonlarda oturarak sürücü, komutan, nişancı ve doldurucu pozisyonlarında etrafında sanal gerçeklik gözlüğüyle tankın içerisinde ne görüyorsa görüyor olacak. İşaret ettiğinde birimin ismi ve tanıtım senaryoları ortaya çıkacak. İlerleyen aşamalarda bunu etkileşimli hale getirerek tankın sanal versiyonu üzerinden eğitimini sağlayabiliyor olacağız."

Teslimatlara yıl sonu itibarıyla başlayacaklarını ve 10 parti halinde tamamlayacaklarını bildiren Dalkılıç, 94 eğitim aracını 3 yıl içerisinde güvenlik güçlerinin envanterine dahil edeceklerini belirtti.

Altınay Savunma Teknolojileri Genel Müdürü Burak Mercan, yaptığı açıklamada, tank eyleyicilerinin geliştirilmesi işinin şirketleri için ilk anlamlı savunma sanayisi projesi olduğunu belirtti.

Bu projeden önce savunma sanayisine adım atsalar da yaptıkları işin mühimmatların sökümü üzerine bir otomasyon projesi olduğunu dile getiren Mercan, askeri standartlara uygun ilk ürün geliştirme projesi olarak ALTAY Projesi'ne 2010 yılında ASELSAN ile imzaladıkları proje ile alt yüklenici olarak başladıklarını ifade etti.

Mercan, bu kapsamda, tankın önemli alt sistemlerinden olan Atış Kontrol Alt Sistemi'nin içerisinde yer alan namlu ve kule tahrik eyleyicilerinin geliştirilmesi prototiplerinin üretilmesi ve askeri standartlarda test edilip kalifiye edilmesine yönelik çalışmalar yaptıklarını anlatarak, şöyle konuştu:

"Daha sonra sahada diğer test aşamalarında kullanılacak platformların içerisinde yer alacak eyleyiciler için de bir hayli prototip üretimi gerçekleştirdik. Nihayetinde bu yıl içerisinde artık teslim edilecek nihai ürünler için bu eyleyiciler tarafında seri üretime geçtik.

Bu projede oldukça önemli kazanımlarımız oldu. Öncelikle ASELSAN'ın yol göstericiliğinde bir savunma alt sisteminin nasıl tasarlanacağı, nasıl üretilip test edileceği, nelere dikkat edileceğine yönelik ciddi kazanımlarımız oldu. Bu kazanımlarımızı zaman içerisinde farklı ürünlere yansıtmak suretiyle geldiğimiz noktada deniz ve hava platformlarına kadar taşıyabildik. Bugün doğrudan Altınay Savunma Teknolojileri bünyesinde olmasa da iştirakimiz olan TAAC şirketi bünyesinde özellikle Milli Muharip Uçak KAAN, HÜRJET'te, döner kanatlı platformların kritik alt sistemlerinde birçok yardımcı eyleyicinin de benzer bir çalışma mimarisine sahip olduğunu ve oradan getirdiğimiz birikimlerle bu ürünlere dönüştürüldüğünü söyleyebilirim."

Eyleyicilerinin tankın Atış Kontrol Sistemi'nde çalıştığına işaret eden Mercan, geliştirdikleri çözümlere ilişkin şu bilgileri verdi:

"Eyleyicilerimiz namlunun dikeydeki tahriki ve kulenin yataydaki dönüş hareketini sağlıyor. Bu sadece belli açılara dönüş şeklinde değil belirli bir hedefe kilitlenmesi sırasında tankın ana gövdesinin zeminden gelen etkilerle bozulmasını kompanse edecek şekilde oldukça hassas ve hızlı tepki veren eyleyiciler. Bunlar bakımsız olarak tasarlandı, yani tankın içerisine takıldıktan sonra bir daha belli periyotlarda sökülüp belli işlemlerin yapılmasına gerek olmayacak. İçerisinde hassas aktarma grupları var. Bunların çoğunun da gerek dişli üretimleri olsun gerekse içerisinde yataklama amacıyla veya hareket aktarma amacıyla kullanılan hassas sistemler olsun çoğunu ülkemizde üretiyoruz. Parçaların büyük kısmını fabrikamızda talaşlı imalat olarak üretiyoruz. Onaylı alt yüklenicilerde ekstra proseslerle ilgili hizmet olarak son bütünlemeyi de Altınay Savunma Teknolojileri'nin Dilovası'ndaki fabrikasında gerçekleştiriyoruz ve ASELSAN'a nihai entegrasyon için teslim ediyor oluyoruz."

Test görüntüsünü sosyal medya hesabından paylaşan Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, Murad AESA Radar Performans Test Uçuşu ifadesini kullandı.

Aselsan'ın sosyal medyasın ise, "Bayraktar KIZILELMA, MURAD 100-A ile çok daha güçlü. Milli mühendislik gücümüz MURAD 100-A AESA Atış Kontrol Radarı, KIZILELMA platformunda ilk uçuş testini başarıyla tamamladı" sözlerine yer verildi.

KIZILELMA’nın envantere girmesiyle birlikte Hava Kuvvetleri’ne ait F-16 ve F-4’lerin yükünü alması elbette akla gelen ilk ve çok değerli dönüşümlerden biri. Ancak uzmanlar, KIZILELMA ile özellikle yerli/milli mühimmatın çok daha etkin kullanılabileceği görüşünde.

“Savaş uçaklarının bazı görevlerini üstlenecek”
Savunma Sanayii Uzmanı Yusuf Akbaba, önce KIZILELMA’nın çok sayıda platformun yükünü alacak olmasını değerlendiriyor.

Akbaba’ya göre kimi kritik görevlerde elinizdeki mühimmatı çok daha yüksekten ve çok daha hızlı uçarken atmanız gerekiyor. Bu durum da sizi mecburen envanterde F-16 ya da F-4 uçaklarına yönlendiriyor. İşte tam da bu noktada KIZILELMA’nın da artık bu denkleme gireceğinden bahsediyor Akbaba. Ve bu gibi durumlarda savaş uçakları yerine KIZILELMA’nın kullanılacağını vurguluyor.

Tabi işin bir de maliyet boyutu var. Savaş uçaklarını sıkça kullanmanız onların görev sürelerini artırıyor. Bu da daha fazla bakım, onarım ve yedek parça anlamına geliyor. Yusuf Akbaba bunların ciddi maliyetler anlamına geldiğini ve KIZILELMA ile burada da avantajlar elde edileceğinin altını çiziyor.

“Yerli mühimmatla KIZILELMA’nın işbirliği yeni bir dönem başlatabilir”
Yusuf Akbaba bu noktada değerli bir parantez açıyor. KIZILELMA ile sadece savaş uçaklarının yükünü azaltıp maddi anlamda kazanç sağlamakla kalmayacağımızı vurguluyor.

Türkiye’nin hava-yer mühimmatı çeşitliliğinde dünyada ilk 3 ülke arasında bulunduğuna işaret ediyor Akbaba ve şunları söylüyor:

“Envanterimizdeki insanlı savaş uçakları başka ülkelerden alındı. Haliyle bu uçaklara yerli bir mühimmatı entegre etmek her şeyden önce izne tabi. İzin almanız da tek başına yeterli değil. Uzunca bir süreye ve ciddi bütçelere de ihtiyacınız var. Çünkü entegrasyon sanıldığından zor ve pahalı bir iş.

Ancak KIZILELMA geldiğinde bu denklem de kökünden değişecek. Uçağın da füzelerin de her şeyi bize ait. Onları çok kısa sürede ve hayli düşük maliyetlerle entegre edebileceğiz. Böylece elimizdeki geniş hava-yer mühimmatı çeşitliliğini de istediğimiz gibi kullanabileceğiz. Ve en önemli detay; çok kritik bir operasyon yürütürken kimse size ‘hayır, yapamazsın’ demeyecek. Operasyonel kısıtlamaları da kaldırmış olacağız.”

“KIZILELMA ve ANKA-3 ortak görevler icra edebilir”
Yusuf Akbaba son olarak, kamuoyunda Bayraktar KIZILELMA ile TUSAŞ imzalı Anka-3’ün sanki birbirinden tamamen bağımsız iki ayrı proje olduğu yönünde bazı yanlış düşünceler olduğunu hatırlatıyor. Aslında bu iki projenin birlikte çok kritik işlere imza atabileceğini de somut bir senaryo üzerinden şöyle anlatıyor:

“KIZILELMA ve ANKA-3 için ortak operasyonda farklı görev tanımları çizilebilir. Deniz aşırı bir düşman hedefiniz var diyelim… Ya düşman donanması daha size doğru hareket etmeden onu yok etmek ya da sizin sularınıza yaklaşmadan vurmak istediğinizi varsayalım.

Bu görev için farklı mühimmatla donatılmış 10 adet ANKA-3 görevlendirebilirsiniz. Düşman da ANKA-3’ü yakalamak için hava unsuru göndermiş olsun. İşte burada da hava-hava füzeleriyle donattığınız KIZILELMA’lar devreye girecek. Ve karşı tehdidi ortadan kaldıracak. Bunlar gayet mümkün senaryolar.

Gelecek yıllarda bu denkleme KAAN da eklenecek. Havada hem ANKA-3 hem KIZILELMA’dan daha geri planda bekleyecek KAAN ya da KAAN’lar tüm bu operasyonu koordine edebilir. Türkiye, insanlı-insansız hava platformlarını birlikte kullanan ilk ülkelerden biri olacak.”

Türkiye'ye uygulanan ambargolar ve dışa bağımlılık, yerli ve milli imkanlarla silah geliştirme ihtiyacını her zamankinden daha kritik hâle getirdi.

Bu kapsamda Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) tarafından yerli ve milli imkanlarla geliştirilen Türkiye'nin en uzun menzilli keskin nişancı tüfeği MKE-408 ve yarı otomatik keskin nişancı tüfeği KNT-859 ilk kez görüntüledi.

"DÜNYADA BİRKAÇ MUADİLİ VAR"

KNT-859 keskin nişancı tüfeğinin 8.59 milimetre kalibreye sahip yarı otomatik sistemle çalışan Türkiye'nin ilk keskin nişancı tüfeği olduğunu söyleyen MKE Silah Fabrikası AR-GE Müdürü Cengizhan Türk, "Silahımız 1500 metre etkili menzile sahip kısa çarpmalı gaz piston sistemiyle döner başlık kilitlemeli mekanizmaya sahiptir. Silahımızın namlu boyu 27inç olup, dağılımı en fazla 1 MOA'dır. 7.2 kilogram ağırlığında olan silahımız 10 fişek kapasiteli şarjöre sahiptir.

Silahta bastırıcı kullanımında imkan veren gaz ayar sistemi mevcuttur. Kullanıcılara daha hassas atış imkanı veren çok fonksiyonlu çatal ayak sistemi, ayarlanabilir tetik sistemi, ayarlanabilir yanaklık ve dipçik tabanı sistemi ve bununla birlikte teleskopik olarak ayarlanabilen dipçik sistemine sahiptir. Türkiye de üretimi olmamakla birlikte dünyada birkaç tane muadili bulunmaktadır" diye konuştu.

Çok kısa bir sürede çalışmalarını sonuçlandırdıklarını söyleyen Cengizhan Türk, "2024 yılı başlarında tasarım süreçlerine başlanan silahımızın yaklaşık 6 aylık süreç içerisinde tasarım süreçleri tamamlanmıştır. Tasarım süreçlerinin tamamlanmasından sonra ilk prototiplerin üretimine 2024 yılı ortalarında başlanmış, 2024 yılı sonu itibari ile de prototipler ortaya çıkartılarak performans testlerine başlanılmıştır. 2025 yılı başlarında pilot kafile üretimlerine başlanıp tamamlanmıştır" ifadelerine yer verdi.

TÜRKİYE'NİN EN UZUN MENZİLLİ KESKİN NİŞANCI TÜFEĞİ

Türkiye'nin en uzun menziline sahip olan MKE-12 keskin nişancı silahından bahseden kıdemli tasarım mühendisi olarak görev yapan Mehmet Sertaç Karagöz, "Makine Kimya Endüstrisi silah sektöründe çok gelişmiş bir durumda. Bu daha önceki Bora-12 olsun, KN-12 olsun veyahut da KNT gibi keskin nişancı tüfeklerinden elde etmiş olduğumuz tecrübeleri de katarak şu anda Türkiye'nin en uzun menzilli keskin nişancı tüfeğini geliştirdik, MKE-408. 408 olmasının adı kalibresinden geliyor. Nokta 408 dediğimiz bir kalibre mühimmat kullanır. Bir diğer adıyla 10.36 milimetre mühimmat kullanır ve bu mühimmatla beraber silahımızın da tasarımının etkisiyle 2 bin 200 metreye kadar nokta atış yapabilen bir keskin nişancı tüfeğidir" açıklamasında bulundu.

AĞIRLIĞI 9,5 KİLO

MKE-408'i benzer tüfeklerden ayıran özelliklerinden bahseden Karagöz, "MKE-408'in başlıca dünyadaki muadillerinden en öne çıkaran özelliklerinden bir tanesi ağırlığı. Yaklaşık 9,5 kilogram boş ağırlığa sahip bir keskin nişancı tüfeğidir. Bu kalibrede ve bu menzile göre bu ağırlık oldukça iyi bir değer sunmaktadır bizlere.

Diğer özelliklerinden bahsetmemiz gerekirse, tasarımda özellikle alev gizliyen bölgesinde namlu freni dediğimiz tasarım çalışmalarımızla, geri tepmeyi oldukça azaltmış durumdayız ve bu sayede de keskin nişancılıkta hedeften gözümüzü kaçırmadan ya da silahın herhangi bir tepmesinden rahatsız olmadan kullanıcı rahatlıkla atışlarını yapabilmektedir.

MKE- 408 silahımız yüzde 100 makine kimya endüstrisi silah fabrikası tarafından tasarlanmış olup aynı zamanda yine yüzde 100 kendi fabrika imkanlarımız bünyesinde üretilebilmektedir" ifadelerini kullandı.

"6 AYDA TASARIMI YAPIP ÜRETİMİ TAMAMLADIK"

MKE-408'in tasarım ve üretim sürecinde çok hızlı hareket ettiklerini söyleyen Karagöz, "2024'ün ortalarında biz tasarım sürecimize başladık. Tasarım sürecimizi hızlıca bitirdik ve bunun akabinde 2024'ün sonunda ilk prototip üretimlerimizi tamamladık ve fonksiyon atışlarımızı gerçekleştirdik ve şu anda da halihazırda tasarım doğrulama faaliyetlerimiz için pilot kafile üretimlerimiz devam etmektedir. Yani 6 ay gibi bir sürede tasarımımızı ve üretimimizi hızlı bir şekilde tamamladık" ifadelerini kullandı.

TÜRKİYEDE BİR İLK

Kalibre olarak çalışılması zor olan bir silah olduğuna dikkati çeken Karagöz, "Kalibresi özel bir kalibre. NATO standardı olmayan bir kalibre. Bu sebeple zaten çalışması pek mümkün olmayan bir silah. Tabii biz makine kimya endüstrisi olarak bu alanda en önde olan kuruluşlardan biri olduğumuz için bu kabiliyetimizi fazlasıyla kullandık.

Bu sayede de Türkiye'de ilk defa bu kalibrede bir keskin nişancı tüfeği yapılabilir olduğunu ve tasarlanabilir olduğunu göstermiş olduk. Dünyada tabii ki bu silahın muadilleri var. Dünyada bu kalibreyi kullanan silahlar mevcut. Lakin bu gövdede 408 kalibre mühimmatla çalışan ve 9.5 kilogram bandında üretim yapabilen ülke sayısı bir elin parmaklarını geçmemektedir" dedi.

Sözleşme doğrultusunda 5 yıllık bir dönemde 10 farklı varyantta araç üretilip teslim edilecek. İlk 278 araç Türkiye'de, devamı ise Romanya'da üretilecek. Türkiye'de üretilecek araçlara yerel üreticilerden tedarik edilecek alt sistemler Romanya’da entegre edilecek. Sözleşmenin ilerleyen aşamasında COBRA II araçları ilk kez yurt dışında üretilecek.

Otokar'ın sözleşme doğrultusunda yürüttüğü çalışmalar şirketin faaliyetlerine de yansıdı. Geçen yılın 9 ayında 94 askeri araç üretilirken, bu yılın aynı döneminde yüzde 128 artışla bu sayı 224'e ulaştı. Aynı dönemde satışlar da yüzde 55 artarak 133'e ulaştı.

Söz konusu dönemde savunma sanayi araçlarından elde edilen gelir yaklaşık ikiye katlandı. Geçen yılın 9 ayındaki 2 milyar 732 milyon liralık gelir, 5 milyar 303 milyon liraya çıktı.

Şirketin savunma sanayi gelirinin yüzde 97'si ihracat faaliyetlerinden kaynaklandı.

Romanya'dan gelen 857 milyon euro değerindeki sözleşme, sonraki yıllara yönelik bakiye siparişlere önemli bir katkı sağladı.

Sözleşme doğrultusunda Romanya'da yapılan yatırımla Avrupa'da önemli bir yerel üretim kabiliyeti de elde edildi.

Romanya sözleşmesi personel taşıyıcı, keşif aracı, personel taşıyıcı-uzaktan komutalı silah sistemi, tanksavar aracı, tanksavar komuta aracı, 120 mm havan taşıyıcı, 81 mm havan taşıyıcı, mühendislik aracı, KBRN keşif aracı, ambulanstan oluşan 10 ayrı varyantı kapsıyor.

Romanya, Otokar'ın savunma sanayisi çözümlerini kullanan Avrupa’daki 9. ülke olacak.

Otokar, savunma sanayi için çeşitli tiplerde taktik tekerlekli ve paletli zırhlı araçlar ile kule sistemleri üretiyor. Şirket, bugüne kadar 40'tan fazla ülkede, 70'ten fazla kullanıcı tarafından aktif olarak kullanılan 33 binden fazla askeri araç temin etti. Araçlar, NATO üyesi ülkelerde muharebe sahasında performanslarını kanıtladı.

Savunma sanayiinde 180'den fazla ülkeye ihracat yapıldığına değinen Görgün, "Geçtiğimiz yıl Allah'a çok şükür 7,1 milyar dolar ile bir önceki seneye göre yüzde 29 artışla ihracat rekoru kırılmıştır. Dün tüm ihracat rakamları ve savunma sanayi rakamları ilgili bilgilendirmeyi de kamuoyuyla paylaştık. Bugün 10 ayda 6,7 milyar dolara ulaşmış bir ihracat rakamımız var. Ülkenin tüm ihracatının yaklaşık yüzde 3,5'ini karşılar duruma gelmiştir." diye konuştu.

Bu oranları artırmak için çalışmaya devam edeceklerini dile getiren Görgün, savunma sanayisinde yaklaşık 100 bin çalışanın ülke ihracatına kişi başı yaklaşık 70 bin dolar katma değer sağladığını söyledi.

Konya'da 12 organize sanayi bölgesi olduğunu aktaran Görgün, Konya'nın 3,5 milyar dolarlık ihracatının içinde yaklaşık 500 milyon dolar savunma sanayi ihracatı olduğunu bildirdi.

Savunma sistemlerinde yüzde yüz başarı için bir makinenin her bir parçasının kusursuz üretilmesi gerektiğini, bazen bir ürün için yüzlerce firmanın bir araya gelerek çalıştığını aktaran Görgün, şunları kaydetti:

"Savunma sanayi aslında kalite süreçleriyle birlikte bir dönüşümü beraberinde getirmektedir. Bu anlamda biraz evvel söylediğim 12 organize sanayi bölgesinin, 2 bin 500'ün üzerindeki sanayici, savunma sanayi ekosistemiyle beraber, çalışan firmalarıyla, bu disiplin ve kültürde, o anlayışla ileride de bu katma değerli, kilogram başı 1000 dolarlara, 10 bin dolarlara, 15 bin dolarlara ulaşan üretimleri yapabileceğini hepimiz biliyoruz."

"6 katın üzerinde ihracat artışı yakaladık"
KSO Başkanı Mustafa Büyükeğen de 164 katılımcının, kurum ve kuruluşun stant açtığı organizasyon kapsamında, firmaların ikili iş görüşmeleri yaparak hem yeni iş birlikleri kuracağını hem de tedarikçi olmak isteyen firmalar için yeni bir sürecin kapısının aralanacağını söyledi.

Konya'nın 186 ülkeye yıllık 3,5 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirdiğine dikkati çeken Büyükeğen, şöyle konuştu:

"İhracatımızın yüzde 97'sini sanayi ürünleri oluşturuyor. Makine ve aksamları, otomotiv, savunma ve havacılık sanayi, kimya, plastik, gıda, demir-çelik, ayakkabı ve döküm gibi sektörlerde faaliyet gösteren, uluslararası başarıya ulaşmış güçlü firmalarımızla Türk sanayisine yön verir hale geldik. Pek çok sektörde Türkiye’nin öncü şehirleri arasındayız. Öyle ki Türkiye’de makine sektörünün 4. büyük, otomotiv endüstrisinin 7. büyük, bizlerin bugün bir araya gelmesine vesile olan savunma ve havacılık sanayiinin 4. büyük ihracatçısı konumuna ulaştık."

Büyükeğen, 2015'te Konya'nın savunma sanayi ihracatının 26 milyon 700 bin dolar olduğunu, 2024'te bu rakamın 165 milyon 700 bin dolara ulaştığını belirterek, şunları kaydetti:

"Yani 6 katın üzerinde ihracat artışı yakaladık. Bu yılın 9 ayında ise sektördeki ihracatımızı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30’a yakın artırarak, 151 milyon dolar seviyesine ulaştırdık. İnşallah bu yılın sonunda, geçtiğimiz yılın rakamını aşarak, yeni bir rekor kıracağımıza inanıyorum. Yine baktığımızda, silah ve mühimmat üretimi yapan 337 firmayla sektörde stratejik bir çözüm ortağı haline geldik. Şehrimiz, bu alanda Türkiye’deki toplam üreticilerin yarısından fazlasına ev sahipliği yapıyor. Askeri silah ve parça imalatında ise Türkiye’deki toplam üretimin yüzde 53’ünü gerçekleştiriyoruz. Tabanca, revolver, askeri amaçlı olmayan ateşli silahlar sektöründe de 185 üreticimizle, Türkiye’nin en büyük üretim üssüyüz. Rakamların da gösterdiği gibi, şehrimizde savunma sanayiyle ilgili güçlü ve gelişime son derece açık bir ekosistem oluşmuş durumda. Konya Sanayi Odası olarak bu ekosistemi daha da geliştirmek için yoğun bir çalışma takvimi oluşturmuş durumdayız."

Konuşmaların ardından protokol heyeti stantları gezerek sergilenen ürünlere ve savunma sanayii firmalarına ilişkin bilgi aldı.

Açılış törenine Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya ve Savunma Sanayii Başkanı Görgün'ün yanı sıra Konya Valisi İbrahim Akın, Milli Savunma Bakan Yardımcısı Musa Heybet, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Faruk Özçelik, Hava Savunma ve Garnizon Komutanı Tümgeneral Yusuf Diker, 3. Ana Jet Üs Komutanı Tümgeneral Mete Kuş, Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, Konya Ticaret Odası Başkanı Selçuk Öztürk, Konya Ticaret Borsası Başkanı Hüseyin Çevik, Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK) Başkanı Memiş Kütükcü, İl Emniyet Müdürü Maksut Yüksek, İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Cemil Lütfi Özkul, Dominik, Ruanda Moritanya İslam Cumhuriyeti büyükelçileri ve sanayici iş insanları katıldı.

ASELSAN'ın ana sponsorluğunda düzenlenen fuarda, ROKETSAN, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI), BMC gibi ana sanayi firmaları başta olmak üzere çok sayıda firma ve kurum ürünlerini sergiliyor.

Etkinlik 7 Kasım'da sona erecek.

Bayraktar KIZILELMA PT-4, Agresif Tırmanış ve Manevra Testi’ni başarıyla tamamladı yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Gazetenin küresel ticaret kayıtlarına dayandırdığı haberine göre, 2023-2024 döneminde Çin merkezli şirketler Rusya’nın İHA üreten ve yaptırım altında bulunan firmalarına doğrudan en az 47 milyon sterlin değerinde parça ve malzeme tedarik etti.

Gönderilen parça ve malzemeler arasında uçak motoru, mikroçip, metal alaşım, kamera lensi, fiberglas ve karbon fiber gibi bileşenler bulunuyor.

Bu sevkiyatların yaklaşık dörtte biri, İran yapımı “Shahed” İHA ile bağlantılı Rusya Federasyonu’na bağlı Tataristan Cumhuriyeti’ndeki Alabuga bölgesinde faaliyet gösteren ve yaptırım uygulanan Rus firmalarına gönderildi.

Gazete, toplamda 97 Çinli tedarikçiyi belirledi.

Ukrayna ordusundan bir hava savunma pilotu, isminin gizli tutulması koşuluyla yaptığı açıklamada, “Sürekli Çin’den gelen devre kartları ve çipler buluyoruz, çok net bir şekilde Çin menşeli.” dedi.

Pilot, “Bazılarında üretici ve marka bilgileri var. Çin karakterleriyle yazılmış olanları gördüm.” ifadelerini kullandı.

ABD, 2024’te Rusya’nın Ukrayna’da kullandığı “Garpiya” model uzun menzilli İHA yapımı ve sevkiyatında rol oynamakla suçladığı iki Çinli firmaya yaptırım uyguladığını açıklamıştı.

İHA’ların, Ukrayna’nın kritik altyapısını tahrip ettiği ve “kitlesel kayıplara” yol açtığı savunulan açıklamada, bunların üretiminde Çinli şirketlerin katkısı olduğu ileri sürülmüştü.

Öte yandan Çin, askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünlerin ihracatını sıkı şekilde kontrol ettiğini savunuyor.

The Telegraph gazetesi: Çin, Rusya’ya insansız hava araçları üretiminde kritik parçalar sağlıyor yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı (KTBK) temsil seviyesi ‘Tümgeneral’den ‘Korgeneral’e yükseltildi. KTBK Komutanı Tümgeneral Sebahattin Kılınç, 5 Ağustos 2025’teki Yüksek Askerî Şûra toplantısında Korgeneral rütbesine terfi ettirildi. Kılınç’ın Kıbrıs’taki görevine bu rütbeyle devam etmesi, bölgede muharip Mehmetçik sayısının ikiye katlanacağına ilişkin en önemli işaret oldu.

Yedek unsurlarla birlikte yaklaşık 50 bin Mehmetçiğin görev yaptığı Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri’nin personel mevcudu itibariyle 100 bine ulaşması ve artık taktik değil bölgesel seviyede stratejik bir güç haline gelmesi bekleniyor.

Türkiye’nin İsrail tehdidine karşı attığı bu adım, Yunan medyasından sonra Uzak Asya basınında da gündem oldu. Geçtiğimiz günlerde Yunan Pentapostagma gazetesi Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Kıbrıs’a ilişkin kararını okuyucularına, “Türkler savaş makinesi yaratıyor. Ankara bir şeylere hazırlanıyor gibi görünüyor” ifadeleriyle duyurmuştu.

KKTC’deki gelişmeler son olarak uluslararası ölçekte geniş izleyici kitlesi bulunan Malezya merkezli Defense Security Asia’da (DSA) analiz edildi.

İSRAİL YIĞINAĞI ARTIRIYOR, NATO PARÇALANIYOR

“Türkiye, Doğu Akdeniz’i sarsan bir hamleyle Kuzey Kıbrıs’taki asker sayısını iki katından fazla artırmayı planlıyor. Bu, 1974’ten beri bölgede yaşanan en dramatik askerî tırmanışlarından birine işaret ediyor” ifadesini kullanan DSA, ‘100 bin Mehmetçik’ kararını şöyle yorumladı:

“Türkiye açısından bu karar, büyüyen İsrail tehditlerine karşı savunma amaçlı bir zorunluluk olarak sunuluyor ancak gerçekte, bölgenin üst üste gelen krizlerle çalkalandığı bir dönemde güç projeksiyonunun yeniden ayarlanması anlamına geliyor.

Ankara, garnizon büyüklüğünü altı haneli rakamlara çıkararak Kuzey Kıbrıs’ı artık yalnızca bir tampon bölge olarak değil, Ege’den Levant’a kadar deniz, hava ve enerji dinamiklerini şekillendirebilecek kalıcı bir ileri harekât üssü olarak gördüğünü gösteriyor.

Asker takviyesi, gerginliğin zaten tehlikeli bir şekilde yükseldiği bir dönemde geldi. Gazze’deki savaş devam ediyor, İsrail’in Doğu Akdeniz’deki deniz ve hava kuvvetleri konuşlandırmaları yoğunlaşıyor ve NATO, Türkiye’nin giderek tek taraflı tutumu nedeniyle parçalanıyor. 

Askerî analistler bu hamlenin Kıbrıs’taki çözümsüz anlaşmazlıkların, büyük güç rekabeti, enerji arama rekabetleri ve Güney Lübnan’dan Kızıldeniz’e uzanan vekalet savaşlarıyla birleşerek yeni bir çatışma noktasına yol açma riski taşıdığı konusunda uyarıyor.”

KIBRIS CEPHESİ TÜRK-YUNAN ÇERÇEVESİNİN ÖTESİNDE

“Bu kararın merkezinde Türkiye’nin ‘Mavi Vatan’ doktrini yer alıyor. Bu doktrin, insansız hava araçları, seyir füzeleri ve Yunanistan, İsrail ve (Güney) Kıbrıs ile çok sayıda gerginliğe yol açmış deniz konuşlandırmaları içeren, tartışmalı sular üzerinde kapsamlı bir kontrol iddia eden büyük denizcilik stratejisidir.

Ankara, asker artışını İsrail’e bağlayarak Kıbrıs sorununu geleneksel Türk-Yunan çerçevesinin ötesine taşımış ve doğalgaz boru hatlarının, deniz görev gruplarının ve balistik füze menzillerinin kesiştiği Ortadoğu’nun daha geniş güvenlik mücadelesinin bir parçası haline getirdi.

Bu istikrarsız ortamda Türkiye’nin kararı, savunma amaçlı bir ayarlama olarak değil, bölgesel dengeleri bozmak, ittifakın kırmızı çizgilerini test etmek ve dünyanın stratejik açıdan en tartışmalı deniz bölgelerinden birinde hakimiyetini sağlamlaştırmak için tasarlanmış kasıtlı bir güç oyunu olarak okunuyor.

Doğu Akdeniz’de önemli doğalgaz yataklarının keşfedilmesiyle bölgedeki çıkmaz daha da alevlendi. Türkiye ile Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve Mısır’dan oluşan muhalif koalisyon arasında bir çekişme başladı. Türkiye’nin ‘Mavi Vatan’ deniz doktrini, giderek daha iddialı hale gelen sondaj faaliyetleri ve tatbikatlarıyla birleşince bölgede askerî çatışma riski arttı.” 

TAYFUN BALİSTİK FÜZESİ KIBRIS’A KONUŞLANDIRILIRSA…

“Bayraktar TB2 SİHA’larına ev sahipliği yapan Geçitkale gibi önemli üsler, tartışmalı deniz bölgelerinde uzun süreli istihbarat, gözetleme, keşif (ISR) ve hassa vuruş görevlerini destekleme yeteneklerini kanıtladı.

AKINCI SİHA’ların ise daha önceki önemli yıldönüm törenlerinde KKTC’de yer alması, Ankara’nın adaya daha ağır insansız platformlar gönderme kapasitesini, Doğu Akdeniz savaş alanının derinliklerine uzaktan mühimmat ve elektronik harp yükleri konuşlandırma yeteneğini gösteriyor.

Spekülasyonlar ayrıca, kanıtlanmış test menzili 560 kilometre civarında olan Türk TAYFUN balistik füzesinin de Kıbrıs’a konuşlandırılması ihtimaline odaklanıyor. Bu füzeler teorik olarak Tel Aviv, Hayfa ve İsrail’in açık deniz gaz platformlarını fırlatıldıktan sadece 10 dakika sonra vurabilir.

Daimî konuşlanma olmasa bile, TAYFUN bataryalarının Kuzey Kıbrıs’a hızla nakledilmesi, İsrail ve NATO planlamasını önemli ölçüde zorlaştırıyor. Düşmanları en kötü senaryoları düşünmeye zorlayan esnek bir caydırıcılık duruşu yaratıyor. 

Bunlara 200 kilometreyi aşan menzillere sahip ve deniz savaşı için optimize edilmiş ATMACA gemisavar seyir füzeleri de ekleniyor. Kuzey Kıbrıs’a konuşlandırıldıklarında , Yunanistan ve İsrail’e ait gemileri sürekli risk altında tutarak Levant Havzası’ndaki deniz dengelerini önemli ölçüde değiştirebilirler.”

İSRAİL VE ORTAKLARIYLA TÜRKİYE’NİN MÜCADELESİ

“Analistler, insansız keşif platformları, kıyı gemisavar füzeleri ve mobil balistik vuruş sistemleriyle elde edilecek kabiliyetin, Kuzey Kıbrıs’ı batmayan füze bataryasına dönüştüreceğini kaydediyor. Bu ‘batmaz’ batarya, düşman deniz gruplarının manevra özgürlüğünü engellediği gibi Türk caydırıcılığını adanın kıyı şeridinin çok ötesine taşıyabilir.

Ankara’nın kuvvet artırım gerekçelerinden biri de İsrail’in Güney Kıbrıs’taki gizli varlığını genişlettiği yönündeki şüphedir. Bu şüphe, 7 Ekim 2023’ten sonra İsrail’in artan mülk edinimleriyle daha da körükleniyor ve Türk yetkililer, bu durumu istihbarat ve askerî üslenmeyi artırmak için gerekçe olarak kullanıyor.

Bunların çoğu henüz spekülasyon aşamasında olsa da, artan asker sayısı, gelişmiş saldırı kabiliyetleri ve bu yönde siyasi söylemin bir araya gelmesi net bir mesaj vermek için yeterli: Kuzey Kıbrıs artık sadece dondurulmuş bir çatışma bölgesi değil, Türkiye’nin İsrail ve bölgesel ortakları arasındaki daha geniş bir mücadelenin aktif cephe hattıdır.” 

TÜRKİYE-İSRAİL SAVAŞININ SONUÇLARI KÜRESEL NİTELİKTE OLUR

“Ankara, HİSAR-O+ gibi orta menzilli karadan havaya sistemleri ve daha sonra SİPER ailesinden uzun menzilli füzeleri konuşlandırırsa, adanın hava sahası, İsrail ve Yunanistan’ın saldırı paketlerini karmaşıklaştıran ve herhangi bir bastırma veya nüfuz etme girişiminin maliyetini artıran savunma seviyesi yüksek bir kubbeye dönüşebilir.

Geçitkale’nin Bayraktar TB2 ve AKINCI SİHA’larına ev sahipliği yapma konusundaki kanıtlanmış kabiliyeti Türkiye’ye 7/24 gözetleme ve hassas vuruş seçenekleri sunarken, SATCOM destekli kontrol ve mühimmatlı dolaşım, derin ana kara desteği olmadan deniz koridorlarında zamana duyarlı hedeflemeye olanak tanıyacaktır.

Kara konuşlu karıştırıcılar, GNSS aldatma araçları ve taktik COMINT/SIGINT aygıtları da dahil olmak üzere Türkiye’nin envanterindeki elektronik harp sistemleri düşman navigasyonunu ve veri bağlantılarını bozabilir, sivil nakliye için yanlış konumlamalara yol açabilir ve hava görev icrasını karmaşıklaştırabilir.

Türkiye’nin hamlesi sadece bir güç koruma adımı değil, aynı zamanda kırmızı çizgileri yeniden belirlemek, denizde yeni gerçekleri ortaya koymak ve hasımlarını Ankara’nın temposu ve geometrisi içinde hareket etmeye zorlamak için tasarlanmış zorlayıcı bir devlet kararıdır.

Doğu Akdeniz, Türkiye-İsrail çatışmasına sahne olmaya tarihte hiç olmadığı kadar yakındır. Böyle bir krizin enerji güvenliği, ittifak uyumu ve bölgesel istikrar üzerindeki sonuçları anında ve küresel nitelikte olacaktır.”

TRHaber

Türkler TAYFUN’u Kıbrıs’a götürebilir! İsrail’le Doğu Akdeniz savaşı hiç olmadığı kadar yakın yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Bayraktar TB2’ler uzun bir süre sonra Ukrayna’da yeniden sahneye çıktı. Ukrayna Deniz Kuvvetleri, Herson güneyindeki Tendra bölgesi kıyılarında Rus botlarının TB2’lerce vurulduğunu gösteren bir görüntü yayınladı.

Yayınlanan kayıtta, Karadeniz kıyısındaki bölgeye botla çıkan Rus askerlerinin ve kullandıkları deniz araçlarının mini mühimmatla hedef alındığı görülüyor. Ukrayna ordusunun ‘TB2’ iddiasıyla yayınladığı kayıt, uzun süren Bayraktar suskunluğunun bozulduğuna ilişkin önemli bir işaret oldu.

Şubat 2022’de Rus ordusunun Ukrayna topraklarına yönelik başlattığı topyekûn işgal girişimi, savaşın ilk birkaç haftasıyla birlikte Türk SİHA’ları kullanılarak püskürtülmüştü. 

Hem Donbass sınırı hem de Belarus topraklarından eşzamanlı taarruz başlatan Rus ordusu, konvoylar halinde Kiev’e kadar gelmiş ancak Bayraktar TB2’lerin şok baskınlarıyla birlikte oldukları yerde çakılı kalmıştı.

Yüzlerce Rus tankı, hava savunma sistemi, topçu bataryası ve zırhlı aracın vurulduğu süreç, Bayraktar TB2’lerin dünya genelinde ikonik bir platform olmasını sağladı. Ukrayna direnişinin sembolü haline gelen TB2 için şarkılar yazılırken Ukraynalılar çocuklarına sıklıkla ‘Bayraktar’ adını verdi.

BAYRAKTAR TB2’LER UKRAYNA SAVAŞINDA TARİH YAZDI

2022 yılı süresince Karadeniz’de Rus devriye botu ve gemilerine önemli darbe indiren Bayraktar TB2’ler, Rus ordusunun izleme merkezi olarak kullanmaya çalıştığı Yılan Adası’nı da Kremlin’e yâr etmedi. Bu küçük adaya yapılan hava operasyonlarından birinde TB2, Rus askerlerini bölgeye indirmeye çalışan bir nakliye helikopterini havadayken vurarak tarihte ilki gerçekleştirdi.

Sonrasında Ukrayna cephesinde elektronik harp sistemlerini hızla yenileyen Rusya, aynı zamanda yakın ve orta irtifa hedeflerine yönelik hava savunma sistemlerini insansız hava araçlarını da hedefleyecek şekilde güncelledi. Ukrayna ordusunun çeşitli operasyonlar sırasında onlarca TB2’yi kaybettiği ileri sürüldü.

Kiev yönetimi, Bayraktan TB2’lerle icra edilmiş operasyona dair görüntüleri yayınlamayı 2023 yılından itibaren bıçak gibi kesti. Bu durum Ukrayna envanterindeki TB2’lerden birçoğunun imha edildiği söylentilerine yol açtı. Kimileri ise Rusya’ya karşı kullanılan TB2’lere dair kayıtların yayınlanmamasını Ankara’nın istediğini iddia etti.

Bazı TB2’lerin ağır Rus bombardımanı sırasında hangardayken vurulduğu yönünde çeşitli söylentiler ise o dönem resmi olarak teyit edilmedi.

İki yıldan fazla süren bir suskunluk döneminin ardından Bayraktar TB2 operasyonlarının Kiev tarafından yeniden servis edilmeye başlanması özellikle zamanlaması bakımından manidar bulunuyor.

KİEV YÖNETİMİNDEN ZAMAN AYARLI PAYLAŞIM

“Rusya’ya karşı Türk SİHA’sı” görüntüsü, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar’ın İkinci Dünya Savaşı’nın bitiminin yıldönümü vesilesiyle Çin’de düzenlenen askerî törene icabet ettiği esnada servis edildi. Bakan Fidan, temasları çerçevesinde Pekin’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le de görüştü.

TB2 görüntüsü aynı zamanda Ukrayna’ya kurulan Baykar fabrikasının bombalanmasından sadece birkaç gün sonra meydana çıktı. Rus seyir füzeleri, Kiev yakınlarına Baykar şirketince inşa edilen SİHA fabrikasını 28 Ağustos’ta hedef almış ve saldırının tesiste büyük tahribata yol açtığı açıklanmıştı.

Şimdi herkes, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri envanterinde kaç adet Türk SİHA’sı bulunduğunu ve Ruslara karşı operasyonlarda TB2’nin kullanımının devam edip etmeyeceğini merak ediyor.

Bayraktar TB2 Karadeniz’de Rusları vurdu: Hakan Fidan Pekin’deyken Ukrayna yönetimi saldırı görüntüsünü servis etti yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Fransız Le Figaro gazetesi, Türkiye’nin yeni Milli Uçak Gemisi projesiyle Fransız uçak gemisi Charles de Gaulle’ü de geride bırakarak, en büyük savaş gemisi inşa eden Akdeniz ülkesi olacağını belirtti.

Gazetenin, “Türkiye, Charles de Gaulle uçak gemisini de geride bırakarak en büyük savaş gemisi inşa eden Akdeniz ülkesi olacak” başlıklı haberinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen hafta TEKNOFEST Mavi Vatan’da Milli Uçak Gemisi hakkındaki “devasa projenin” resmi startını verdiği vurgulandı.

Haberde, “Alışılmışın dışındaki proje olan MUGEM (Milli Uçak Gemisi) adlı dev, 2030 ufkunda hizmet vermeye başlayacak. Savaş uçakları ve görünmez insansız hava araçları taşıyabilecek.” ifadeleri kullanılırken, Milli Uçak Gemisi’nin Türkiye’de tasarlanan ve inşa edilecek ilk uçak gemisi olduğuna değinildi.

“Milli Uçak Gemisi, Fransız uçak gemisi Charles de Gaulle’ü net bir şekilde geçecek”

“285 metre uzunluğu, 72 metre genişliği ve 60 bin tondan fazla deplasmana sahip olacak olan Milli Uçak Gemisi, şimdiye kadar Akdeniz’in amiral gemisi olan Fransız uçak gemisi Charles de Gaulle’ü (261 metre uzunluk, 42 bin 500 ton) net bir şekilde geçecek.” değerlendirmesine yer verilen Le Figaro haberinde, Türkiye’nin bu yeni projesiyle denizcilik camiasında güçlü bir etki yaratmak istediği belirtildi.

Haberde, Mühendis Üsteğmen Aykut Demirezen’in yerel basına Milli Uçak Gemisi’nin yakıt ikmali yapmadan Türkiye’den ABD’nin New York eyaletine kadar gidip gelebileceğini açıkladığı aktarılırken, hidrodinamik hesaplamalara göre tasarlanan geminin pruvasının yakıt tüketiminde tahmini yüzde 1,5’lik bir azalma sağladığına dikkati çekildi.

2027-2028 yıllarında denize indirilmesi ve 2030’da hizmete başlaması öngörülen Milli Uçak Gemisi’nin yaklaşık 50 araç taşımasının beklendiği kaydedilen haberde, Batılı uçak gemilerinin aksine bu geminin başından itibaren KIZILELMA ve ANKA 3 gibi son nesil silahlı insansız hava araçları (SİHA) için tasarlanacağının altı çizildi.

“Türkiye, bu boydaki bir uçak gemisini tasarlayabilen sınırlı sayıdaki ülkelerin kulübüne dahil olacak”
Haberde, geminin ayrıca HÜRJET uçağını da taşıyabileceği ifade edilerek Türkiye’nin, Milli Uçak Gemisi’nin parçalarının yüzde 80’den fazlasının yerli üretim olacağı garantisi verdiği vurgulandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İstanbul’da yaptığı konuşmada, TCG Anadolu’dan daha büyük bir uçak gemisi inşa edeceklerini duyurduğu, ordunun tarih yazdığını ve Filistin, Somali gibi mazlum halklara ilham olduğunu dile getirdiği aktarılan haberde, “Takvime uyulursa, Türkiye, ABD, Rusya, Fransa ve Çin gibi bu boydaki bir uçak gemisini tasarlayabilen sınırlı sayıdaki ülkelerin kulübüne dahil olacak.” denildi.

Haberde ayrıca, 75 bin tonluk Fransız Yeni Nesil Uçak Gemisi’nin (PANG) on yıl içinde Akdeniz’in “yeni büyük devi haline geleceği” yorumuna yer verildi.

Le Figaro: Türkiye’nin Milli Uçak Gemisi, Charles de Gaulle’ü Geride Bırakacak yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Alternatif olarak Hindistan’ın yerli savaş uçağı projesi AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) de masada bulunuyor. Ancak belirsiz üretim takvimi, bu seçeneği zayıflatıyor.

Asian News International’ın aktardığına göre, Hindistan Savunma Bakanlığı kaynakları Rusya ile ortak üretim seçeneğinin ciddi şekilde değerlendirildiğini belirtiyor. Bu kapsamda, Su-57’nin Hindistan’da üretilebilmesi için gerekli yatırım maliyetleri Hindistanlı ve Rus uzmanlarca inceleniyor.

Olası üretim merkezi olarak Nashik’teki Hindustan Aeronautics Limited (HAL) tesisleri öne çıkıyor. Bu tesis halihazırda Su-30MKI uçaklarını lisans altında üretiyor ve deneyimli iş gücüyle dikkat çekiyor.

Hindistan, Su-30MKI için bazı parçaları Rus teknolojisiyle yerli olarak üretiyor. Su-57’nin Hindistan’da üretilmesi durumunda maliyetlerin düşmesi ve yerlileştirme oranının artması da gündeme gelebilir.

Hindistan’dan Yeni Nesil Savaş Uçağı Hamlesi: Su-57 mi F-35 mi? yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa’da savunma sektörü 2024’te güçlü bir toparlanma ve büyüme yaşadı. Listedeki Avrupa şirketlerinin toplam savunma geliri 2023’te yaklaşık 133,34 milyar dolar iken, 2024’te 158,87 milyar dolara yükseldi. Bu, sektör genelinde yüzde 19,15’lik bir artışa karşılık geldi.

Büyümede Rusya-Ukrayna Savaşı ve Doğu Avrupa’daki güvenlik tehditleri, NATO harcamalarındaki artış gibi gelişmeler etkili oldu. Birleşik Krallık ve Fransa, toplam gelirin büyük kısmını oluştururken Doğu Avrupa ve Türkiye’den şirketler yüksek büyüme oranlarıyla dikkati çekti.

Büyümede kara sistemleri ve füze/mühimmat üreticileri öne çıkarken, havacılık tarafında daha sınırlı artışlar kaydedildi.

Avrupa şirketlerinin toplam gelirinden en fazla payı, yüzde 13,90 artış ve 47 milyar 751 milyon dolarla Birleşik Krallık’tan 6 şirket aldı.

Fransa, 5 şirket ve yüzde 27,50 artışla 35 milyar 387 milyon dolar savunma geliri elde etti.

Birleşik Krallık ve Fransa’nın payı, toplam gelirin yaklaşık yüzde 52’sini oluşturdu.

Bu ülkeleri izleyen İtalya, 2 şirket ve yüzde 9,30 artışla 16 milyar 4 milyon dolar paya ulaştı.

İlk 3 sıra Birleşik Krallık, Fransa ve İtalya’dan oluşurken, Türkiye’den 5 savunma sanayisi şirketi yüzde 28,02 artışla toplam 10 milyar 723 milyon dolar gelir elde etti.

Şirketlerin performansları

Şirket bazında ilk sırada Birleşik Krallık’tan 32 milyar 260 milyon dolar gelirle BAE Systems yer aldı. Bu şirketi Fransa’dan Thales, İtalya’dan Leonardo izledi.

Türk savunma sanayisi şirketleri, yüksek büyüme potansiyeli, hızlı ürün geliştirme kabiliyeti ve ihracat odaklı stratejisiyle etkinliklerini artırdı.

Türk şirketleri, 2024’te hem toplam gelirlerini hem de Avrupa içindeki pazar paylarını yükseltmeyi başardı.

Avrupa’nın en büyük savunma sanayisi şirketleri arasında Türkiye’yi en üst basamakta ASELSAN temsil etti. ASELSAN 3 milyar 541 milyon dolar gelirle 14. sırada yer buldu. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii 15, Roketsan 24, Askeri Fabrika ve Tersane İşletme AŞ (ASFAT) 26 ve Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ 27. sırada yer aldı.

Avrupa şirketleri arasında en yüksek gelir artışına yüzde 100,33 ile Türkiye’den ASFAT ulaştı. ASFAT, gelirini 1 milyar 276 milyon dolara çıkardı.

ASFAT’ı yüzde 93,70 artışla SES S.A (Lüksemburg), 58,36 artışla Polish Armaments Group (Polonya), yüzde 50,10 artışla Thales (Fransa) ve yüzde 50,08 Rheinmetall AG (Almanya) izledi.

Türk savunma sanayisinin yıldızı Avrupa’da parlıyor yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Savunma Analisti Arda Mevlütoğlu, İsrail’in Katar’da gerçekleştirdiği saldırıya ilişkin yaptığı açıklamada, yaşananları “askeri ve teknik olarak incelenmeye değer önemli bir vaka” olarak değerlendirdi.

Gelişmenin haziran ayında cereyan eden 12 Gün Savaşı ve aralıklı olarak süren Yemen’e taarruzlar ile İsrail’in, Orta Doğu bölgesindeki askeri saldırganlığının menzilini artırmış olduğunu gösterdiğini belirten Mevlütoğlu, şöyle konuştu:

“12 Gün Savaşı sırasında İsrail Hava Kuvvetleri, İran derinliklerindeki hedeflere taarruzlar gerçekleştirmişti. İsrail Hava Kuvvetleri envanterindeki F-15I, F-16I ve F-35I uçakları aradaki mesafeyi katedebilecek menzile sahip. İlaveten İsrail Hava Kuvvetleri envanterinde KC-707 tipi yakıt tankerleri de bulunuyor.

Katar saldırısı sırasında hangi rotanın izlendiği henüz net değil. Radara yakalanmama özelliğine sahip F-35I’lerin kullanılmış olması bir olasılık. Bir diğer olasılık da diğer muharip uçak tiplerinin, elektronik harp ile ‘kamufle’ olarak uçmuş olması. İsrail basınına göre saldırıya 15 savaş uçağı katılmış ve 10 mühimmat ateşlenmiş. Bu, saldırı paketindeki bazı uçakların elektronik harp ve/veya muhtemel hava tehditlerine karşı refakat görevli uçtuğunu düşündürüyor.”

“Hava savunma sistemleri tek başına yeterli değil”

Türkiye ve Türk savunma sanayisi perspektifinden de görüşlerini dile getiren Mevlütoğlu, yaşananların öncelikle Çelik Kubbe’nin yani tümleşik hava savunma mimarisinin yalnızca hava savunma füzeleri ve radarlardan ibaret olmadığını, muharip uçaklar, havadan erken ihbar uçakları (HEİK), hava savunma maksatlı muhrip/firkateyn gibi diğer unsurların da bu mimarinin doğal unsurları olduğunu gösterdiğini vurguladı.

3 yıldır devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında, çok sayıda S-300, S-400 ve diğer tiplerde hava savunma sistemine, erken ihbar radarlarına sahip Rusya’nın pek çok stratejik üs ve tesisinin, Ukrayna tarafından füze ve dronlarla vurulduğuna işaret eden Mevlütoğlu, bu sistemlerin kendileri de sık sık hedef olduğunu belirtti. Mevlütoğlu, “Bu da göstermektedir ki hava savunma silah ve radar sistemlerine sahip olmak tek başına yeterli değildir. Tüm bu silah ve sensör sistemlerini birbirini tamamlayacak şekilde kurmak ve 7 gün/24 saat esasına göre çalışır durumda tutmak gerekmektedir.” dedi.

“Hava gücü üstünlüğü sağlanmalı ve korunmalı”

Son dönemde “hava gücünün” artan etkisine dikkati çeken Mevlütoğlu, şunları kaydetti:

“Hava gücünün uluslararası siyasetteki belirleyici ve yön verici etkisinin giderek arttığı görülmektedir. Hava gücündeki zafiyetin ulusal egemenlik noktasında çok ciddi etki ve sonuçları olmaktadır. Dolayısıyla hava gücünün bölgesel rakiplere kıyasla üstün hale getirilmesi ve bu şekilde kalmasının sağlanması bir ulusal güvenlik önceliği olmalıdır.

Hava savunmasında erken ihbar ve istihbaratın da önemi görülmüştür. Olası tehditleri uzak mesafelerden tespit ve takip edebilecek; buna mukabil çok hızlı bir şekilde savunmayı organize edip karşı pozisyon alabilecek bir yapının kurulması gerekir. Bu da radar ve elektronik istihbarat sistemlerinin uyumlu çalışmasını gerektirir. En son teslim edilen Çelik Kubbe bileşenleri arasında PUHU ve REDET elektronik istihbarat sistemlerinin de bulunuyor olması bu açıdan vurgulanmalıdır.”

İsrail’in Katar’daki saldırısı “hava gücünün” önemini ortaya koydu yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

TUSAŞ, HÜRJET’in uluslararası standartlara uygun tasarım ve üretim kabiliyetini gösteren belgeleri aldığını açıkladı. Şirket açıklamasında, “Türkiye’nin ilk jet uçağı HÜRJET, sertifikasyon yolculuğunda önemli bir eşiği daha geçti!

Savunma Sanayii Başkanlığı ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı uzmanlarından oluşan Sertifikasyon Kurulu tarafından gerçekleştirilen törenle, Tasarım Organizasyon Onayı (DOA) ve Üretim Organizasyon Onayı (POA) belgelerini almaya hak kazandı.

Bu belgeler, HÜRJET’in uluslararası standartlara uygun şekilde tasarım ve üretim kabiliyetini tescil ediyor. Geleceğin semalarında yerimizi daha da güçlendirmek için çalışmalarımız hız kesmeden devam ediyor!” ifadelerine yer verdi.

Haluk görgün’den açıklama

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda süreci değerlendirdi. Görgün, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Göklerin özgün evladı HÜRJET, sertifikasyon yolculuğunda stratejik bir eşiği daha başarıyla geride bırakmıştır. Tasarım Organizasyonu Onayı (DOA) ve Üretim Organizasyonu Onayı (POA) belgeleri, milli havacılık vizyonumuzun uluslararası standartlarda tescili anlamına gelmiştir.

Bu kazanım, yalnızca bir teknik başarı değil; aynı zamanda bağımsız semalar yolunda atılmış tarihi bir adımdır. Geleceğin jet eğitim uçağı, yarının harp sahasında milli mühendisliğimizin izlerini taşıyacaktır.”

Türkiye’nin İlk Jet Uçağı HÜRJET İçin Kritik Adım: Hangi Belgeleri Aldı? yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

EN ÇOK ASKERİ HELİKOPTERE SAHİP 10 ÜLKE

Global Firepower’ın (GFP) 2025 yılı verilerine göre, dünyanın en çok askeri helikopterine sahip 10 ülkesi şöyle sıralanmaktadır:

10.Fransa (~632 Hava Aracı): Fransa, modern ve çok yönlü bir askeri helikopter filosuna sahiptir. Super Puma, Gazelle ve Tigre gibi helikopterleri, keşiften saldırıya kadar geniş bir görev yelpazesinde kullanmaktadır. Küresel operasyonlarda ve barış güçlerinde aktif rol oynar.

9.Mısır (~645 Hava Aracı): Orta Doğu’nun en büyük ordularından birine sahip olan Mısır, saldırı (Apache), nakliye (Chinook) ve genel amaçlı helikopterlerden oluşan geniş bir filoya sahiptir. Bölgesel güvenlik dengelerinde helikopter gücüyle önemli bir yer tutar.

8.Birleşik Krallık (İngiltere) (~676 Hava Aracı): İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF), güçlü nakliye (Chinook) ve saldırı helikopterleriyle (Apache) öne çıkmaktadır. İngiltere, helikopter gücünü küresel çapta yürüttüğü operasyonlarda etkin bir şekilde kullanmaktadır.

7.Türkiye (~761 Hava Aracı): Türkiye, son yıllarda yerli üretim projeleriyle askeri helikopter filosunu hızla güçlendirmektedir. Envanterinde hem nakliye (UH-60 Black Hawk) hem de saldırı (T129 Atak, TAI Gökbey) helikopterleri bulunan Türkiye, terörle mücadele ve sınır ötesi operasyonlarda helikopter gücünü etkin bir şekilde kullanmaktadır. Milli Savunma Bakanlığı’nın verilerine göre, TAI Atak Faz-2 ve Gökbey gibi yerli üretim projeleri, Türkiye’nin bu alandaki dışa bağımlılığını azaltarak filoyu daha da güçlendirecektir.

6.Almanya (~845 Hava Aracı): Almanya, NH90 ve Tigre gibi modern helikopterlerden oluşan geniş bir filoya sahiptir. Lojistikten saldırıya kadar çeşitli görevlerde kullanılan bu helikopterler, Alman ordusunun operasyonel yeteneklerini artırmaktadır.

5.Güney Kore (~873 Hava Aracı): Kuzey Kore tehdidine karşı sürekli olarak yüksek alarm durumunda olan Güney Kore, hem saldırı (AH-64 Apache) hem de nakliye helikopterlerinden oluşan devasa bir filoya sahiptir. Helikopter gücü, ülke savunmasının temel direklerinden biridir.

4.Japonya (~964 Hava Aracı): Japonya, hem kendi ürettiği hem de ABD’den tedarik ettiği helikopterlerle güçlü bir filoya sahiptir. Özellikle denizaltı savunma harbi helikopterleri ve nakliye helikopterleri açısından envanteri oldukça geniştir.

3.Çin (~1.309 Hava Aracı): Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA), askeri helikopter filosunu hızla büyütüp modernize etmektedir. Z-10 gibi yerli saldırı helikopterleri ve Z-20 gibi nakliye helikopterleriyle Çin, bu alanda küresel bir güç haline gelmiştir.

2.Rusya (~1.531 Hava Aracı): Rusya, dünyanın en büyük ikinci askeri helikopter filosuna sahiptir. Mi-28 Havoc ve Ka-52 Alligator gibi saldırı helikopterleri, Mi-8 gibi çok yönlü nakliye helikopterleriyle Rusya, hem konvansiyonel hem de özel operasyonlarda helikopter gücünü etkin bir şekilde kullanmaktadır.

1.Amerika Birleşik Devletleri (~5.584 Hava Aracı): ABD, dünyanın açık ara en büyük askeri helikopter filosuna sahiptir. Bu filoda; AH-64 Apache saldırı helikopterlerinden, CH-47 Chinook nakliye helikopterlerine, UH-60 Black Hawk gibi genel amaçlı helikopterlere kadar geniş bir yelpazede çok sayıda helikopter bulunmaktadır. ABD, bu gücünü küresel operasyonlarda ve askeri lojistikte etkin bir şekilde kullanmaktadır.

ASKERİ HELİKOPTERLER NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Askeri helikopterler, sabit kanatlı uçakların ulaşamayacağı yerlere erişim sağlayarak modern ordular için benzersiz avantajlar sunar. Bu avantajlar arasında şunlar bulunur:

• Çok Yönlülük: Helikopterler, saldırı, keşif, kargo ve personel taşıma, denizaltı savunma harbi ve arama kurtarma (SAR) gibi çok çeşitli görevleri yerine getirebilirler.
• Hızlı Müdahale ve Manevra Kabiliyeti: Dikey kalkış ve iniş (VTOL) yetenekleri sayesinde, pist ihtiyacı duymadan, herhangi bir yerden operasyon yapabilirler. Bu, onları en acil durumlar için ideal kılar.
• Yakın Hava Desteği: Özellikle kara birliklerine yakın hava desteği sağlamada, helikopterler hassas ve etkili vuruşlar yapabilirler.
• Lojistik ve Tıbbi Tahliye: Askeri personelin ve kritik malzemelerin zorlu arazilerde taşınmasında ve yaralı askerlerin hızlı tahliyesinde helikopterler hayati rol oynar.

GELECEĞİN HELİKOPTERLERİ

Askeri helikopter teknolojisi, sürekli olarak gelişmeye devam etmektedir. Gelecekte, otonom operasyon yapabilen, yapay zeka entegrasyonuna sahip ve hibrit motorlarla daha uzun menzil ve sessizlik sunan helikopterler görmemiz muhtemeldir. Bu teknolojiler, helikopterlerin muharebe sahasındaki rollerini ve yeteneklerini kökten değiştirecektir.

Dünyada En Çok Askeri Helikoptere Sahip Ülkeler Belli Oldu! Türkiye Sıralamaya Damga Vurdu yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Türk Hava Kuvvetleri’nin en gelişmiş İHA’larından olan ANKA-3’ün teslim tarihi yaklaşırken, Türk ordusunun yeni gözdelerinden olan İHA uluslararası basında ilgi çekmeye devam ediyor.

Daha önce Yunan, Hindistan ve Avrupa basınının haberlerine konu olan ANKA-3’e dair bu kez de ABD merkezli The National Interest dergisi bir analiz paylaştı. ANKA-3’ün ileri düzey gizlilik özelliğine sahip olduğu belirtilen analizde, yeni İHA’sıyla Türk Hava Kuvvetleri’nin Orta Doğu’daki rakiplerine taktik üstünlük kurabileceği bilgisi verildi.

ANKA-3’ÜN TEKNİK ÖZELLİKLERİ

Muharip İnsansız Uçak Sistemi (MIUS) olarak da tanımlanan ANKA-3, ilk uçuşunu aralık 2023 tarihinde gerçekleştirdi. ANKA-3, bu test uçuşunda 8 bin feet irtifada bir saatten uzun süre havada kaldı.

17,5 metre uzunluğundaki ANKA-3, aynı zamanda 8 metre kanat açıklığına sahip. Tahmini azami hızının 250 knot olduğu belirtilen aracın, 40 bin feet hizmet tavanı bulunuyor. İHA, 1200 kilograma kadar harp başlığı taşıyabilme kapasitesiyle de öne çıkıyor.

‘BÖLGESEL DENGELERİ DEĞİŞTİREBİLİR… İSRAİL ENDİŞELİ’

The National Interest, ANKA-3’ün konuşlandırılmasının bölgesel denklemler üzerinde etkili olabileceğini belirtti. “Türkiye, Orta Doğu’nun en güçlü hava gücü olabilir” denilen Analizde, Türk insansız hava araçlarının Suriye, Libya ve Kafkasya’daki muharebelerde önemli avantajlar sağladığı vurgulandı. Dergi, ANKA-3’ün bu avantajı daha da artırabileceğini ifade etti.

İsrail medyasının, Türk İHA’larının bölgesel dengeleri değiştirebileceği yönünde endişeleri bulunduğunu hatırlatan The National Interest, aracın Ege Denizi’ndeki hava sahası tartışmalarında ve terörle mücadele operasyonlarında kullanılabileceği değerlendirmesini yaptı.

ABD basınından çarpıcı ANKA-3 analizi: Bölgesel dengeleri değiştirebilir! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Trump, kendi sosyal medya platformu Truth Social’dan yaptığı açıklamada, Türkiye’nin ABD’den F-35 savaş uçağı alımına ilişkin görüşmelerin de devam edeceğini söyledi ve bu konunun “olumlu sonuçlanmasını beklediğini” kaydetti.

Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından 2020’de ABD ile ortak üretim sürecine girdiği F-35 programından çıkarılmıştı.

Türkiye, aradan geçen beş yıla yakın sürede, bu yaptırımların haksız olduğunu dile getirdi ve tedarik gündemde kalmaya devam etti.

Son olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, haziran ayında Hollanda’nın Lahey kentinde düzenlenen NATO Zirvesi sonrasında “Sayın Trump ile teknik düzeyde görüşmelere başlanması konusunda mutabık kaldık” demişti.

F-35’lerin teknik özellikleri neler?

F-35, gelişmiş sensörler, yapay zekâ destekli muharebe sistemleri ve veri paylaşım yeteneklerine sahip “beşinci nesil” çok amaçlı bir savaş uçağı.

Bu uçaklar saatte yaklaşık 1.900 km hıza ulaşabiliyor ancak asıl maharetleri bu değil.

F-35, hedefleri yalnızca kendi başına bulup vurabilmekle kalmıyor, sensörleriyle bilgileri toplayıp diğer uçaklara veya muharebe sistemlerine iletebiliyor

Bu, karmaşık hava operasyonlarında önemli bir eşik olarak görülüyor. F-35’in varlığı, aynı görevde yer alan eski uçakların yeteneklerini etkili bir şekilde artırıyor.

Radardan kaçmak için tasarlanan bu uçak, gökyüzündeki en gelişmiş jet olarak tanımlanıyor.

Ancak 80 milyon dolarlık fiyatıyla aynı zamanda en pahalı uçaklardan biri.

Amerikan Hava Kuvvetleri F-35A’nın 9g kabiliyetli olduğunu belirtiyor.

Bu yerçekiminin normalden dokuz kat daha fazla olduğu yerlerde de çalışabilmesi anlamına geliyor.

F-35, şu anda dünyada türünün en büyük ve en pahalı silah programı.

Programın yaklaşık 30 ila 40 yıl sürmesi bekleniyor.

Diğer yandan programın kusursuz ilerlemediğine dair endişeler de var.

Kasım 2024’te gizliliği kaldırılan Pentagon kapsamlı test raporunda, programın altı yıllık muharebe testlerinde bakım gecikmeleri, isabetsiz silahlar ve siber savunma yetenekleriyle ilgili endişelerden bahsediliyor.

Bloomberg’ün haberine göre, sorunlar arasında uçağın arızaları otomatik olarak teşhis etme sisteminin çok sık yanlış alarm göndermesi ve onarım süresinin en az iki kat daha uzun sürmesi yer alıyordu.

Hangi ülkelerde var?

F-35 programına göre 2030 yılına kadar Avrupa’da 550’den fazla F-35 olması bekleniyor.

Hint-Pasifik bölgesinde bu sayının 2035 itibarıyla 300’ü aşacağı tahmin ediliyor.

F-35, ABD’nin yanında 19 ülke tarafından tercih ediliyor.

F-35 programındaki ülkeler, ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Kanada, Avustralya, Danimarka ve Norveç olarak sıralanıyor.

Türkiye F-35 programından neden çıkarıldı?
Türkiye, dünyanın önde gelen silah üreticisi Lockheed Martin tarafından geliştirilen Müşterek Taarruz Programı kapsamındaki beşinci nesil savaş uçağı F-35A Lightning II projesine 2002 yılında dahil oldu.

Programın katılımcıları Türkiye’nin yanı sıra ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Avustralya, Danimarka, Kanada ve Norveç’ten oluşuyordu.

Türkiye, F-35 savaş uçaklarının bazı parçalarını tedarik etmesinin yanı sıra filosuna eklemek için 100 adet uçak sipariş etti.

Eski Savunma Bakanı İsmet Yılmaz, 2014 yılında yaptığı açıklamada uçaklar için 25 milyar dolar ödeme yapılacağını söyledi.

2018’de dört F-35 uçağının mülkiyeti Türkiye’ye verilmiş ancak uçaklar ABD’de, Türk pilotların da katıldığı eğitim programlarına tabi tutulmuştu.

Erdoğan-Trump görüşmesinde gündeme gelecek! F-35 savaş uçakları neden önemli, hangi ülkelerde var? yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

ELEKTROMANYETİK UÇAK FIRLATMA SİSTEMİ (EMALS) NEDİR?

Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi, İngilizce adı olan “Electromagnetic Aircraft Launch System” ifadesinin baş harflerinden oluşan EMALS kısaltmasıyla bilinir. Bu sistem, uçak gemilerindeki savaş uçaklarını kalkış için gerekli hıza ulaştırmak amacıyla, buhar gücü yerine güçlü elektromanyetik alanlar kullanan yeni nesil bir katapult (fırlatma) teknolojisidir. Geleneksel buharlı sistemlerin mekanik ve fiziksel sınırlamalarını ortadan kaldıran EMALS, uçağı, adeta dev bir “elektromıknatıs treni” (Maglev) prensibiyle ileri doğru iterek fırlatır. Bu teknoloji, ilk olarak ABD Donanması’nın yeni nesil Gerald R. Ford sınıfı uçak gemilerinde kullanılmaya başlanmıştır. Son olarak ise Çin’in en yeni uçak gemisi Fujian, J-35 hayalet savaş uçağı, J-15T savaş jeti ve KJ-600 erken uyarı uçağıyla elektromanyetik uçak fırlatma sistemi (EMALS) testlerini başarıyla tamamladı.

EMALS NASIL ÇALIŞIR?

EMALS’in çalışma prensibi, temel olarak bir lineer indüksiyon motoruna dayanır. Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi ne işe yarar sorusunun cevabı da bu prensipte saklıdır: Kontrollü ve güçlü bir itki yaratmak.

1. Enerji Depolama: Gemi reaktöründen gelen elektrik enerjisi, devasa volanlar (dönen diskler) içinde kinetik enerji olarak depolanır.
2. Elektromanyetik Alan Oluşturma: Fırlatma anında, bu depolanan enerji saniyenin binde biri gibi bir sürede fırlatma hattı boyunca sıralanmış olan statör sargılarına (elektromıknatıslara) aktarılır.
3. İtki ve Hızlanma: Bu sargılarda oluşan güçlü ve ilerleyen manyetik alan, uçağa bağlı olan fırlatma mekiğinin altındaki iletken bölümü muazzam bir güçle ileri doğru çeker. Bu çekme kuvveti, uçağın pürüzsüz ve sarsıntısız bir şekilde, sadece 2-3 saniye içinde 250-300 km/s gibi hızlara ulaşmasını sağlar.
4. Hassas Kontrol: Sistemin en büyük avantajlarından biri, fırlatma gücünün hassas bir şekilde ayarlanabilmesidir. Bilgisayar kontrolü sayesinde, fırlatılacak uçağın ağırlığına ve tipine (ağır bir savaş uçağı veya hafif bir insansız hava aracı) göre tam olarak gereken itki kuvveti uygulanabilir.

Bu ileri teknoloji, askeri havacılıkta oyunun kurallarını değiştirmektedir. Konuyla ilgili en son gelişmeler ve EMALS testi sonuçları hakkındaki bilgilere, güncel havacılık haberleri platformlarından ulaşmak mümkündür.

EMALS’İN AVANTAJLARI NELERDİR?

EMALS’in geleneksel buharlı katapultlara göre birçok üstünlüğü bulunmaktadır:

• Daha Yüksek Verimlilik ve Güvenilirlik: Daha az hareketli parçaya sahip olduğu için daha az bakım gerektirir ve arıza riski daha düşüktür.
• Hassas Güç Ayarı: Farklı ağırlıktaki uçakların (hafif İHA’lar, ağır avcı-bombardıman uçakları) gövdelerine gereksiz stres bindirmeden, tam ihtiyaçları olan güçle fırlatılmasını sağlar.
• Daha Hafif ve Az Hacimli: Buhar kazanları, borular ve tatlı su tankları gibi büyük ekipmanlara ihtiyaç duymadığı için gemide daha az yer kaplar ve daha hafiftir.
• Daha Hızlı Fırlatma Döngüsü: Birbiri ardına daha hızlı uçak fırlatma kapasitesine sahiptir, bu da operasyonel tempoyu artırır.
• Daha Az Personel İhtiyacı: Çalıştırmak ve bakımını yapmak için daha az personele ihtiyaç duyar.

SIKÇA SORULAN SORULAR (FAQ)

Elektromanyetik füze nedir?

Bu terim genellikle “Railgun” (Elektromanyetik Top) ile karıştırılır. Elektromanyetik prensiplerle bir mermiyi (füze değil) hipersonik hızlarda fırlatan silahtır. Füzeler kendi itki sistemlerine sahiptir.

Emals nedir?

EMALS (Electromagnetic Aircraft Launch System), uçak gemilerindeki savaş uçaklarını fırlatmak için buhar yerine elektromanyetik güç kullanan yeni nesil bir katapult (fırlatma) sistemidir.

Katapult sistemi nasıl çalışır?

Geleneksel buharlı katapult, bir pistin altındaki silindirde yüksek basınçlı buharın bir pistonu itmesiyle çalışır. Bu piston, uçağa bağlı olan mekiği ileri doğru hareket ettirerek uçağı fırlatır.

Elektromanyetik silah nedir?

Elektrik ve manyetizma prensiplerini kullanarak bir mermiyi veya enerji demetini hedefe yönlendiren silah sistemlerinin genel adıdır. En bilinen örnekleri Railgun ve yönlendirilmiş enerji silahlarıdır (lazerler gibi).

Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi Nedir, Ne Demek ve Ne İşe Yarar? yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Alman, Polonya savaş uçakları Rus hava araçlarına karşı tetikte beklerken, müttefik NATO ülkelerine bir yardım da Türkiye’den geldi.

Türkiye, Rus hava araçlarına karşı kendi gözetleme uçağını gönderdi. Türkiye’nin ‘Barış Kartalı’ E-7T AWACS erken uyarı uçağı, Litvanya üzerinde devriyeye başladı.

E-7T AWACS, Rus uçak ve İHA’larını müttefik olan Baltık ülkelerinin sınırlarına girmeden saptamak amacıyla gönderildi. Uçak, bu ülkelere gerçek zamanlı istihbarat sağlayacak.

Türkiye, Rus insansız hava araçları ve uçaklarının NATO hava sahasına tekrar eden ihlallerinin ardından Litvanya’ya E-7T AWACS uçağı konuşlandırdı.

pic.twitter.com/XOeugDcMI4

— Hava Haber (@havahabercom) September 25, 2025

Türkiye Litvanya’ya E-7T AWACS uçağı konuşlandırdı yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Gövde üretimi tamamlanan P1’in metal ve kompozit kaplama süreci tamamlanırken, önümüzdeki günlerde kanat montajına geçilecek. Uçağın Nisan 2026’da gökyüzüyle buluşması planlanıyor.

Tören sırasında TUSAŞ yönetimi, KAAN’ın P0 prototipi önünde toplu fotoğraf çektirdi.

P1’in ana hatlarının Ocak ayında netleşmesi ve ardından yer testlerine başlanması öngörülüyor. Program takvimine göre, Nisan 2026’da P1 ilk uçuşunu yaparken, Temmuz 2026’da ikinci prototip P2’nin de havalanması hedefleniyor.

Milli Muharip Uçak KAAN’ın P1 prototipi ilk kez görüntülendi yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Baykar’ın geliştirdiği milli insansız savaş uçağı Kızılelma, ilk kez silahlı test uçuşuna çıkarak ASELSAN üretimi TOLUN mühimmatını taşıdı.

Gerçekleştirilen deneme, mühimmat entegrasyonunun başarıyla doğrulanması açısından kritik bir aşama olarak görüldü.

“TARİHİ BİR GELİŞME”

İspanya merkezli havacılık platformu Aviacion Online, test uçuşunu “tam teşekküllü bir savaş sistemine geçişte önemli bir eşik” olarak nitelendirdi.

Haberde, entegrasyonun başarısı “tarihi bir gelişme” olarak öne çıkarılırken, “Türk Bayraktar KIZILELMA insansız muharebe hava aracı (SİHA), MIUS (Milli İnsansız Muharebe Uçak Sistemi) programı kapsamında bir teknoloji gösteri aracından tam teşekküllü bir muharebe sistemine geçişte belirleyici bir adım olan ilk silahlı uçuş testini başarıyla tamamladı.” ifadesi kullanıldı.

UÇAĞIN TEKNİK KABİLİYETLERİ PAYLAŞILDI

Kızılelma’nın teknik detaylarına da haberde yer verildi. 5 bin 500 kilogram kalkış ağırlığı, 1500 kilogram faydalı yük kapasitesi, 5 saat havada kalış süresi ve saatte 800 kilometre hıza ulaşabilme gibi özelliklerin altı çizildi.

TOLUN MÜHİMMATININ YETENEKLERİ ÖNE ÇIKARILDI

Haberde test uçuşunda kullanılan TOLUN mühimmatına ilişkin bilgiler de paylaşıldı. 139 kilogram ağırlığındaki mühimmatın 100 kilometreyi aşan menzile ve yüksek delici güce sahip olduğu ifade edildi.

KIZILELMA’NIN STRATEJİK ROLÜ VURGULANDI

İspanyol kaynağa göre Kızılelma, yalnızca bir silahlı dron değil; gelişmiş manevra kabiliyeti, savaş uçaklarıyla ortak görev yapabilme kapasitesi ve yerli AESA radar teknolojisiyle öne çıkan çok rollü bir savaş platformu.

Bu özelliklerle Türkiye’nin savunma sanayii vizyonuna stratejik katkı sunduğu belirtildi.

BAĞIMSIZ SAVUNMA SANAYİİ HEDEFİ DESTEKLENDİ

Haberde, Kızılelma’nın gelişiminin Türkiye’nin bağımsız savunma sanayii hedefleriyle örtüştüğü ifade edildi.

Ayrıca bu teknolojik hamlenin, bölgesel hava üstünlüğü dengesinde belirleyici bir rol üstlenebileceği aktarıldı.

Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, Bayraktar KIZILELMA’nın gerçekleştirdiği TOLUN Mühimmat Bağlı Uçuş Testi’ne ilişkin NSosyal hesabından paylaşımda bulundu. pic.twitter.com/noPDHJ9oEQ

— Hava Haber (@havahabercom) September 28, 2025

Kızılelma’nın ilk silahlı test uçuşu İspanyol basınında yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Rus devlet şirketi Rostec, yayımladığı yeni basın bülteninde Rusya Savunma Bakanlığına yeni bir savaş uçağı sevkiyatı yaptıklarını duyurdu. Bu bağlamda şirket, Rusya Savunma Bakanlığına Su-35S savaş uçaklarının yeni partisini teslim etti. Üstelik yapılan bu teslimatla birlikte yıl içerisinde dördüncü Su-35S savaş uçağı partisi Rus Hava ve Uzay Kuvvetleri’nin envanterine girmiş oldu.

Rusya tarafından geliştirilen Su-35S’ler, üretiminin ardından ilk olarak fabrika testleri başarıyla geçti, sonrasında teknik ekip tarafından son kontroller yapıldı ve Rusya Savunma Bakanlığı pilotları tarafından çeşitli çalışma modlarında testleri gerçekleştirildi. Fakat Rostec tarafından paylaşılan bültende uçakların nereye konuşlandırılacağı ise belirtilmedi. Şirket teslimatla ilgili olarak ise şu açıklamayı yaptı:

“Uçak üretim tesislerimiz tam kapasiteyle çalışıyor ve birliklere sürekli olarak yüksek bir savaş uçağı teslimatı oranına sahip. Su-35S, modern silahların, gelişmiş elektroniklerin ve benzersiz manevra kabiliyetinin gücünü bir araya getirerek, hava grupları ve kara hedeflerine siper sağlamaktan düşman hava ve kara hedefleriyle mücadeleye kadar en karmaşık muharebe görevlerini yerine getirmek için onu ‘evrensel bir asker’ haline getiriyor.”

Geçtiğimiz günlerde Su-34 savaş uçağının teslimatı gerçekleşmişti

Bunun yanı sıra 15 Eylül’de Rus devlet şirketi Rostec, Rusya Savunma Bakanlığına Su-34 savaş uçaklarının teslimatını gerçekleştirmişti. Su-34’lerin yeni partisi gerekli yer ve uçuş fabrika testlerini tamamlayarak Rusya Savunma Bakanlığına teslim etmişti.

Su-34 savaş uçağı, hava savunma sistemleriyle korunan ve ana hava üssünden önemli mesafelerde bulunan kara (su üstü) ve hava hedeflerinin yanı sıra altyapıları da vurmak üzere tasarlanmıştır. Uçak ayrıca hava keşif görevlerinde de kullanılabilir. Teslimatla ilgili olarak ise United Aircraft Corporation (U.A.C.) CEO’su Vadim Badekha şunları söylemişti:

“UAC işletmeleri, Rus Havacılık ve Uzay Kuvvetleri’ne olan yükümlülüklerini zamanında yerine getirerek sürekli olarak yüksek bir askeri ekipman üretim oranına sahip. Bu ay, uçak teslimatları açısından bir rekora imza atıyor. Orduya uçak tedarik etmenin öneminin bilincinde olan fabrikalardaki çalışanlarımız, yalnızca gerekli çıktıyı sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda hem Rusya Savunma Bakanlığı hem de diğer üretim programları için yüksek uçak üretim hacimleri sağlamak amacıyla üretim süreçlerini sürekli olarak iyileştiriyor.

(defenceturk)

Rostec açıkladı: Su-35S’in yeni partisini teslim etti yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Türk savunma sanayiinin güçlü firmalarından STM, cephe hattındaki dron savaşlarını yeni bir yöne sevk etmeye hazırlanıyor. Patlayıcı yüklü FPV dronların hedefe çarparak infilak etmesi prensibine dayanan konsept, STM’nin TUNGA mühimmatıyla önemli ölçüde değişebilir.

Silahlı insansız hava araçlarından bırakılan akıllı mühimmatların özelliklerine sahip TUNGA, çatışma sahasına ‘ana taşıyıcı’ işlevine sahip BOYGA-B ile götürülüyor.

8 kilogram mühimmat taşıma kapasitesine sahip BOYGA-B, GPS karıştırma faaliyetinden etkilenmeden görev bölgesine giderek akıllı mühimmat TUNGA’yı hedefin üzerine havadan bırakıyor. Elektro-optik kamera ve termal kamera ile teçhiz edilmiş TUNGA mühimmatı, kanatçıkları sayesinde havada süzülerek hareketli hedefleri takip altına alıp vurabiliyor.

15×15 metrelik alanı kapsayan 225 metrekarelik çember içerisindeki düşman unsurlarının üzerine 1980 adet anti-personel parçacık yağdıran TUNGA mühimmatı, yaklaşma tapası sayesinde 1750 gramlık harp başlığını istenen seviyede patlatabiliyor.

Küresel konumlama sistemi kullanıldığında hedefini hassas biçimde takip eden TUNGA, elektronik harp saldırısı ve parazitlenme ortamında ‘Görüntüye Dayalı Güdüm’ sistemine geçerek hedef takibi için kendi kamerasını kullanıyor. Görüntü eşleştirme özelliği sayesinde TUNGA, GNSS kesintisi durumunda bile uçuşunu aksatmıyor. 

Gündüz ya da gece görev yapabilen TUNGA, taşıyıcı dronlarla sürü halde yapılacak mini mühimmat taarruzunun ilk işaretlerini verdi. STM şirketinin temmuz ayındaki IDEF 2025 savunma fuarı sırasında kamuoyuna ilk kez duyurduğu BOYGA-B ve TUNGA, sahadan gelen raporlar doğrultusunda sürekli güncelleniyor.

35 dakika boyunca güvenli biçimde uçarken 10 kilometrelik iletişim hattı boyunca gerçek zamanlı görüntü aktaran BOYGA-B ise gövdesine entegre mühimmat çeşitliliğiyle fark yaratıyor. 1 adet TUNGA mühimmatı taşıyan BOYGA-B, TUNGA’nın tercih edilmemesi durumunda 2 adet 81 mm’lik mühimmatla göreve çıkıyor. BOYGA-B, istendiği takdirde STM ürünlerinden KARGU FPV kamikaze dronunu da taşıyıp hedef bölgeye götürebiliyor.

Yaklaşık 2 yıldır patlayıcı yüklü dronların hedefe çarparak infilâkını temel alan FPV dron operasyonları, BOYGA-B tipindeki taşıyıcı dronların devreye girmesiyle kalıcı bir şekilde değişim gösterebilir. Silahlı insansız hava araçlarından fırlatılmasına alışık olunan mini akıllı mühimmatlar artık cephe hattına dronlarla sevk edilecek.

BOYGA-B VE TUNGA, KARGU‘NUN BAŞARISINI KATLAYABİLİR

Taşıyıcı dronların daha uzun süre ayakta kalarak sürekli kullanılması FPV dron sarfiyatını önleyeceği için bu yeniliğin savaşın maliyetini önemli ölçüde düşürmesi bekleniyor. İstanbul’da düzenlenen TEKNOFEST sırasında yaptığı açıklamada STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, KARGU’nun 10’dan fazla ülkede kullanılmasının ardından BOYGA ve TUNGA ihracatı konusunda da umutlu konuştu.

STM ürünlerinin sahada kendini ispatladığını, ilk etapta düşük adetli sipariş veren ülkelerin daha sonra çok yüksek adetlerde talep ettiğini belirten Güleryüz, şunları söyledi:

“Şu anda birçok ülkeyle farklı platformlar için, KARGU, KARGU FVP, TOGAN ve BOYGA için görüşmeler devam ediyor. İhracatımız giderek çok yoğun bir şekilde artacak. Bizim ürünlerimiz kadar sahada kendini ispatlamış çok az ürün var. Bu durum bize çok büyük avantaj sağlıyor.

BOYGA-B 81 mm mühimmat bırakma yetkinliğine sahip. Ama gelen geri dönüşler üzerine birden fazla mühimmat bırakabilecek şekilde geliştiriyoruz. BOYGA-B’den KARGU FPV’yi de bırakabileceğiz, TUNGA’yı da bırakabileceğiz. 

Geliştirilen tüm platformlar ‘sürü konsepti’ ile entegre çalışacak. Bir düşman hava savunma sistemine saldıracaksanız farklı yönlerden gönderdiğiniz zırh delici, antipersonel mühimmatlar havada görev taksimi yapabilecek. Bütün bunları otonom olarak sürü konsepti ile yapabilecek bir aile geliştiriyoruz.”

Patlayıcı yüklü dronun hedefe çarparak infilâk etmesi temeline dayanan ‘FPV savaşları’ STM’nin yeni ürünleriyle bambaşka bir yöne evrilebilir.

Tek kullanımlık dronlar yerine sürekli operasyon halinde kalan taşıyıcı BOYGA-B, SİHA’dakine benzer mini akıllı mühimmatı hedef… pic.twitter.com/any7PzY0FV

— TRHaber Savunma (@savunma_trhaber) September 23, 2025

BOYGA-B MÜHİMMAT BIRAKAN İHA SİSTEMİ ÖZELLİKLERİ

BOYGA-B, taktik alanda keşif-gözetleme, hedef angajmanı ve mühimmat bırakma görevlerini yerine getirmek üzere geliştirilmiş yüksek hassasiyetli bir taşıyıcı platformu olarak öne çıkıyor.

GNSS olmayan veya karıştırılmış ortamlarda görev icra edebilen BOYGA-B, 8 kg mühimmat taşıma kapasite ile birden fazla ve farklı mühimmat taşıyabiliyor. Salan mekanizması sayesinde hedef üzerine mühimmatları yüksek hassasiyetle bırakıyor.

• Uçuş Süresi: 35 dakika
• Menzil: 10 km
• Tek personel tarafından kullanılabilme
• Hedef tespiti ve takibi
• Elektro-Optik/Kızılötesi (EO/IR) Görüntülerin Gerçek Zamanlı Paylaşımı
• Otonom Mühimmat Bırakma ve Görev İptali
• CRPA Anten ve KERKES entegrasyonu ile GNSS’den bağımsız operasyon kabiliyeti

Taşıdığı Mühimmatlar

• 2x 81 mm İHA Mühimmatı
• 1x TUNGA Akıllı Mühimmat
• 1x KarguFPV Drone

TUNGA AKILLI MÜHİMMAT SİSTEMİ

TUNGA Akıllı Mühimmatı, STM’nin anti-personel görevler için geliştirdiği süzülen güdümlü bir mühimmat türü olarak dikkat çekiyor.

1750 gram harp başlığına sahip TUNGA, EO/termal görüntüleme sistemleri ve görüntü işleme algoritmaları sayesinde yüksek hassasiyetle hedefe angaje olabiliyor.

Kendini imha seçenekleriyle de güvenli kullanım sağlayan TUNGA, STM’nin geliştirdiği BOYGA-B İHA’dan bırakılmasının yanı sıra farklı platformlara entegre edilebiliyor.

• Görüntü/GNSS tabanlı güdüm
• Kendini imha opsiyonu
• Farklı görev profillerine uyumlu modüler yapı
• E/O ve termal görüntüleme ile düşük görünürlük
• Yaklaşma tapasıyla infilak

Teknik Bilgiler

• Uzunluk: 540 mm
• Harp Başlığı: 1750 gram
• Görev Süresi: 30 dk
• İrtifa: 300–800 m

Drondan atılıyor, hedefini takip ediyor: SİHA’lardaki akıllı mühimmatı şimdi BOYGA-B taşıyor! TUNGA cephede devrim yaratabilir yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Görgün, KAAN Projesi, uçağın geliştirme ve ilk blok üretiminde kullanılacak ithal motorların temin süreci ve yerli motor geliştirme çalışmalarına ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Soru: Türk savunma sanayisinin, “tam bağımsızlık” hedefi doğrultusunda motor gibi ürünlerde karşı karşıya kaldığı örtülü ya da açık ambargolara karşı stratejisi nedir?

Cevap: Savunma Sanayii Başkanlığımızın temel hedefi, savunma sanayiinde tam bağımsızlığı sağlamak ve kahraman ordumuzun ihtiyaçlarını yerli ve milli çözümlerle karşılamaktır. Açık ve kapalı tüm kısıtlamaları takip ediyor, savunma sanayiinde uluslararası alanda yaşanabilecek her türlü sınırlamayı dikkatle değerlendiriyor, ülkemizin çıkarlarını korumak için tüm imkanlarımızı seferber ediyoruz.

Bu süreçte temel ilkemiz; kahraman ordumuzun ihtiyaçlarını geciktirmeden karşılamak ve savunma projelerimizi kararlılıkla hayata geçirmektir. Hiçbir zaman tek bir kaynağa bağlı kalmadan, alternatif tedarik ve geliştirme seçeneklerini eş zamanlı olarak planlıyor ve uyguluyoruz. Böylelikle hem teknolojik bağımsızlığımızı güçlendiriyor hem de teslimat sürekliliğimizi güvence altına alıyoruz.

Bu doğrultuda özellikle motor teknolojileri alanında attığımız adımlar, ülkemizin stratejik gücünü ve özgüvenini daha da pekiştirmektedir.

Bugüne kadar “yapamazsınız” denilen tüm platformları bir bir envantere kazandırdık. Hava araçlarımız, kara araçlarımız, helikopterlerimiz, insansız sistemlerimiz ve füzelerimiz artık millî motorlarımızla yoluna devam ediyor.

– Motorda tam bağımsızlık için atılan adımlar

Soru: Askeri motor teknolojileri konusunda Savunma Sanayii Başkanlığı liderliğinde yürütülen projelerde gelinen güncel durum nedir?

Cevap: ⁠Kara araçlarımızda Vuran ve Kirpi araçlarıyla TUNA motoru askerimizin kullanımına sunulmuş, tank taşıyıcı ve lojistik araçları için geliştirilen AZRA Gen-2 test faaliyetleri başarıyla devam etmektedir.

Yeni nesil paletli araçlarda görev yapacak UTKU motoru ve ALTAY tankı için geliştirilen BATU motorunun geliştirme ve test faaliyetleri tamamlanmış, hem UTKU hem BATU’nun transmisyon test çalışmaları da başarıyla sürdürülmektedir.

⁠İnsansız hava araçlarımızda TB3’e güç veren PD200 motoru envantere girmiş, ANKA ve AKSUNGUR’a entegre edilen PD170 motoru ile test faaliyetleri devam etmekte, Kargı İHA için PG50 motoru ile bağımsız kabiliyetler elde edilmiştir.

Helikopterlerimizde GÖKBEY helikopterinin kalbinde olan milli TS1400 turboşaft motorunun sertifikasyon testleri devam etmekte, seri üretim çalışmaları da başarıyla yürütülmektedir.

Füze ve mühimmatlarımızda ATMACA ve SOM için KTJ3200, ÇAKIR için KTJ1750, KARA ATMACA için KTJ3700 jet motorları geliştirilmiş ve başarıyla kullanılmaktadır. İlaveten, yeni nesil füze motorları geliştirme çalışmalarımız devam etmektedir.

Deniz platformlarımızda Marlin SİDA için LEVEND motoru, ULAQ SİDA için Marin X7 entegrasyonları yapılmış, MİLGEM gemilerimiz için MAVİ BATU bağımsız çözümünün hayata geçirilmesi için test faaliyetleri tamamlanmıştır.

Jet motorları ve ileri aşama çalışmalarımızda ANKA-III için geliştirilen TF6000 turbofan motoru başarıyla çalıştırılmış, KIZILELMA için TF10000 geliştirme çalışmaları devam etmektedir. KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetleri başarıyla devam etmektedir.

Türkiye, motor teknolojilerinde oluşturduğu bu geniş yelpazeyle kara, hava, deniz ve füze sistemlerinde ihtiyaç duyulan kritik kabiliyetleri artık yerli ve milli imkanlarla karşılamaya başlamıştır.

Başkanlığımız tarafından tam bağımsızlığın sağlanması yönünde stratejiler ve eylem planları Gaz Türbinli Motor Yol Haritası, Kara Araçları için Güç Grubu Yol Haritası, Milli Dizel Deniz Motorları Yol Haritası ve Milli Deniz Tipi Elektrikli Tahrik Sistemleri Yol Haritası yoluyla hazırlanmış, bu doğrultuda da kararlılıkla ilerlenmektedir.

– “Tek bir kaynağa bağlı değiliz”

Soru: Savaş uçaklarının en kritik alt sistemlerinden birisi jet motorları. Türk savunma sanayisinin en önemli projeleri arasında yer alan KAAN’da bu ihtiyaç nasıl karşılanacak, yerli motor konusunda yürütülen çalışmaların geldiği aşama nedir?

Cevap: Milli Muharip Uçağımız KAAN’ın motor çalışmalarında da aynı anlayışla ilerliyoruz. KAAN seri üretimi yabancı değil yerli motor üzerinden planlandı. KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetleri başarıyla devam etmektedir. Savunma sanayiinde süreç daima bu şekilde işler. Önce mevcut motorlarla başlanır, ardından milli motor projeleri devreye alınır. Biz de KAAN’ı blok yaklaşımıyla üretiyoruz. Yani farklı aşamalarda, farklı kabiliyetlerle güçlenen versiyonlarını envantere kazandırarak, kademeli olarak geliştiriyoruz. Bu kapsamda KAAN savaş uçağımızın teslimat takviminde bir gecikme bulunmamaktadır. Seri üretimimizi riske atmamak için de yalnızca tek bir kaynağa bağlı kalmıyor, farklı tedarik kanallarıyla çalışıyor, alternatifleri eş zamanlı olarak değerlendiriyoruz. Böylece hem takvimi güvence altına alıyor hem de milli motor geliştirme yol haritamızı kesintisiz ilerletiyoruz.

KAAN’ın geleceği hiçbir şekilde tek bir ülkenin motoruna bağlı değildir. Biz mühendislerimize güveniyoruz. TF35000’in seri imalat süreci planlandığı şekilde devam ediyor.

Türkiye, motor teknolojilerinde kara, hava, deniz ve füze sistemlerinin tümünde ihtiyaç duyulan kritik kabiliyetleri yerli ve milli imkanlarla karşılayabilecek seviyeye ulaşmıştır. Gaz Türbinli Motor Yol Haritamız doğrultusunda jet motorlarında da bağımsızlığı yakalayacak adımlarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.

Türkiye, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın vizyonu, iradesi, kararlı duruşu, destekleri ve güveniyle son 20 yılda savunma sanayiinde elde ettiği büyük kazanımları daha da ileriye taşıyacak vizyona, iradeye ve kabiliyete sahiptir. Mühendislerimiz, araştırmacılarımız ve sanayicilerimizle birlikte her zaman daha iyisini hedefliyor “tam bağımsız savunma” idealimiz doğrultusunda milletimizin güvenliği için durmaksızın üretmeye devam ediyoruz.

– “Prototip uçakların üretimi son hızla devam ediyor”

Soru: KAAN’ın prototiplerinin üretimine devam ediliyor. Prototipler için ihtiyaç duyulan motorların tedariki tamamlandı mı, bu süreçte herhangi bir sorun yaşanması söz konusu olabilir mi?

Cevap: KAAN prototip uçaklar için gerekli tüm motorlar tedarik edilerek Türkiye’ye teslimatları tamamlandı. Prototip uçaklarımızın üretimi son hızla devam etmektedir.

Soru: KAAN için ihtiyaç duyulan motorlarının ABD’den temini konusundaki talebe ilişkin güncel durum nedir? Mevcut risklerin aşılması konusundaki öngörünüz, beklentinizi paylaşır mısınız? Alternatif motorlara yönelme kararı için kritik eşiğiniz nedir?

Cevap: Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza teslim edilecek ilk blok belli sayıda KAAN seri uçaklarımız için ihtiyaç duyulacak motor tedarikine ilişkin ABD’ye resmi başvuru süreci tamamlandı.

Kaan uçağımızın 6’ncı nesil üst düzey yetenekler kazanması için ihtiyaç duyduğumuz yerli motorumuzun geliştirme faaliyetleri planlandığı takvimle devam etmektedir. Bu aşamada yabancı farklı bir alternatif arayışımız söz konusu değildir.

Soru: ABD’den talep edilen motorların alınamaması durumunda alternatif motorlara geçiş kolayca mümkün olabilecek mi? Motor değişikliği uçağın tasarımı ve proje takviminde değişikliklere yol açacak mı? Motor konusunda tüm dünyada taleplerin karşılanmasında sıkıntılar yaşanıyor, böyle bir dönemde alternatiflere erişme noktasında bir risk söz konusu olabilir mi?

Cevap: İhtiyaç olması durumunda ilk blok için motor değişikliği yapılması imkan dahilindedir. Bu durumdan kaynaklanacak bazı mühendislik geliştirme ihtiyaçlarının ortaya çıkması mümkün olmakla birlikte, uçak tasarım ve geliştirme faaliyetleri, tüm dünyada da olduğu üzere, sürekli bir iterasyon ve değişiklik yönetimi ihtiyacını bünyesinde barındırmaktadır. Böyle bir durumda önemli bir takvimsel dezavantaj yaşayacağımızı düşünmüyorum. Zira biz projelerimizi Çevik Sistem Mühendisliği yaklaşımıyla yönetiyoruz. Ancak belirttiğim üzere bizim nihai seri üretim uçaklarımız yerli motorla uçacak.

– “Gecikme vardı, 2 yılda çok önemli yol katedildi”

Soru: KAAN’a yönelik yerli motor geliştirme projesinin başlangıcı ya da buradaki karar süreçlerinde gecikme yaşandığı eleştirilerini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Cevap: Bir gecikme söz konusuydu ilk ele aldığım konu bu oldu, şimdi sorumluluklar ve takvim net. Sorumluluk alan tüm şirketlerimiz vazifelerini zamanında yerine getiriyor, SSB Motor Daire Başkanlığı da yakından takip ediyor. Geçtiğimiz 2 yılda çok önemli yol katedildi.

ANKA-III için geliştirilen TF6000 turbofan motorunun başarıyla ilk çalıştırılmasının yapıldığı, KIZILELMA için TF10000 geliştirme çalışmalarının devam ettiği ve nihayetinde KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetlerimizin planlandığı şekilde devam ettiği dikkate alındığında, motor alanında azımsanmayacak bir yol alındığı ve geleceğe güvenle bakabileceğimizi ifade etmek isterim.

Soru: Yurt dışından motor temininde yaşanabilecek olası sorunlar Endonezya ile imzalanan 48 adetlik KAAN ihracat anlaşması için bir tehdit oluşturur mu?

Cevap: Endonezya’ya ihraç edilmesi planlanan 48 adet beşinci nesil KAAN savaş uçağı, ABD menşeli motorlarla değil, milli motorlarımızla güçlendirilecektir.

Son olarak şunu vurgulamak isterim, bu kutlu davada mühendislerimize güveniyoruz. Yerli ve milli imkanlarla Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliği ve desteğiyle KAAN’ı ve yerli motorunu ülkemize kazandırmak için var gücümüzle çalışıyoruz.

Kaan’ın üretimi durdu mu? Çalışmalar ne durumda? Savunma Sanayii Başkanı açıkladı yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Özel, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadelere yer verdi:

“1973’te başlayan büyük yolculuk, engeller ve zorluklarla dolu ama kritik hedefe ulaşmada Türk mühendisine ve işçisine güvenimiz tam. KAAN’ımız gücünü dışarıdan değil, milletimizden almaktadır. Milli gururumuz KAAN fotoğrafta bizim arkamızda, biz de sonuna kadar KAAN’ın arkasındayız.”

Özgür Özel’den KAAN paylaşımı: Sonuna kadar KAAN’ın arkasındayız yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Savunma Bakanı Atanas Zapryanov, parlamentoda yaptığı konuşmada, ABD’den satın alınan uçakların birinde yakıt sızıntısı tespit edildiğini bildirdi.

Bulgaristan’a 2 Nisan’da ulaşan ilk uçağın onarımı için üretici firma Lockheed Martin’den bir uzmanın gelmesinin beklendiğini anlatan Zapryanov, “Yönetmeliklere göre teknik bir arıza söz konusu ve bunun nedenini belirlemek ve uçağın arızasını gidermek için önlemler alınması gerekiyor.” dedi.

Aynı uçakta daha önce de teknik sorun yaşandığına işaret eden Zapryanov, teslim edilen iki uçağın hala Bulgaristan hava sahasının güvenliğini koruma görevinde yer almadığını belirtti.

Hala eski Sovyetler Birliği (SSCB) yapımı MiG-29 uçakları kullanan Bulgaristan, hava filosunu yenilemek üzere ABD’den 2,5 milyar karşılığında 16 adet F-16 savaş uçağı almak için anlaşma imzalamıştı.

ABD Bulgaristan’a bugüne kadar sadece 2 uçak teslim edebildi. Mayısta gelen ikinci F-16’nın bilgisayar sisteminde hata çıkmıştı, ancak sorun uçak Bulgaristan’a indikten sonra tespit edilmişti.

Ödemesi peşin yapılan ilk 8 uçağın 6’sının yıl sona kadar teslim edilmesi bekleniyordu.

Savunma Bakanı Zapryanov, ağustosta yaptığı bir açıklamada, teslimatın geciktiğini ve yıl sonuna kadar gelmesi beklenen 6 uçağın ne zaman geleceğinin hala belli olmadığını kaydetmişti.

Bulgaristan F-16 aldığı için bin pişman! Kullanamadan iki kez arıza yapan uçaklar hangarda yatıyor! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

HEDEFLERİ İMHA ETTİ

Tekirdağ’ın Çorlu ilçesindeki AKINCI Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde icra edilen testler kapsamında, Bayraktar KIZILELMA’nın üçüncü prototipi olan PT-3 iki ayrı sorti gerçekleştirdi. İlk uçuşta ASELSAN tarafından geliştirilen TOLUN mühimmatını ateşleyen Bayraktar KIZILELMA, hedefi tam isabetle vurdu. İkinci uçuşunda ROKETSAN üretimi TEBER-82 Kanatlı Güdüm Kiti ile havalanan milli insansız savaş uçağı, bu atışta da hedefi başarıyla imha etti.

EN ZORLU GÖREVLERİ İCRA EDECEK

Bayraktar KIZILELMA’nın geliştirme faaliyetleri kapsamında ilk prototiplerden elde edilen tecrübeler sayesinde üretim prototipinde önemli değişikliklere gidildi. Yapısal iyileştirmelerin yanı sıra aviyonik mimarisinde geliştirmeler yapıldı. Entegrasyonu başarıyla tamamlanan art yakıcılı motor alternatifi ile uçuş gerçekleştirildi. Güçlü yeni motoruyla ses hızına yaklaşacak olan Bayraktar KIZILELMA, aerodinamik iyileştirmeler sayesinde yüksek hızlarda çok daha iyi manevra yapabilecek. Sahip olduğu AESA radarı ile kazandığı yüksek durumsal farkındalık sayesinde ise en zorlu görevleri icra edebilecek.

2026’DA ENVANTERE GİRMESİ HEDEFLENİYOR

Baykar’ın %100 öz sermayesi ile yola çıktığı Bayraktar KIZILELMA projesi 2021’de başladı. 14 Kasım 2022’de üretim hattından çıkan TC-ÖZB kuyruk numaralı Bayraktar KIZILELMA, Çorlu’da bulunan AKINCI Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’ne intikal etti. Burada yer testlerini süratli bir şekilde başarıyla tamamladıktan sonra 14 Aralık 2022 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Bayraktar KIZILELMA bir yıl gibi rekor bir sürede gökyüzü ile buluştu. Test faaliyetleri sürerken seri üretim sürecine de geçilen Bayraktar KIZILELMA’nın 2026 yılında envantere girmesi hedefleniyor.

HAVACILIK TARİHİNDE İLKLERE İMZA ATTI

Bayraktar KIZILELMA, TEKNOFEST 2023 boyunca dünya havacılık tarihinde ilk olan uçuşlara imza attı. Bayraktar AKINCI TİHA ile formasyon uçuşları gerçekleştiren Bayraktar KIZILELMA, 1 Mayıs 2023 tarihinde ise F-16 savaş jeti SOLOTÜRK ve F-5 jet uçaklarından oluşan Türk Yıldızları ile İstanbul semalarında filo konseptiyle kol uçuşu icra etti. Dünya havacılık tarihi için dönüm noktası olan bu uçuş konseptleri geleceğin hava muharebesine de yön verecek.

İHRACAT ŞAMPİYONU

Başlangıçtan bugüne tüm projelerini öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2003 yılındaki İHA Ar-Ge sürecinin başlangıcından itibaren tüm gelirlerinin %83’ünü ihracattan elde etti. 2023’te 1.8 milyar dolarlık ihracat yapan Baykar, ülkemizdeki tüm sektörlerde en çok ihracat gerçekleştiren ilk 10 firma arasında yer aldı. Dünya insansız hava aracı ihracat pazarının en büyük firması olan Baykar, 2024 yılında da küresel ölçekteki başarısını sürdürdü ve gelirlerinin yüzde 90’ını ihracattan elde ederek 1.8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

DÜNYANIN EN BÜYÜK İHA ŞİRKETİ BAYKAR

2023 ve 2024 yıllarında Türkiye’deki tüm sektörlerde en çok ihracat yapan ilk 10 firma arasına girerek İhracatın Şampiyonları Ödülü alan Baykar, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Savunma Sanayi Başkanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre savunma ve havacılık sektörünün ihracat lideri oldu. 2023’te sektör ihracatının üçte birini tek başına yapan Baykar, 2024 yılında da savunma ve havacılık sektörü toplam ihracatının dörtte birini tek başına gerçekleştirerek Türkiye’yi küresel SİHA ihracat pazarında lider konuma taşıdı. Dünyanın en büyük insansız hava aracı şirketi olan Baykar, Bayraktar TB2 SİHA için 35 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için ise şimdiye kadar 15 ülke ile olmak üzere toplam 36 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı.

Bayraktar KIZILELMA’dan ilk atışta tam isabet! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Bakanlık kaynakları, millî muharip uçağımız KAAN hizmete girene kadar modern ve gelişmiş teknolojiye sahip savaş uçaklarının envantere kazandırılması ve envanterin çeşitlendirilmesi için çalışmaların devam ettiğini belirtti.

Eurofighter tedariki konusunda henüz kesinleşmiş bir karar olmadığını vurgulayan MSB, sözleşme onaylandığında bilgilendirmenin kamuoyuyla paylaşılacağını ifade etti.

Açıklamada, “Resmî kaynaklar haricinde yapılan açıklamalara itibar edilmemesini bir kez daha hatırlatırız” denildi.

MSB: Eurofighter Tedarikinde Henüz Kesin Karar Yok yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet’in 100. yılında ilk uçuşunu gerçekleştiren ve Türk mühendisliğiyle geliştirilen HÜRJET’in yalnızca bir jet uçağı değil, azmin, kabiliyetin ve stratejik kararlılığın gök vatanla buluşması olduğunu aktaran Görgün, şunları kaydetti:

“Ses üstü hızlara ulaşan, üç kıtada sergilediği performansla dikkati çeken bu platform, Türkiye’nin havacılık alanındaki iddiasını somutlaştırmaya devam etmektedir. Bu başarıda emeği geçen başta TUSAŞ’ımız olmak üzere, tüm mühendislerimizi, teknisyenlerimizi, pilotlarımızı ve katkı sunan tüm paydaşlarımızı yürekten tebrik ediyorum.”

HÜRJET geçen ay sertifikasyon sürecinde önemli bir aşamayı başarıyla tamamlamıştı.

HÜRJET’ten 300’üncü test uçuşu yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Gökyüzünün Yeni Hakim Adayı: KIZILELMA

İsrail basınının analizinde ilk sırada, Baykar tarafından geliştirilen insansız savaş uçağı Bayraktar KIZILELMA vardı. Son testlerde yerli mühimmatlarla başarılı uçuşlar gerçekleştiren KIZILELMA’nın operasyonel olgunluğa bir adım daha yaklaştığı vurgulandı.

Ancak asıl dikkat çekilen nokta, KIZILELMA’nın Türkiye’nin 5. nesil savaş uçağı KAAN ile birlikte görev yapacak olması. Analizde, bu konseptin Türk Hava Kuvvetleri’ne inanılmaz bir güç katacağı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“Türkiye bu iki sistemi başarıyla entegre ederse, hem 5. nesil savaş uçağı hem de hayalet İHA geliştiren sayılı ülkeler arasına girecek. Bu seviyeye şu ana kadar sadece ABD ve Avustralya yaklaşabildi.”

Denizlerdeki Yeni Kalkan: GÖKSUR

Analizde öne çıkan bir diğer “oyun değiştirici” ise ASELSAN tarafından geliştirilen milli hava savunma sistemi GÖKSUR oldu. Karadeniz’de yapılan ilk atış testinde alçak irtifadaki bir hedefi tam isabetle vuran GÖKSUR için “Türkiye, deniz savunmasında yeni bir sayfa açtı” yorumu yapıldı.

Mako’ya göre bu başarılı test, Türkiye’nin hava savunma teknolojilerinde ulaştığı olgunluk seviyesini net bir şekilde ortaya koyuyor. GÖKSUR’un kısa sürede Türk Donanması’na entegre edilmesiyle Türkiye’nin Akdeniz ve Karadeniz’deki stratejik konumunun daha da sağlamlaşacağı ifade edildi.

Nihai Hedef: “Tam Bağımsızlık”

Peki, tüm bu adımlar ne anlama geliyor? İsrailli uzmanlara göre cevap net: Bu atılımlar, Ankara’nın dışa bağımlılığı azaltma ve “tam bağımsızlık” hedefine ulaşma stratejisinin en önemli parçası.

Haberde, “Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasına rağmen kendi teknolojik kapasitesini bu kadar hızla geliştirmesi dikkat çekici” değerlendirmesi yapıldı.

Sonuç olarak, İsrail basınının gözünden Türkiye’nin savunma sanayisindeki hamleleri, sadece yeni silahlar üretmekten çok daha fazlasını ifade ediyor. Bu adımlar, bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendiren ve Türkiye’yi küresel sahnede elit bir lige taşıyan stratejik bir vizyonun ürünü olarak görülüyor.

İsrail Basını Mercek Altına Aldı: “Türkiye, Bölgesel Dinamikleri Baştan Yazacak” yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

S-400 hava savunma sisteminin ardından S-500’ü geliştiren, aynı zamanda orta ve alçak irtifadaki tehditler için envanterinde yüzlerce silah bulunan Rusya, modern savaşın gerekleri doğrultusunda hava savunma görevini dronlara emanet etmeye başladı. 

Ukrayna ordusunun Rus Lancet, Zala ve Orlan gibi sabit kanat İHA’ları FPV dronla havada vurmasının ardından benzer bir taktik Moskova tarafından benimsenmiş görünüyor. Kiev’in Rus petrol rafinerilerini tahrip etmekte kullandığı FP-1, E-300 SkyRanger ve Lyutyi tipi İHA’lar cephe hattına yakın bölgelerde dronla hedef alınıyor.

Hava savunma görevi için özel olarak üretilmiş dronlar, uzun menzilli kamikaze İHA’ları önleme konusunda başarılı bir performans sergiliyor. Rus Telegram hesaplarına yansıyan bir görüntü, çok sayıda Ukrayna İHA’sının dronlar tarafından imha edildiğini gözler önüne serdi.

Kiev’in saygın yaygın organlarından Defense Express bu yeni süreci şöyle yorumluyor:

“Bu gelişme tehlikeli olsa da her iki tarafın savaş alanındaki deneyimleri göz önüne alındığında pek de şaşırtıcı değil. Saha raporlarına göre FP-1, Lyutyi serisi ve hafif uçak gövdesini temel alan E-300 gibi popüler uzun menzilli saldırı İHA’ları havada saldırıya uğradı.

Sahadaki yeni durum, rakiplerin muharebede gözlemledikleri başarılı taktikleri nasıl hızla benimsediklerini ve bunu Ukrayna’ya karşı nasıl kullandıklarını gösteriyor. Taktiksel olarak, Rus operatörlerin sürü ve müdahale doktrinlerini kullandıkları görülüyor; birden fazla hava savunma dronu tek bir hedefe karşı fırlatılıyor, hedef bazen arkadan takip ediliyor, bazen ise gelen saldırıyı önden karşılamak için uçuruluyor.

İki yaklaşımın aynı anda kullanımı hedefin vurulması şansını artırıyor. Saldırı İHA’larının kaçınma manevrasını zorlaştırıyor ve Ukrayna’yı kamikaze İHA’lar için daha fazla zaman ve kaynak harcamaya zorluyor. Aslında düşman, Ukrayna’nın Rus mühimmatlarına ve Şahid tipi sistemlere karşı dron kullanma deneyimini yeniden yorumlamaya çalışıyor.”

ÇÖZÜMLERDEN BİRİ İRTİFAYI ARTIRMAK… AMA ONUN DA RİSKLERİ VAR

“Ukrayna kuvvetleri aylardır, Rus Geran tipi Şahid İHA’larını düşürmek için uçaksavar göreviyle uçurduğu dronları kullanıyordu. Dolayısıyla benzer yeteneklerin diğer tarafta da ortaya çıkması an meselesiydi. Endişe verici olan şey, bu adaptasyonun hızı ve odak noktasıdır.

Rakip, düşük irtifalı, düşük maliyetli saldırı İHA’larına karşı güvenilir bir karşı saldırı yöntemi geliştirdiğinde, Ukrayna tarafının operasyonel taktikleri, özellikle de toplu ve ucuz sistemlere dayanan konseptin bütünü ânî bir şekilde daha maliyetli ve daha riskli hale gelir. 

İnsansız hava aracı önleyicilerinin yükselişi, uzun menzilli saldırı İHA’larının stratejik değerinin nasıl korunacağı konusunda zor soruları gündeme getiriyor. En etkili alternatif, daha yüksek uçuş profillerine geçmektir. 

Ancak irtifayı yükseltmek bazı dezavantajları da beraberinde getirir: Daha yüksekten uçan İHA’ların yer ve hava tabanlı sensörler tarafından tespit edilmesi, izlenmesi ve geleneksel hava savunma sistemleriyle etkileşime girmesi daha kolay hale gelir.

Bunun yanında, daha yüksek irtifa, farklı gövde ve tahrik sistemleri gerektirebilir; bu da birim maliyeti artırır ve derin saldırı İHA’larını başlangıçta etkili kılan maliyet etkinliği azaltır.”

KAMİKAZE İHA’LARIN UÇUŞA DEVAM ETMESİ İÇİN ÇÖZÜM BULUNMALI

“Buna karşı önlemler ise halihazırda deneniyor. Keşif İHA’ları, saldırı platformları, akışkan kamera görüntüleri ve sensör verileriyle eşleşerek son saniye kaçınma manevrasına rehberlik edebilir ya da yakınlardaki dron tehdidine karşı uyarıda bulunabilir.

Elektronik harp yükleri, tuzaklar ve basit yapay zeka destekli kaçınma algoritmaları, bir önleme aracının hedefleme çözümünü karmaşıklaştırabilir. Ancak bu tür sistemleri uzun menzilli, düşük maliyetli kamikaze İHA’lara entegre etmek zorlu bir mühendislik sorunudur. Çünkü her yeni sensör ve karşı önlem ağırlığı, maliyeti ve karmaşıklığı artırır. Menzili ve dayanımı azaltabilir.

Seyir füzeleri ve balistik füzeler bu tür önleyici araçlara karşı büyük ölçüde bağışıktır. Ancak üretim ve konuşlandırmaları çok daha pahalıdır. Bu fiyat farkı, İHA’ların önemli bir boşluğu doldurmasının nedenidir.

Kamikaze İHA’lar, derin saldırıları ölçeklenebilir bir şekilde uygun fiyatlı hale getirerek altyapı ve lojistik tahribatı görevinde füzelerin işlevini görür. Bu nedenle İHA’ların maliyet etkinliğini korurkan aynı zamanda onların hayatta kalma kabiliyeti de artırılmalıdır.”

Savaşın Kuralları Baştan Yazılıyor: Ukrayna’nın Silahı Kendine Döndü, Gökyüzü ‘Drone Avcıları’ ile Doldu yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Sadece Bir Uçak Değil, Bir Başarı Hikayesi

Dassault Aviation, bu dönüm noktasını “operasyonel, endüstriyel ve ticari bir başarı” olarak nitelendirdi. Şirket, Rafale’in kendi kategorisinde çok yönlülük ve kanıtlanmış etkinlik açısından eşi benzeri olmadığını vurguladı. 2004’te Fransız Donanması’nda hizmete girmesinden bu yana Rafale, Fransa’nın askeri bağımsızlığının temel taşlarından biri haline geldi.

Siparişler Yağıyor, Üretim Hızlanıyor

300 rakamı, hikayenin sadece bir parçası. Bugüne kadar Fransa ve aralarında Mısır, Katar, Hindistan ve Yunanistan’ın da bulunduğu sekiz farklı ülke tarafından toplam 533 adet Rafale sipariş edildi. Bu, üretim bandının önümüzdeki yıllarda da tam kapasite çalışacağı anlamına geliyor.

Artan bu uluslararası talebi karşılamak için Dassault, üretim hızını artırma kararı aldı. Şirket, yakın gelecekte ayda dört adet Rafale üreterek siparişlere yetişmeyi planlıyor.

400 Şirketlik Dev Bir Ekosistem

Rafale programı, sadece Dassault’un değil, aynı zamanda Fransız sanayisinin de bir başarısı. Proje kapsamında tam 400 farklı Fransız şirketi görev alarak bu dev ekosistemin bir parçası oluyor ve binlerce kişiye istihdam sağlıyor.

300’üncü uçağın banttan inmesiyle Rafale, sadece etkili bir savaş makinesi değil, aynı zamanda Fransa için büyük bir ihracat kalemi ve teknolojik gurur kaynağı olduğunu bir kez daha kanıtlamış oldu.

Gökyüzünün Avcısı Rafale’de 300’üncü Gurur: Üretim Rekor Seviyeye Çıkıyor yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Nedir Bu ‘Önlenemez’ Füze?

Aerobalistik füzeler, çok yüksek hızları ve özel uçuş yörüngeleri sayesinde hava savunma sistemlerinin adeta kâbusudur. Onları tespit edip vurmak neredeyse imkansızdır. ROKETSAN, karada kullanılan TRG-300 KAPLAN füzesini alıp, SİHA’lardan ve savaş uçaklarından atılabilecek 900 kiloluk bir canavara dönüştürdü. Sonuç: 300-ER. 500 kilometreden daha uzaktaki en stratejik hedefleri bile vurabilen bir güç çarpanı.

Asıl Devrim: Füzenin Kendi Gözleri Var

300-ER’i diğer füzelerden ayıran en kritik teknoloji, TV Kamera Arayıcı Başlığı. Bu ne anlama geliyor?

• Görüyor ve Tanıyor: Füze, hedefine yaklaşırken son saniyelerde burnundaki kamerayı açıyor. Önceden yüklenmiş görüntülerle veya anlık görüntü işleme ile hedefi (bir gemi, bir radar anteni, bir komuta merkezi) tanıyor.
• Kendi Kendine Kilitleniyor: Hedefi tanıdıktan sonra, operatöre ihtiyaç duymadan otonom olarak üzerine kilitleniyor. Artık o hedefin hareket etmesi veya elektronik karıştırma (jamming) yapılması bir anlam ifade etmiyor. Füze gördüğünü vuruyor.
• Yanlış Hedefe Son: Bu sistem, özellikle sivil yerleşim yerlerine yakın hedeflerde yan hasarı en aza indiriyor çünkü füze neye kilitlendiğini “görsel olarak” biliyor.
• Hareketli Hedefleri Bile Vuruyor: Bu teknoloji sayesinde 300-ER, denizde seyir halindeki bir savaş gemisini bile inanılmaz bir hassasiyetle vurma yeteneği kazanıyor.

Her Platform İçin Bir Ölümcül Silah

ROKETSAN’ın bu yeni canavarı tek bir platforma bağımlı değil.

• SİHA’lar: AKINCI TİHA tarafından başarıyla taşınabiliyor. Gelecekte ANKA-3, KIZILELMA gibi platformlara da entegre edilecek.
• Savaş Uçakları: F-16 ve F-4’lerin yanı sıra, geleceğin gücü HÜRJET ve Milli Muharip Uçak KAAN’ın en etkili silahlarından biri olacak.
• Sürpriz Güç: Kargo Uçakları: Askeri nakliye uçaklarına takılacak özel salanlarla, bir kargo uçağı aynı anda çok sayıda 300-ER füzesi ateşleyebilen bir “bombardıman uçağına” dönüşebilecek.

ROKETSAN’ın İHA-122 ve İHA-230 füzeleriyle başlattığı “karadan havaya” füze devrimi, 500+ km menzilli 300-ER ile zirveye ulaşıyor. Bu teknoloji, Türk Silahlı Kuvvetleri’ne daha önce sahip olmadığı bir stratejik derin vuruş kabiliyeti kazandırarak bölgedeki tüm dengeleri yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor.

Düşman Savunmasının Kâbusu: İşte ROKETSAN’ın Görüntüyle Hedef Bulan Yeni Aerobalistik Füzesi 300-ER yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

“Bazen bu şakayı yapıyorum: Bir F-35 veya Patriot sistemi satın alırsınız, aldığınız şey 10 yıl sonra teslim edilir. Teslimattan önce de sorarlar, sabah mı istersiniz akşam mı?”

Salonda hafif bir tebessüm dalgası yayılmış olabilir, ancak bu sözler, Türkiye için bir şakadan çok daha fazlasıydı. Bu, milyarlarca dolar ödenmiş, uğruna krizler göze alınmış ama bir türlü teslim alınamayan hayaletin hikayesiydi.

Bir Şaka, Bir Gerçek: Türkiye’nin Bitmeyen F-35 Çilesi

Rutte’nin “10 yıl” esprisi, Ankara’nın 7 yıldır süren F-35 mücadelesinin acı bir özeti gibiydi. Hatırlayalım:

• Milyarlarca Dolarlık Yatırım: Türkiye, projenin en başından beri ortağıydı ve S-400 krizi patlak vermeden önce 1.25 milyar dolar ödeme yapmıştı.
• S-400 Krizi ve İhraç: 2018’de Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alınması, Washington ile ipleri kopardı ve Türkiye, üretim ortağı olduğu projeden resmen çıkarıldı.
• 7 Yıllık Müzakere: O günden bu yana tam 7 yıl geçti. Ankara, ya parasını ya da uçaklarını geri alabilmek için diplomatik kanalları zorlamaya devam ediyor.

Yani Rutte’nin şakayla karışık eleştirdiği “10 yıllık bekleme süresi”, Türkiye için acı bir gerçeğe dönüşmüştü. Türkiye, beklemenin bile ötesinde, parasını ödediği ürüne hiçbir zaman sahip olamama riskiyle yüz yüze.

Patriot İronisi: Başkasına Hızlı, Türkiye’ye ‘Sonra Gel’

Rutte’nin esprisinde bahsettiği diğer silah sistemi olan Patriotlar ise hikayedeki ironiyi daha da derinleştiriyor. Ukrayna, işgalin başlamasının ardından talep ettiği Patriot sistemlerine çok hızlı bir şekilde kavuştu. Hatta ABD, üçüncü ülkeler üzerinden Ukrayna’ya Patriot sevkiyatını sürdürüyor.

Bu durum, NATO’nun en büyük ordularından birine sahip olan Türkiye’nin yıllardır süren taleplerinin ve mücadelesinin ne kadar karmaşık siyasi denklemlere takıldığını bir kez daha gözler önüne seriyor.

Mark Rutte’nin Ljubljana’daki bu küçük esprisi, aslında NATO içindeki tedarik sorunlarını ve siyasi çelişkileri istemeden de olsa ifşa etti. Ancak en çok, parasını ödeyip 7 yıldır hakkını arayan Türkiye’nin durumunun ne kadar trajikomik olduğunu hatırlattı.

NATO Zirvesinde Buz Kestiren Şaka: Rutte’nin “10 Yılda Gelen F-35” Esprisi, Türkiye’nin 7 Yıllık Dramını Yüzüne Vurdu! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Atlantik Okyanusu’nu aşan uzun bir yolculuğun ardından Belçika semalarında beliren yeni nesil savaşçılar, ülkenin hava kuvvetleri için bir devrin kapandığını, yepyeni bir devrin başladığını müjdeliyordu. Ancak bu görkemli karşılama, küçük bir pürüzle gölgelendi. Dört uçaklık filodan biri, “teknik belirsizlik” nedeniyle Portekiz’de mola vermek zorunda kaldı. Yine de bu küçük aksaklık, büyük resmin heyecanını bozamadı.

Bir Teslimattan Fazlası: Stratejik Bir Satranç Hamlesi

Bu teslimat neden bu kadar kritik? Cevap, Belçika Savunma Bakanı Theo Francken’in sözlerinde saklı:

“Bu teslimat, NATO müttefiklerimizle tam koordinasyon içinde F-16’larımızı Ukrayna’ya devretmeye hazırlanırken, beşinci nesil bir güce geçişimizi resmen başlatıyor.”

Bu cümle, her şeyi özetliyor. Belçika, kendi hava sahasını en modern teknolojiyle güvence altına alırken, tecrübeli ve savaşta kanıtlanmış F-16’larını, aylardır Batı’dan modern savaş uçağı bekleyen Ukrayna’ya göndermek için artık daha özgür.

NATO’nun F-35 Ailesi Büyüyor: Kimler Var, Kimler Yok?

Belçika bu adımıyla, F-35 kullanan seçkin NATO ülkeleri kulübüne katıldı. Hollanda, İtalya, Danimarka, Polonya ve Birleşik Krallık gibi ülkelerin ardından Belçika’nın da katılımıyla, NATO’nun standart hava gücü platformu olarak F-35’in hakimiyeti pekişti.

Ancak herkes bu partiye katılmıyor. Yüksek maliyetler nedeniyle Portekiz ve İspanya şimdilik programın dışında kalmayı tercih ediyor. Buna rağmen, dünya genelinde 1.200’den fazla F-35’in aktif görevde olması, bu uçağın artık NATO’nun entegre caydırıcılığının bel kemiği olduğunu gösteriyor.

Geleceğe Bakış: Daha Güçlü Bir Belçika, Daha Güçlü Bir Avrupa

Yeni F-35’ler, Belçika’nın Florennes ve Kleine-Brogel üslerinde konuşlanarak 2027’ye kadar ilk operasyonel gücüne ulaşacak. 2030’ların ortasında ise filonun tamamı tam kapasiteyle görev başında olacak.

Bu gelişme iki anlama geliyor: Birincisi, Belçika’nın NATO’nun kolektif savunmasına çok daha güçlü bir katkı sunacağı. İkincisi ve belki de en acil olanı ise, Ukrayna semalarında yakında Belçika renklerini taşıyan F-16’ların görülebileceği gerçeği. Bu teslimat, sadece metal ve teknolojinin transferi değil, aynı zamanda umudun ve stratejik kararlılığın da bir simgesi.

Belçika’nın Yeni F-35’leri İndi, Ukrayna’ya Gidecek F-16’lar İçin Geri Sayım Başladı! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’nin F-16 modernizasyonuna alternatif olarak gördüğü ve satın almak için yoğun çaba harcadığı Eurofighter Typhoon savaş jetleri projesinde, Berlin duvarı nihayet yıkıldı. Almanya hükümeti, üretici konsorsiyumdaki en önemli ortaklardan biri olarak sahip olduğu veto hakkını bir kenara bırakarak, Türkiye ile satış görüşmelerinin başlamasına yeşil ışık yaktı.

Bu, sadece bir askeri tedarik anlaşmasının başlangıcı değil, aynı zamanda Türk-Alman ilişkilerinde ve NATO’nun güney kanadındaki askeri dengelerde yeni bir dönemin habercisi.

Berlin’den Gelen Resmi Açıklama: “Uçaklar Ortak Savunma İçin”

Almanya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Josef Hinterseher, konuya ilişkin yaptığı net açıklamada, bu kararın arkasındaki stratejik mantığı ortaya koydu. Sözcü, “Bu uçaklar NATO bünyesinde ortak savunma amaçları için kullanılıyor” diyerek, satışın bireysel bir kazanımdan ziyade, ittifakın kolektif güvenliğine bir katkı olarak görüldüğünün altını çizdi.

Bu ifade, Almanya’nın satışa artık Türkiye’nin ulusal bir hamlesi olarak değil, NATO’nun bütünlüğünü güçlendirecek bir adım olarak baktığını gösteriyor.

Kritik Denge: Atina’ya Güvence, Ankara’ya Davet

Almanya, bu hassas kararı alırken bölgesel dengeleri de gözetti. Bakan Johann Wadephul, Ankara’ya gelmeden hemen önce Yunan gazetesi Ta Nea’ya konuşarak Atina’nın endişelerini gidermeye yönelik çok net mesajlar verdi.

Wadephul, bu uçakların bir NATO veya AB üyesine karşı kullanılmasının “düşünülemez” olduğunu vurguladı ve Yunanistan’a egemenlik konusunda tam güvence verdi:

“Yunanistan’ın adalar üzerindeki egemenliği bizim için kesinlikle tartışılmazdır. Bu konuda, açıkça söylemek gerekirse, Yunanistan’la tam dayanışma içindeyiz.”

Bu diplomatik manevra, Almanya’nın bir yandan Türkiye ile stratejik bir ortaklığın kapısını aralarken, diğer yandan ittifak içindeki bir diğer müttefiki olan Yunanistan’ı güvence altına alarak NATO’nun bütünlüğünü koruma çabasını ortaya koyuyor. Wadephul, özellikle Rus tehdidine dikkat çekerek, “Bugün, NATO müttefikleri olarak bir arada durmamız her zamankinden daha önemli” sözleriyle bu kararın arkasındaki büyük resmi işaret etti.

Yarın Ankara’da yapılacak görüşmeler, bu tarihi anlaşmanın detaylarını ve yol haritasını belirleyecek. Gözler, Türk ve Alman heyetleri arasında gerçekleşecek bu kritik zirveye çevrilmiş durumda.

Tarihi U Dönüşü: Almanya’nın Yıllardır Süren Eurofighter İnadı Kırıldı! Bakan, Anlaşma İçin Ankara’ya Geliyor! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Almanya, uzun süredir masada olan planı hayata geçirerek, hava filosunun bel kemiğini oluşturan Eurofighter Typhoon programına dev bir yatırım daha yaptı. Onaylanan bütçe ile Alman Hava Kuvvetleri (Luftwaffe), en modern standart olan Tranche 5 seviyesinde üretilecek 20 adet yeni Eurofighter‘ı envanterine katacak.

Efsaneye Veda, Geleceğe Merhaba

Bu alımın arkasındaki en büyük stratejik neden, yıllardır gökyüzünde sadakatle hizmet veren ancak artık teknolojik ömrünü tamamlamaya başlayan Tornado savaş uçaklarının emekliye ayrılması. Özellikle Tornado’nun düşman radarlarını kör etme ve elektronik casusluk yapma gibi kritik Elektronik Muharebe (ECR) yetenekleri, artık çok daha modern ve güçlü bir platforma devrediliyor.

Gözden Kaçmasın

MSB: Eurofighter Tedarikinde Henüz Kesin Karar Yok

Haberi görüntüle

Almanya Savunma Bakanlığı’nın açıklamasında da bu stratejik zorunluluk net bir şekilde vurgulandı: “Bu tedarik, yaşlanan Tornado filosunun yeteneklerinin, Almanya’nın NATO yükümlülüklerini yerine getirmeye devam edeceği, geleceğe dönük bir platforma kademeli olarak aktarılmasına hizmet etmektedir.”

Yeni Nesil Avcılar: Nedir Bu “Tranche 5” Farkı?

Peki, bu yeni uçakları bu kadar özel yapan ne? Cevap, kokpitin arkasındaki teknolojide saklı:

• AESA Radarları: Uçakların “gözleri” olarak kabul edilen radarlar, en son teknoloji olan E-scan (AESA) sistemleriyle donatılacak. Bu teknoloji, Eurofighter’ların çok daha uzaktaki hedefleri, çok daha net bir şekilde ve aynı anda birden fazla hedefi takip etmesini sağlıyor. Kısacası, pilotlara “düşmanı ilk gören ve ilk vuran” olma avantajı tanıyor.
• Geleceğe Hazır Platform: Tranche 5 standardı, uçağın gelecekte geliştirilecek yeni nesil silahları ve aviyonikleri kolayca entegre edebilmesini sağlıyor.

Teslimatların 2031 ile 2034 yılları arasında tamamlanması planlanırken, atılan bu adım Almanya’nın sadece kendi hava sahasını değil, aynı zamanda NATO’nun doğu kanadındaki caydırıcılığını da önümüzdeki on yıllar boyunca güvence altına alacak kritik bir hamle olarak kayıtlara geçti.

Almanya’dan Gökyüzüne 3.75 Milyar Avroluk İmza: Efsane Tornado’lar Gidiyor, “Kartal Gözlü” Eurofighter’lar Geliyor! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin lojistik ve özel harekât kabiliyetinin temel taşlarından olan C-130 Herkül nakliye uçakları, yepyeni yeteneklerle donatılmak üzere yola çıktı. MSB tarafından yapılan kritik açıklama, bu stratejik hamlenin detaylarını gözler önüne serdi.

Milli Savunma Bakanlığı’ndan Stratejik Hamle

Bakanlığın yaptığı yazılı açıklamada, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın operasyonel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Birleşik Krallık’tan tedarik edilecek 12 adet C-130J model uçağın, envantere katılmadan önce en modern sistemlerle donatılacağı belirtildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Uçaklar, bakım ve modernizasyonlarının Birleşik Krallık’ta yapılmasını müteakip kademeli olarak Hava Kuvvetlerimizin envanterine alınacaktır.”

Bu, sadece bir alım değil, aynı zamanda uçakların Türk Hava Kuvvetleri standartlarına en üst düzeyde getirilmesini sağlayacak bir yenilenme projesi.

60 Yıllık Sadakat: Kıbrıs’tan Bugüne Bir Efsane

Herkül uçaklarının Türkiye için anlamı çok derin. Türk Hava Kuvvetleri’nin envanterine ilk kez 1964 yılında, Kıbrıs’taki gerilimin tırmandığı ve olası bir hava indirme harekâtının planlandığı kritik bir dönemde girdi. O günün şartlarında envanterdeki C-47’lerin yetersiz kalacağı anlaşılınca, havacılık tarihinin en başarılı kargo uçağı olarak kabul edilen C-130’da karar kılındı.

O günden bu yana Herküller; depremlerde, sel felaketlerinde insani yardım, sınır ötesi operasyonlarda ise Mehmetçiğin lojistik güvencesi oldu.

Sadece Modernizasyon Değil, Milli Yetenek de Kazanılacak

Projenin en can alıcı noktalarından biri ise geleceğe yönelik vizyonu. MSB’nin açıklamasına göre, İngiltere’deki modernizasyon tamamlandıktan ve pilotlar ile teknisyenler Tip Eğitimlerini aldıktan sonra, bu modern uçakların tüm bakım ve idamesi Türkiye’de yapılacak.

Bakanlık bu kritik detayı, “C-130J uçaklarının bakım ve idameleri yerli ve millî imkânlarla gerçekleştirilecektir” ifadesiyle vurguladı. Bu, Türkiye’nin bu kritik teknolojide dışa bağımlılığını azaltma ve kendi kendine yeterliliğini artırma kararlılığının en net göstergesi.

Atılan bu adımla, gökyüzünün 60 yıllık sadık yük beygiri Herküller, dijital çağın gerektirdiği en modern aviyonik ve sistemlerle donatılarak, Türk Hava Kuvvetleri’ne uzun yıllar daha hizmet etmeye devam edecek.

TSK’nın ‘Uçan Kaleleri’ İngiltere’ye İndi! 60 Yıllık Efsane Herkül, Geleceğin Savaşlarına Hazırlanıyor! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

“Çöl Fırtınası”nın Hayalet Silahı: Tomahawk Nedir?

İlk kez 1991’deki Körfez Savaşı’nda “Çöl Fırtınası” Operasyonu ile adını duyuran BGM-109 Tomahawk, birçoğuna göre modern savaşın ikonik silahlarından biri. Amerikan Donanması tarafından gemilerden ve denizaltılardan fırlatılabilen bu uzun menzilli füzeler, yaklaşık 880 km/saat gibi ses altı hızlarda, yeryüzüne çok yakın bir irtifada uçarak radarlara yakalanmaktan ustalıkla kaçınıyor.

Gelişmiş güdüm sistemleriyle donatılan Tomahawk’lar, GPS ve arazi haritalarını kullanarak hedeflerini milimetrik hassasiyetle bulabiliyor. Menzili, versiyonlarına göre 1.600 kilometreye kadar çıkabilen bu füzeler, yüksek korunaklı hedefleri bile imha etme kapasitesine sahip.

Tomahawk Füzelerinin Öne Çıkan Özellikleri:

• Düşük İrtifa Uçuşu: Radarlar tarafından tespit edilmesini zorlaştırır.
• Yüksek Hassasiyet: GPS ve dijital haritalama ile hedefini şaşmaz bir doğrulukla vurur.
• Uzun Menzil: Savaş gemilerini veya denizaltıları riske atmadan çok uzaktaki hedefleri imha edebilir.
• Stratejik Güç: Komuta-kontrol merkezleri, hava savunma sistemleri ve kritik altyapı tesisleri gibi değerli hedeflere karşı etkilidir.

Savaştaki Yeni Koz: Ukrayna Neden Tomahawk İstiyor?

Rusya’nın saldırıları karşısında savunmasını güçlendirmek ve stratejik dengeyi kendi lehine çevirmek isteyen Kiev yönetimi, uzun bir süredir Batılı müttefiklerinden daha uzun menzilli silah sistemleri talep ediyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin, bu füzelerin “Moskova’nın diyalog masasına daha hızlı dönmesini sağlayacağını” belirtmesi, talebin arkasındaki stratejik amacı gözler önüne seriyor.

Ukrayna, Tomahawk füzeleri ile Rusya’nın cephe gerisindeki lojistik hatlarını, komuta merkezlerini ve askeri üslerini hedef alarak savaşın yıkımını Rus topraklarına taşıma ve Moskova üzerindeki baskıyı artırma potansiyeline sahip olacak. Bu durum, savaşın dinamiklerini tamamen değiştirebilecek bir “oyun değiştirici” olarak görülüyor.

Kremlin’den Net Mesaj: “Kötü Sonuçları Olur!”

Ukrayna’nın bu talebi ve ABD’de konunun tartışmaya açılması, Rusya’nın sert tepkisini çekti. Kremlin’den yapılan açıklamalarda, bu füzelerin Ukrayna’ya verilmesinin “kırmızı çizgilerin aşılması” anlamına geleceği ve savaşın tehlikeli bir şekilde tırmanmasına yol açacağı vurgulandı.

Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, “Tomahawk füzelerinin sevkiyatı herkes için, özellikle de bu kararı alanlar için kötü sonuçlanabilir” diyerek net bir tehdit savurdu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise bu hamlenin Rusya-ABD ilişkilerinde onarılması zor hasarlara yol açacağını belirtti. Moskova, bu tür bir adıma karşılık olarak kendi hava savunma sistemlerini güçlendireceğini ve misillemede bulunabileceğini ima ediyor.

Gözler Washington’da: Siyasi Denklem Ne Diyor?

ABD’de ise konu, hassas bir siyasi denge üzerinde ilerliyor. Eski Başkan Donald Trump’ın “Eğer savaş bitmezse verebiliriz” şeklindeki açıklamaları, konuyu yeniden alevlendirdi. Washington’daki bazı çevreler, Ukrayna’ya bu stratejik gücün verilmesinin savaşı sonlandırabileceğini savunurken, diğerleri ise bunun Rusya ile doğrudan bir çatışma riskini beraberinde getireceği endişesini taşıyor.

Sonuç olarak, Tomahawk füzeleri etrafında dönen bu yüksek gerilimli satranç oyunu, sadece Ukrayna’daki savaşın geleceğini değil, aynı zamanda küresel güç dengelerini de şekillendirecek gibi görünüyor. Önümüzdeki haftalarda Washington, Kiev ve Moskova hattında yaşanacak gelişmeler, dünyanın nefesini tutarak izleyeceği yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.

Savaşın Kaderini Değiştirebilir mi? Efsanevi Tomahawk Füzeleri Ukrayna Gündeminde! Rusya’dan Sert Uyarı Geldi yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Peki, bu Avrupalı “Tayfun” Türkiye’ye ne kazandırır? Milli gururumuz KAAN projesi bu denklemde nerede duruyor? Gelin, bu yüksek irtifalı strateji oyununun tüm detaylarına yakından bakalım.

Eurofighter Typhoon Nedir?

Eurofighter Typhoon, dört Avrupa ülkesinin (Almanya, İngiltere, İtalya ve İspanya) ortak üretimi olan, yeni nesil bir çok rollü savaş uçağıdır. Onu özel kılan en büyük özelliği, inanılmaz manevra kabiliyeti ve hem hava-hava hem de hava-yer hedeflerine karşı aynı anda etkili olabilmesidir. Güçlü motorları ve gelişmiş aviyonikleri sayesinde “4.5 nesil” olarak sınıflandırılan Typhoon, günümüzün en yetenekli savaş uçakları arasında gösteriliyor.

Eurofighter Typhoon‘un Masaya Getirdikleri:

• Hava Hakimiyeti: Özellikle it dalaşı (dogfight) olarak bilinen yakın hava muharebesinde üstün bir çevikliğe sahiptir.
• Derin Darbe Kapasitesi: Uzun menzilli füzelerle düşman hattının gerisindeki stratejik hedefleri imha edebilir.
• Gelişmiş Radar ve Sensörler: Geniş bir alanı tarayarak aynı anda birden fazla hedefi takip ve angaje etme yeteneği sunar.
• NATO Uyumu: Tam bir NATO uçağı olması, mevcut sistemlerle sorunsuz bir şekilde entegre olabilmesi anlamına gelir.

Türkiye İçin Neden Kritik? KAAN’a Giden Yolda Bir “Köprü”

Türk Hava Kuvvetleri’nin bel kemiğini oluşturan F-16 filosu yaşlanıyor. Milli muharip uçağımız KAAN’ın ise seri üretime geçip gökyüzünde tam hakimiyet kurması için önümüzde daha yıllar var. İşte Eurofighter Typhoon, tam da bu aradaki “kritik boşluğu” doldurmak için bir “ara çözüm” veya “köprü formülü” olarak öne çıkıyor.

Türkiye, Eurofighter Typhoon’ları envanterine katarak;

1. Caydırıcılığını Korur: Ege ve Doğu Akdeniz’deki hassas dengelerde elini güçlendirir ve bölgedeki hava gücü dengesini korur.
2. Teknoloji Transferi Sağlar: Olası bir anlaşma, KAAN projesi için kritik olan bazı motor ve aviyonik teknolojilerine erişim imkanı sunabilir.
3. KAAN’a Zaman Kazandırır: Türk mühendislerinin ve savunma sanayisinin, KAAN projesini aceleye getirmeden, en mükemmel haliyle tamamlaması için gereken zamanı ve nefes alanını yaratır.

Milli Gurur KAAN Projesi Ne Olacak?

En çok merak edilen soru bu: Eurofighter alımı, milli projemiz KAAN’ı gölgede bırakır mı? Savunma uzmanlarına göre cevap net bir şekilde “Hayır.”

KAAN, Türkiye’nin nihai hedefidir. 5. nesil, hayalet (stealth) teknolojisine sahip, tamamen milli imkanlarla geliştirilen bir uçak olarak Türkiye’yi havacılıkta bir üst lige taşıyacaktır. Eurofighter ise bu hedefe ulaşana kadar hava sahamızın emin ellerde olmasını sağlayacak bir sigorta poliçesi gibidir. Hatta Eurofighter pilotajı ve teknolojisi, KAAN pilotlarının eğitiminde ve sistemlerinin geliştirilmesinde değerli bir tecrübe birikimi de sağlayacaktır.

F-35 ve Eurofighter Birlikte Kullanılabilir mi?

Bu soru, teknik ve politik olarak artık geçerliliğini yitirmiş durumda. Türkiye, S-400 alımı nedeniyle F-35 programından resmi olarak çıkarılmıştır. Dolayısıyla Türk Hava Kuvvetleri’nin envanterinde F-35 bulunmuyor.

Türkiye’nin şu anki arayışı, F-35’in yarattığı 5. nesil uçak boşluğunu ve yaşlanan F-16’ların yerini dolduracak bir formül bulmaktır. Bu formülde masadaki en güçlü aday ise Eurofighter Typhoon’dur.

Son Gelişmeler: Gözler Almanya’da

Alımın önündeki en büyük engel ise üretici konsorsiyumunda yer alan Almanya’nın siyasi nedenlerle satışa sıcak bakmaması. Ancak İngiltere ve İspanya’nın Türkiye’ye desteği tam. Ankara, son dönemde Almanya’yı ikna etmek için yoğun bir diplomasi trafiği yürütüyor. Bu vetonun aşılıp aşılamayacağı, Türkiye’nin gökyüzündeki geleceği için belirleyici olacak.

Türkiye’nin Gökyüzündeki Kader Anı: Eurofighter Typhoon Alınırsa Her Şey Değişir! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Ankara ile Doha arasındaki sarsılmaz stratejik ittifak, Yunanistan için adeta bir kâbus senaryosuna dönüşmüş durumda. Henüz teyit edilmemiş olan Eurofighter alım iddiası bile, Atina’da çok daha derin bir korkuyu tetikledi: Ya Türkiye, Ege’deki dengeyi sonsuza dek değiştirecek bir hamle yaptıysa?

Yunan basınına göre bu hamle çoktan yapıldı.

“Düşmanını Çok İyi Tanıyorlar”: Rafale Sırları Pakistan’a mı Aktarıldı?

Atina merkezli ProNews gazetesinin ortaya attığı iddia, havacılık ve askeri çevrelerde deprem etkisi yarattı. Habere göre, Yunanistan’ın milyarlarca avro ödeyerek aldığı Fransız Rafale jetleri, Türk Hava Kuvvetleri için artık bir sır değil.

Gözden Kaçmasın

Gökyüzünün Avcısı Rafale’de 300’üncü Gurur: Üretim Rekor Seviyeye Çıkıyor

Haberi görüntüle

Peki bu nasıl oldu? İddiaya göre süreç şöyle işledi:

• Türkiye’de Konuşlu Rafale’ler: “Eğitim amacıyla” Katar’a ait 6 adet Rafale F3 uçağı, sürekli olarak Türkiye’de bir avcı filosunda konuşlu tutuluyor.
• Sırlar Açığa Çıktı: Yunan basınına göre Türk pilotlar, bu uçaklarla yaptıkları eğitimlerde Yunan avcı uçaklarının tüm zayıflıklarını, kabiliyetlerini ve onlarla nasıl başa çıkılacağını en ince ayrıntısına kadar öğrendi.
• Şok İddia: Pakistan-Hindistan Savaşı: ProNews, iddiayı bir adım daha ileri taşıyarak, Ankara’nın bu kritik bilgileri “kardeş ülke” Pakistan ile paylaştığını öne sürdü. Habere göre Pakistan, Mayıs ayındaki 4 günlük savaşta, Hindistan’ın elindeki Rafale uçaklarını tam da bu sırlar sayesinde kolaylıkla düşürebildi.

ProNews, durumu “Türkler, Rafale’nin tüm kabiliyetleri ve zayıflıkları konusunda Katar tarafından bilgilendirildi ve artık Ege’deki düşmanlarını çok iyi tanıyorlar” sözleriyle özetledi.

Şimdi Tehdit Büyüyor: Neden Eurofighter Daha Büyük Bir Sorun?

Atina’daki paniğin ikinci ve daha büyük dalgası ise Eurofighter tehlikesi. Yunanistan’ın Rafale’si AESA radara sahipken, Türkiye’nin talip olduğu iddia edilen Katar’ın Eurofighter’ları (Tranche-3A) CAPTOR-E MK0 AESA adı verilen bir radar kullanıyor.

Yunan analizlerine göre bu radarın kritik bir üstünlüğü var: Rafale’nin radarından biraz daha uzun menzilli olmasının ötesinde, anteninin mekanik olarak hareket edebilmesi sayesinde çok daha geniş bir görüş alanını tarayabiliyor.

En kritik nokta ise her iki uçağın da ölümcül METEOR füzesini taşıyabilmesi. Yunan basınına göre “Türkiye bu uçakları ve füzeleri edinirse, şu anda Atina yönetiminin avantajına görünen görüş ötesi angajmanda durum tamamen dengelenecektir.”

“İkinci El” Stratejisi: Berlin Duvarı Yıkıldı Ama Katar Yolu Daha Hızlı

Türkiye, bir süredir Almanya ve İngiltere’den sıfır Eurofighter almak için müzakere yürütüyordu. Almanya’nın vetosunu kaldırmasının ardından Temmuz’da ön anlaşma imzalanmış ancak yüksek maliyet nedeniyle süreç ertelenmişti.

İşte tam bu noktada, Ankara’nın “geçici bir önlem” olarak Katar’ın elindeki 24 adet “ikinci el” Eurofighter için devreye girdiği iddia ediliyor. Bu ayın başında Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Hava Kuvvetleri Komutanı Ziya Cemal Kadıoğlu’nun da yer aldığı bir heyet, bu anlaşmayı görüşmek üzere Doha’ya gitti.

Hatta iddiaya göre Türkiye, bu satışa karşılık olarak Katar’ın kendi sipariş ettiği 12 yeni Eurofighter gelene kadar ülkenin hava savunması için Katar’a 12 adet F-16 göndermeyi teklif etti.

Bu satışın gerçekleşmesi için yine de Eurofighter konsorsiyumunun (Almanya, İngiltere, İtalya, İspanya) onayı gerekiyor. Ancak Yunan basını, Türkiye’nin bu uçakları alır almaz en üst versiyon olan Tranche-4’e yükseltecek olmasının, konsorsiyumun bu satışa “açık” olmasını sağlayacağına inanıyor.

Atina’da Panik Düğmesine Basıldı: “Türkler, Katar Üzeninden Rafale’nin Tüm Sırlarını Çözdü!” Şimdi Gözlerini Eurofighter’a Diktiler! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

2023 Nisan’ından bu yana Sudan’da süren kaos, 2024’ün sonlarında Türkiye’nin meşru orduya verdiği askeri destekle yeni bir boyut kazandı. Türk Bayraktar TB2 ve AKINCI TİHA‘ları, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) fonladığı isyancı Hızlı Destek Kuvvetleri’ne (HDK) karşı adeta bir süpürme harekâtı başlattı.

Türk SİHA’larının ağır darbeleriyle isyancılar başkent Hartum ve Omdurman’dan sökülüp atıldı, ülkenin batısına, Darfur’a doğru sürüldü.

Ancak Sudan’ın altın madenlerini HDK milisleri üzerinden sömüren BAE’nin pes etmeye niyeti yoktu.

BAE’nin Kirli Oyunu: “Çad Paravanı” ve Çin Füzeleri

Meşru ordunun ilerleyişini durdurmak için BAE, oyuna yeni ve çok daha tehlikeli oyuncular soktu. Önce Rus Pantsir sistemleri, ardından da Çin yapımı kamikaze İHA’lar ve gelişmiş hava savunma sistemleri isyancıların eline geçti.

Bölgeden gelen raporlar, BAE’nin Türk SİHA’larını durdurmak için korkunç bir planı devreye soktuğunu gösteriyor:

1. Sistemler “Bağış” Adı Altında Çad’a Gitti: Nisan ayında BAE, Sudan’a komşu olan Çad’a 2 adet Çin yapımı FK-2000 ve FB 10-A hava savunma sistemi “bağışladı”.
2. Sistemler “Kayboldu” ve Sudan’da Ortaya Çıktı: Çadlı gazetecilere göre, bu sistemler Çad ordusunun envanterinden “kayboldu” ve kısa süre sonra Sudan’daki HDK milislerinin elinde ortaya çıktı. BAE, ambargoyu delmek için Çad’ı “paravan” olarak kullanmıştı.

Türk SİHA’larına Karşı Sinsi Tuzak: “Bunu MANPADS Yapamaz!”

Bu hamlenin sonuçları Temmuz 2025’te görülmeye başlandı. HDK milisleri, bir AKINCI TİHA’yı düşürdüklerini iddia eden görüntüler yayınladı. Eylül ayında Washington Post gazetesi, BAE destekli örgütün 3 adet Türk SİHA’sını düşürmeyi başardığını yazdı. Son günlerde bu sayının arttığı iddia ediliyor.

Peki bu nasıl mümkün oldu? Uzmanlar, bu sorunun cevabının Çin füzelerinde saklı olduğunu söylüyor.

Hollandalı silah uzmanı Wim Zwijnenburg, Türk SİHA’larının omuzdan atılan basit MANPADS füzeleriyle vurulamayacağına dikkat çekiyor. Washington Post‘a konuşan eski bir güvenlik yetkilisi ise SİHA’ların vuruldukları esnada 20 bin fitin (yaklaşık 6 km) üzerinde uçtuklarını belirtti. Yetkili, “Bu, HDK’nın normal kabiliyetlerinin çok ötesinde bir teknik yeterlilik gerektirir. Bulgular, gelişmiş ve mobil bir hava savunma sistemine işaret ediyor” dedi.

Sudanlı bir güvenlik yetkilisi ise şüpheleri doğruladı: HDK, Türk SİHA’larını düşürmek için kamyonete monteli Çin yapımı FK-2000 sistemini aktif olarak kullanıyor.

Dünya Neden Bu Savaşı İzliyor? “Türk SİHA’ları İvme mi Kaybediyor?”

Bu gelişmeler, Hint basını başta olmak üzere uluslararası medyada geniş yer buldu. EurAsianTimes, “Türk insansız hava araçları artık yenilmez değil” başlıkları atarak, Sudan’daki savaşın küresel yankılarını özetledi.

Karabağ ve Ukrayna’da yazdıkları destanla Türkiye’yi küresel SİHA pazarının zirvesine oturtan Türk teknolojisi, şimdi ilk kez doğrudan Çin’in en gelişmiş hava savunma sistemleriyle karşı karşıya.

Analistlere göre Sudan’daki bu kirli savaş, aslında iki dev teknoloji arasındaki bir güç testi. Dünyanın birçok ülkesi, bu yarışın sonucunu görmek için Sudan’dan gelecek haberleri merakla takip ediyor.

Dünyanın Gözü O Savaşta: Türk AKINCI’sına Karşı Çin’in “Ejderha” Füzeleri! BAE’nin Sudan’daki Sır Perdesi Aralanıyor! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı, sürecin hızla sonuçlandırılarak Hava Kuvvetleri’nin güçlendirilmesinin amaçlandığını vurguladı. Erdoğan, “Bu uçakların alımıyla birlikte Hava Kuvvetlerimiz çok daha güçlü hale gelecektir” ifadelerini kullandı.

Erdoğan: Eurofighter alımı için Katar ve Umman’la görüşmeler sürüyor yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Avustralya Yayın Kuruluşu’nun (ABC) son dakika olarak geçtiği habere göre, iki güç arasında tansiyonu zirveye tırmandıran tehlikeli bir karşılaşma daha yaşandı. Avustralya, yaşanan bu olayı “savaş sebebi” sayılabilecek bir taciz olarak nitelendirdi.

Felakete Yol Açan O An: “Çok Yakınımızdan Geçti!”

Avustralya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Richard Marles, yaşanan dehşet anlarını anlattı. Çin Su-35’i, Avustralya uçağını bir süre takip ettikten sonra, tehlikeli bir manevrayla uçağın rotasına girdi ve birden fazla işaret fişeği (flare) ateşledi.

Marles, bu fişeklerden ikisinin, Avustralya uçağının “çok yakınından” geçtiğini vurgulayarak, olası bir çarpışmanın veya motorların alev almasının saniyelerle atlatıldığına dikkat çekti.

Canberra’dan Pekin’e Sert Nota: “Tehlikeli ve Profesyonellik Dışı!”

Olayda şans eseri Avustralya mürettebatı yaralanmazken, uçakta da herhangi bir hasar meydana gelmedi. Ancak Savunma Bakanı Marles, bu tacizi “son derece tehlikeli ve profesyonellik dışı” olarak nitelendirdi.

Canberra hükümeti, bu sorumsuz eylem nedeniyle Pekin yönetimine derhal resmi bir protesto notası iletti.

Bu İlk Değil: Gerilim Tırmanıyor

Bu, iki ülke arasında yaşanan ilk gerilim değil. Avustralya Savunma Bakanlığı, daha bu yılın Şubat ayında, yine bir devriye uçağının yakınına Çin jeti tarafından benzer şekilde işaret fişeği atıldığını duyurmuş ve Pekin’e endişelerini iletmişti.

Güney Çin Denizi’nde yaşanan bu son olay, Çin’in bölgedeki askeri varlığını ne kadar agresif bir şekilde hissettirdiğini ve bölgedeki tansiyonun ne kadar kritik bir seviyeye ulaştığını bir kez daha gözler önüne serdi.

Gökyüzünde Ateşle Oynadılar! Çin Savaş Jeti, Avustralya Uçağının Dibine İşaret Fişeği Fırlattı: “Felakete Ramak Kalmıştı!” yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Ankara’nın aylardır yürüttüğü çok katmanlı diplomasi trafiği, tarihi bir zaferle sonuçlanmak üzere. Sadece yeni uçak alımı değil, aynı zamanda dost ülkelerden yapılacak filo transferlerini de içeren dev paket için son imzalar atılıyor.

İngiltere Başbakanı “Son Mühür” İçin Ankara’da!

Bu anlaşmanın ne kadar stratejik olduğu, imza töreninin seviyesiyle de kanıtlanıyor. Habere göre, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, gelecek hafta bizzat Ankara’ya gelerek bu tarihi anlaşmaya son imzaları atacak. Bu, Almanya’nın vetosunun tamamen aşıldığı ve İngiltere’nin Türkiye ile stratejik bir ortak olarak yola devam etme kararının en net göstergesi.

Sıfır Uçaklar Doğrudan Üretim Bandından!

Anlaşmanın en çarpıcı detayı, Türkiye’nin “ikinci sınıf” muamelesi görmemesi. Edinilen bilgiye göre, Türkiye’ye teslim edilecek uçaklar, doğrudan İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) için üretim bandında olan en yeni nesil Eurofighter’lar olacak. Bu, Türkiye’nin en modern teknolojiye, en hızlı şekilde ulaşacağı anlamına geliyor.

Ankara’nın Diplomatik Zaferi: Katar ve Umman Uçakları da Filoya Katılıyor!

Ancak asıl bomba bu değil. Anlaşmanın çerçevesi, Türkiye’nin sadece sıfır uçak almayacağını ortaya koydu. Ankara, bu anlaşmayla birlikte müttefikleri olan Katar ve Umman hava kuvvetlerine ait Eurofighter savaş uçaklarına da sahip olacak!

Bu, Türkiye’nin bir anda filosunu muazzam bir sayıyla güçlendireceği anlamına geliyor. Plana göre:

• Umman’dan temin edilecek uçaklar, önce üretici firma tarafından en modern seviyeye yükseltilecek (modernizasyon) ve ardından Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim edilecek.
• Katar’dan gelecek uçaklarla birlikte filo, kısa sürede Ege’de caydırıcılığı yeniden sağlayacak bir sayıya ulaşacak.

Türk Pilotlar İçin Emir Geldi: Eğitim Başlıyor!

İngiltere Başbakanı’nın ziyaretiyle birlikte atılacak imzalar, sadece kâğıt üzerinde kalmayacak. Anlaşma resmileştiği anda, Türk pilotların Eurofighter eğitim ve intibak süreçleri de derhal başlatılacak.

Bu hamle, Türk Hava Kuvvetleri’nin F-35 programından çıkarılmasının ardından yaşadığı boşluğu, Ege’deki rakibinin (Yunanistan) Rafale hamlesine karşı çok daha güçlü ve kalabalık bir filoyla kapatacağını gösteriyor.

Ege’de Tüm Dengeler Değişti! Ankara’dan Asrın Anlaşması: İngiltere Başbakanı İmzaya Geliyor! Türkiye, 3 Ülkeden Birden Eurofighter Alıyor! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

EUROFIGHTER TYPHOON VS F-35 KARŞILAŞTIRMASI

Savaş uçağı nesilleri, temel olarak teknolojik yetenekler ve tasarım felsefeleri arasındaki farkı gösterir:

• 4.5 Nesil (Eurofighter Typhoon): Gelişmiş aviyonikler, sensör füzyonu, ağ merkezli harp yetenekleri ve yüksek manevra kabiliyeti sunar. Radar kesit alanı (stealth) azaltma özellikleri olsa da, tam bir hayalet uçak değildir. Daha çok hava üstünlüğü ve çok rollü görevler için tasarlanmıştır.
• 5. Nesil (F-35 Lightning II): Anahtar özelliği “stealth” (hayalet) yeteneğidir; yani radara yakalanma oranının çok düşük olması. Sensör füzyonu, gelişmiş ağ bağlantısı ve durumsal farkındalık açısından yeni bir seviyeyi temsil eder. Çok rollü bir avcı-bombardıman uçağı olarak hava üstünlüğünden yer saldırısına kadar geniş bir görev yelpazesine sahiptir.

F-35 LIGHTNING II: GÖRÜNMEZLİK VE AĞ MERKEZLİ HARBİN MİMARI

Lockheed Martin tarafından üretilen F-35, dünyanın en gelişmiş 5. nesil savaş uçağıdır ve üç farklı varyantı bulunur (F-35A: konvansiyonel, F-35B: dikey kalkış/iniş, F-35C: uçak gemisi).

• Hayalet Yeteneği (Stealth): F-35’in en belirgin özelliğidir. Özel tasarımı ve radar emici malzemeler sayesinde düşman radarlarına karşı son derece düşüktür. Bu, ona düşman hava savunma ağlarına görünmeden sızma ve hassas vuruşlar yapma kabiliyeti sağlar.
• Sensör Füzyonu ve Durumsal Farkındalık: Uçakta bulunan sayısız sensörden (radar, kızılötesi, elektronik harp) gelen tüm veriler, tek bir bütünleşik ekranda pilota sunulur. Bu, pilotun çevreyi 360 derece algılamasını ve düşman tehditlerini çok daha hızlı ve doğru bir şekilde tespit etmesini sağlar.
• Ağ Merkezli Harp (Network-Centric Warfare): F-35, sadece kendisi için değil, aynı zamanda diğer dost unsurlara da (yerdeki birlikler, diğer uçaklar, gemiler) bilgi aktararak muharebe alanında ortak bir resim oluşturur. Bu, tüm savaş gücünün etkinliğini artırır.
• Çok Rollülük: Hava üstünlüğü, yer saldırısı, keşif, elektronik harp ve istihbarat toplama gibi görevleri tek başına yürütebilir. İç silah bölmeleri sayesinde stealth özelliğini koruyarak mühimmat taşıyabilir.

EUROFIGHTER TYPHOON: ÇEVİKLİK VE YÜKSEK PERFORMANSIN TEMSİLCİSİ

Avrupa konsorsiyumu tarafından geliştirilen Eurofighter Typhoon, 4.5 nesil olmasına rağmen 5. nesil uçaklara yakın bazı yetenekler sunar ve hava muharebesinde son derece yeteneklidir.

• Üstün Manevra Kabiliyeti: Delta kanat ve kanart (ön kanatçıklar) tasarımı sayesinde özellikle yakın hava muharebesinde (dogfight) ve süpersonik hızlarda eşsiz bir çeviklik sunar. Hızlı yön değiştirme ve yüksek G kuvvetlerine dayanma yeteneğiyle bilinir.
• Güçlü Radar ve Sensörler: Gelişmiş CAPTOR-E AESA (Aktif Elektronik Taramalı Dizi) radarına sahiptir. Bu radar, çoklu hedef takibi yapabilir ve elektronik harp kabiliyetleri sunar. PIRATE FLIR (pasif kızılötesi arama ve takip sistemi) ile gizli tehditleri de tespit edebilir.
• Geniş Silah Yükü: F-35’in aksine, silahlarını kanat altı ve gövde dışına da taşıyabilir (bu, stealth özelliğini kaybettirir). Geniş bir hava-hava (Meteor, AMRAAM) ve hava-yer (Storm Shadow, Brimstone) mühimmat yelpazesi kullanabilir.
• Yüksek Hız ve İrtifa: Mach 2’nin üzerinde hıza ulaşabilir ve yüksek irtifalarda (19.800 metreden fazla) etkili görev yapabilir. “Supercruise” yeteneği sayesinde afterburner kullanmadan süpersonik hızda seyreder.

KARŞILAŞTIRMALI ANALİZ: HANGİ UÇAK HANGİ ALANDA ÜSTÜN?

Bu iki savaşçı, farklı önceliklerle tasarlanmıştır ve farklı operasyonel senaryolarda üstünlük sağlayabilir:

• Stealth (Hayalet Özelliği): F-35, radara yakalanmama konusunda Eurofighter’a göre açık ara üstündür. Bu, düşman hava sahasına görünmeden sızması gereken görevler için F-35’i vazgeçilmez kılar.
• Manevra Kabiliyeti ve Hız: Yakın hava muharebesi ve genel çeviklik açısından Eurofighter Typhoon’un F-35’ten daha üstün olduğu kabul edilir.
• Sensör Füzyonu ve Durumsal Farkındalık: F-35, pilotuna sunduğu entegre ve geniş kapsamlı sensör verisiyle durumsal farkındalıkta çığır açmıştır. Eurofighter da gelişmiş olsa da, F-35’in bu alandaki bütünleşik yapısı farklıdır.
• Hava-Yer Görevleri: F-35, hem hava-hava hem de hava-yer görevlerinde eşit derecede yetenekli, entegre bir platform olarak tasarlanmıştır. Eurofighter, son güncellemelerle hava-yer yeteneklerini artırsa da, temelinde bir hava üstünlüğü avcısıdır.
• Maliyet: F-35’in birim maliyeti ve operasyonel giderleri, genellikle Eurofighter Typhoon’dan daha yüksektir.

TÜRK HAVA KUVVETLERİ İÇİN ANLAMI: TAMAMLAYICI MI, RAKİP Mİ?

Türk Hava Kuvvetleri, F-35 programından çıkarılması sonrası hem 5. nesil uçak ihtiyacını hem de mevcut F-16 filosunun modernizasyonunu gündemine almıştır. Eurofighter Typhoon, bu süreçte F-16 filosuna güçlü bir takviye sağlayabilir ve Milli Muharip Uçak KAAN projesi tamamlanana kadar stratejik bir köprü görevi görebilir.

• Sinerji Potansiyeli: Eurofighter’ın üstün hava-hava kabiliyeti, F-16’ların yer saldırısı ve genel amaçlı görevlerini üstlenirken, hava sahası savunmasında yeni bir güç katmanı oluşturabilir.
• NATO Uyumluluğu: Her iki uçak da NATO standartlarına tam uyumlu olduğu için, müttefiklerle olan müşterek operasyonlarda entegrasyonu kolaylaştıracaktır.

Bu iki savaşçı, modern havacılığın zirvesini temsil etmektedir. Hava kuvvetleri, değişen tehditlere karşı en uygun dengeyi bulmak için bu tür platformları stratejik olarak değerlendirmeye devam edecektir.

Eurofighter mı, F-35 mi? Gökyüzünde Eurofighter Typhoon vs F-35 Karşılaştırması yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

EUROFİGHTER TYPHOON NEDİR, HANGİ ÜLKENİN VE KAÇINCI NESİL?

Eurofighter Typhoon, Avrupa’nın önde gelen dört ülkesi (Birleşik Krallık, Almanya, İtalya ve İspanya) tarafından Eurofighter GmbH konsorsiyumu çatısı altında geliştirilen, 4.5 nesil bir çok rollü savaş uçağıdır. Hem hava-hava hem de hava-yer görevlerinde üstün kabiliyetlere sahip olmasıyla bilinir. Esnek yapısı ve sürekli güncellenebilir aviyonik sistemleri sayesinde, farklı görev profillerine uyum sağlayabilir ve NATO standartlarına tam uyumluluğuyla dikkat çeker.

TÜRKİYE 44 EUROFIGHTER ALACAK

Erdoğan, Starmer ile Eurofighter işbirliği beyanını imzaladı. Mevcut anlaşma, İngiltere’den 20 uçak alınmasını kapsıyor. Katar ve Umman’dan tedarik edilecek uçaklarla toplam sayı 44 olacak.

Savunma Bakanı Yaşar Güler de konuyla ilgili açıklama yaparak Türkiye’nin İngiltere’den 20, Katar’dan 12, Umman’dan 12 Eurofighter alacağını duyurdu. Güler, “Sayılar artabilir. Uçakların önümüzdeki yılın başında gelmesi bekleniyor” dedi.

EUROFİGHTER TYPHOON SAVAŞ UÇAĞININ ÖZELLİKLERİ

Eurofighter Typhoon, sahip olduğu üstün özelliklerle dünyanın en yetenekli savaş uçaklarından biri olarak kabul edilir. Hava üstünlüğü sağlama ve çok rollü görev yeteneği, onu modern hava kuvvetleri için değerli kılmaktadır:

• Üstün Manevra Kabiliyeti ve “Supercruise”: Delta kanat ve kanart (kanatçık) kombinasyonu sayesinde Eurofighter, yakın hava muharebelerinde (dogfight) eşsiz bir çeviklik ve kontrol sunar. Pilotlar, bu sayede düşman uçaklarına karşı üstün pozisyon elde edebilir. Ayrıca, afterburner (art yakıcı) kullanmadan süpersonik hızlarda uzun süre seyredebilme yeteneği olan “supercruise” kabiliyeti sayesinde yakıt verimliliğini korurken yüksek hızda hareket edebilir.
• Gelişmiş Aviyonik ve CAPTOR-E AESA Radarı: Uçağın beyni olarak nitelendirilebilecek aviyonik sistemleri son derece gelişmiştir. Özellikle CAPTOR-E AESA (Aktif Elektronik Taramalı Dizi) radarı, çok sayıda hedefi aynı anda takip edebilir, yüksek çözünürlüklü haritalama yapabilir ve düşman radarlarını karıştırma yeteneğine sahiptir. Bu radar, uçağa 360 derecelik bir durumsal farkındalık sağlar.
• Sensör Füzyonu ve Pilot Konforu: Farklı sensörlerden (radar, PIRATE FLIR – pasif kızılötesi arama ve takip sistemi, elektronik harp sistemleri) gelen veriler, kokpitteki entegre ekranlarda tek bir bütünleşik ve kolay anlaşılır bir resim halinde pilota sunulur. Bu “sensör füzyonu”, pilotun karar verme süresini kısaltır ve bilişsel yükünü azaltır.
• Geniş Silah Yükü ve Çeşitliliği: Eurofighter, hem hava-hava (Meteor, IRIS-T, AIM-120 AMRAAM, ASRAAM) hem de hava-yer (Storm Shadow, Brimstone, Paveway serisi bombalar) görevleri için çok çeşitli mühimmatı taşıyabilir. Bu çok yönlülük, onu farklı görev profillerine uygun hale getirir.
• Elektronik Harp Yetenekleri (Praetorian DASS): Gelişmiş entegre savunma yardımcı sistemi (Defensive Aids Sub-System – DASS), uçağı düşman radarlarından ve füze tehditlerinden korumak için füze ikaz sistemleri, radar ikaz alıcıları ve karşı tedbirler (chaff/flare) içerir.
• Yüksek Hız ve İrtifa Performansı: Mach 2’nin üzerinde azami hıza ulaşabilen Eurofighter, 19.800 metreden (65.000 feet) fazla operasyonel irtifada görev yapabilir. Bu, ona hava muharebesinde ve keşif görevlerinde önemli bir avantaj sağlar.
• Kanıtlanmış Operasyonel Performans: Afganistan, Libya, Suriye ve Irak gibi bölgelerde gerçek operasyonlarda görev alarak yeteneklerini kanıtlamıştır. Hava polisliği, önleme ve hava devriyesi gibi görevlerde de aktiftir.

NATO İÇİNDEKİ STRATEJİK ROL VE ORTAKLIK DERİNLEŞİYOR

Türkiye’nin potansiyel Eurofighter Typhoon tedariki, sadece kendi hava kuvvetlerini güçlendirmekle kalmayacak, aynı zamanda NATO içindeki stratejik ortaklığı da derinleştirecektir. Milli Savunma Bakanlığı açıklamasında, “Türkiye-Birleşik Krallık ortaklığının gücünü yeniden teyit etmiş” ve “İttifak’ın ortak caydırıcılığını desteklemek amacıyla bu stratejik ortaklığı derinleştirme taahhüdünde bulunulmuştur” ifadelerine yer verildi. Bu, NATO’nun genel hava gücüne önemli bir katkı sağlayacak ve müttefikler arasındaki işbirliğini artıracaktır.

Havacılık dünyası, beşinci nesil (F-35, Su-57, J-20) ve hatta altıncı nesil savaş uçaklarına doğru evrilirken, 4.5 nesil Eurofighter Typhoon gibi uçaklar, gelişmiş yetenekleri ve modernizasyon potansiyelleri sayesinde uzun yıllar daha hava kuvvetlerinin bel kemiğini oluşturmaya devam edecektir. Türkiye için Eurofighter, Milli Muharip Uçak KAAN projesi tamamlanana kadar hava gücünü pekiştirecek ve F-16 filosuna önemli bir takviye sağlayacak stratejik bir köprü görevi görebilir. Bu gelişme, Birleşik Krallık-Türkiye ortaklığında savunma sanayii işbirliği ve karşılıklı alım yoluyla yeni bir dönemin başlangıcını işaret etmektedir.

Eurofighter Özellikleri Neler, Kaçıncı Nesil ve Nasıl Bir Savaş Uçağı? Eurofighter Typhoon Hangi Ülkenin? yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

EUROFIGHTER TYPHOON VS F-16 FIGHTING FALCON KARŞILAŞTIRMASI

• F-16 Fighting Falcon (4. Nesil): “Şahin” lakaplı F-16, General Dynamics (şimdi Lockheed Martin) tarafından geliştirilen tek motorlu, çok rollü bir savaş uçağıdır. 1970’lerin sonlarından beri hizmette olup, dünyanın en yaygın kullanılan savaş uçaklarından biridir. Hava üstünlüğü, yer saldırısı, keşif ve elektronik harp gibi çok çeşitli görevlerde kullanılabilir. Yüksek manevra kabiliyeti ve sağlam yapısıyla bilinir.
• Eurofighter Typhoon (4.5 Nesil): Avrupa’nın önde gelen dört ülkesi (Birleşik Krallık, Almanya, İtalya, İspanya) tarafından geliştirilen çift motorlu, çok rollü bir savaş uçağıdır. 2000’li yılların başında hizmete girmiştir. F-16’ya göre daha yeni bir nesli temsil eder ve daha gelişmiş aviyonik, sensör ve entegrasyon özelliklerine sahiptir.

MANEVRA KABİLİYETİ VE HAVA MUHAREBESİ ÜSTÜNLÜĞÜ

Her iki uçak da hava muharebesinde oldukça yeteneklidir, ancak farklı tasarım felsefelerinden gelirler:

• Eurofighter Typhoon: Delta kanat ve kanart (ön kanatçıklar) kombinasyonu sayesinde özellikle süpersonik hızlarda ve yakın hava muharebesinde (dogfight) üstün manevra kabiliyeti sunar. Hızlı yön değiştirme ve yüksek alfa (hücum açısı) yeteneği ile hava üstünlüğü görevlerinde rakiplerine karşı önemli bir avantaj sağlar.
• F-16 Fighting Falcon: Tek motorlu yapısı ve aerodinamik tasarımı sayesinde F-16 da oldukça çevik ve güçlü bir savaşçıdır. Özellikle subsonic (ses altı) hızlarda ve enerjiyi koruyarak yapılan manevralarda başarılıdır. F-16’nın pilotun G kuvvetlerine daha iyi dayanmasını sağlayan geriye yatık koltuğu ve geniş görüş açısı, yakın muharebede pilot avantajı sunar.

AVİYONİK VE RADAR SİSTEMLERİ: GÖZLER VE BEYİNLER

Uçağın aviyonik sistemleri ve radarı, onun “gözleri” ve “beyni” gibidir ve modern savaşlarda belirleyici rol oynar:

• Eurofighter Typhoon: CAPTOR-E AESA (Aktif Elektronik Taramalı Dizi) radarı ile donatılmıştır. Bu radar, çok sayıda hedefi aynı anda takip edebilir, yüksek çözünürlüklü haritalama yapabilir ve düşman radarlarını karıştırma yeteneğine sahiptir. PIRATE FLIR (pasif kızılötesi arama ve takip sistemi) gibi gelişmiş sensör füzyonları, pilota 360 derecelik kapsamlı bir durumsal farkındalık sağlar.
• F-16 Fighting Falcon: Modernize edilmiş F-16’lar (örneğin F-16 Block 70/72 Viper) da gelişmiş APG-83 SABR AESA radarı ile donatılabilir. Bu radar, F-16’nın aviyonik yeteneklerini önemli ölçüde artırarak Eurofighter’a yaklaşmasını sağlar. Ancak, F-16’nın temel aviyonik entegrasyonu, daha yeni bir tasarıma sahip olan Eurofighter’ın sensör füzyon yeteneğinden geride kalabilir.

SİLAH YÜKÜ VE GÖREV ÇEŞİTLİLİĞİ: ÇOK YÖNLÜLÜK

Her iki uçak da geniş bir silah yelpazesi taşıyabilir ve çeşitli görevlerde kullanılabilir:

• Eurofighter Typhoon: Hem görüş ötesi menzilli (BVR) hava-hava füzeleri (Meteor, AIM-120 AMRAAM) hem de görüş içi menzilli (WVR) füzeler (IRIS-T, ASRAAM) taşıyabilir. Hava-yer görevlerinde ise Storm Shadow seyir füzeleri, Brimstone füzeleri ve Paveway serisi akıllı bombalar gibi gelişmiş mühimmatlar kullanır.
• F-16 Fighting Falcon: NATO standartlarında geniş bir hava-hava (AIM-120 AMRAAM, AIM-9 Sidewinder) ve hava-yer (çeşitli bombalar, JDAM’ler, Maverick füzeleri) mühimmat yelpazesine sahiptir. Özellikle yer saldırısı ve yakın hava desteği görevlerinde kendini kanıtlamış bir “iş atı”dır.

STEALTH ÖZELLİKLERİ VE HAYATTA KALMA YETENEĞİ

Her iki uçak da tam bir 5. nesil hayalet uçak olmasa da, Radar Kesit Alanı (RCS) ve elektronik harp yetenekleri açısından farklılıklar gösterir:

• Eurofighter Typhoon: Gelişmiş tasarımı ve bazı radar emici malzemeleri sayesinde F-16’ya göre daha düşük bir radar kesit alanına (daha az görünür) sahiptir. Praetorian DASS (Defensive Aids Sub-System) gibi gelişmiş elektronik harp sistemleri, düşman tehditlerini tespit etme ve karıştırma yeteneği sunar.
• F-16 Fighting Falcon: Temel olarak hayalet özellikleri olmayan bir uçaktır. Hayatta kalma yeteneği, manevra kabiliyetine, elektronik harp podlarına ve pilotun durumsal farkındalığına bağlıdır. Modernize edilmiş F-16’larda elektronik harp sistemleri ve karşı tedbirler (chaff/flare) geliştirilmiştir.

MALİYET VE İŞLETME GİDERLERİ: EKONOMİ FAKTÖRÜ

Maliyet, bir uçağın envantere alınmasında ve uzun vadede işletilmesinde önemli bir faktördür:

• F-16 Fighting Falcon: Daha eski bir tasarım olduğu için genellikle Eurofighter’dan daha uygun maliyetli bir satın alma ve işletme giderine sahiptir. Yedek parça ağı daha geniştir.
• Eurofighter Typhoon: Daha yeni teknoloji ve çift motorlu yapısı nedeniyle F-16’ya göre daha yüksek bir birim maliyeti ve işletme giderine sahiptir.

TÜRK HAVA KUVVETLERİ İÇİN ANLAMI

Türk Hava Kuvvetleri için Eurofighter Typhoon tedariki, mevcut F-16 filosunu tamamlayıcı ve güçlendirici bir adım olacaktır:

• Kabiliyet Köprüsü: Milli Muharip Uçak KAAN tam kapasiteye ulaşana kadar, Eurofighter Typhoon, Türkiye’nin hava üstünlüğü ve derin darbe kabiliyetini artıracak önemli bir köprü görevi görebilir.
• Hava Üstünlüğü: Eurofighter’ın üstün hava-hava kabiliyetleri, F-16’ların yer saldırısı ve genel amaçlı görevleri üstlenirken, hava sahası savunmasında yeni bir güç katmanı oluşturabilir.
• NATO Uyumluluğu: Eurofighter, NATO standartlarına tam uyumlu olduğu için, müttefiklerle olan müşterek operasyonlarda entegrasyonu kolaylaştıracaktır.

Her iki uçak da kendi alanlarında efsanevi savaşçılar olsa da, Eurofighter Typhoon daha yeni nesil bir platform olarak Türk Hava Kuvvetleri’nin gelecekteki hava gücü hedefleri için stratejik bir seçenek sunmaktadır.

Eurofighter Typhoon mu, F-16 Fighting Falcon mu? Eurofighter Typhoon vs F16 Karşılaştırması Dikkat Çekiyor yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer tarafından Eurofighter Typhoon savaş uçağı konusunda işbirliği anlaşması imzalandı.

Birleşik Krallık Başbakanı Starmer’ı Türkiye’de ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyduğunu ifade eden Erdoğan, şöyle konuştu:

“Stratejik ortak ve müttefik ülkeler olarak ikili konuların ötesinde uluslararası gündemi meşgul eden birçok meselede kendisiyle yakın diyaloğumuz var. Bugünkü görüşmelerimizin odağını ticaret ve savunma ilişkilerimiz teşkil etti. Malumunuz Birleşik Krallık ülkemizin en büyük ticaret ve yatırım ortakları arasında. Ticaret hacmimizi ilk etapta 30 milyar dolar, ardından 40 milyar dolara çıkartmak kararlılığındayız. Ekonomik ilişkilerimizi daha da güçlendirmek hususunda kararlıyız. Serbest ticaret anlaşmamızın güncellenmesi dahil birçok tedbiri ilgili kurum ve kuruluşlarımız alıyor. Üçüncü ülkelerde ortak yatırımlar yapma imkanları üzerinde de duruyoruz. Enerji ve savunma sanayi alanında yeni ortaklıklar kurmayı hedefliyoruz. Ayrıca, çok sayıda Birleşik Krallık vatandaşının Türkiye’yi ikinci evi olarak görmesinden büyük memnuniyet duyuyoruz. Bu potansiyeli en iyi şekilde değerlendirmek amacıyla aramızda ikili işbirliği çerçeve belgesi imzalanmasına yönelik müzakerelere de başladık. İnanıyorum ki bu adımlarla ilişkilerimizi ve stratejik ortaklığımızı çok daha ileri bir seviyeye süratle taşıyacağız.”

“Stratejik ilişkilerin yeni bir nişanesi olarak görüyorum”

“Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının tedarikine dair uygulama düzenlemeleri heyetler arası görüşmelerde imzalandı.” diyen Erdoğan, şunları kaydetti:

“Biz de az önce Sayın Starmer ile bu konudaki işbirliği beyanına huzurlarınızda imza attık. Bu mutabakatı iki yakın müttefik olarak aramızdaki stratejik ilişkilerin yeni bir nişanesi olarak görüyorum. Süreç boyunca Eurofighter Konsorsiyumu nezdinde Birleşik Krallık’ın yürüttüğü çalışmalardan ötürü Sayın Starmer ve ekibine teşekkür ediyorum. Konsorsiyum üyesi diğer müttefik ülkelerin liderlerine de yapıcı tutumlarından dolayı takdirlerimi bildiriyorum. Birleşik Krallık ile bu işbirliğimizin savunma sanayinde müşterek projelere de kapı aralayacağına inanıyorum.

“İlk İngiltere-Türkiye ikili işbirliği çerçevesini duyuruyoruz”

İngiltere Başbakanı Starmer, yeni ve modern bir serbest ticaret anlaşması ile güvenlik ve terörizmle mücadelenin yanı sıra göç, enerji ve birçok farklı konuda ortak hareket edebileceklerini belirterek, Türkiye’ye ekonomik ve stratejik önemi giderek artan bir ülke olarak yaklaştıklarını söyledi.

Starmer, “(Türkiye-İngiltere) Stratejik bir ortaklığı, ilk İngiltere-Türkiye ikili işbirliği çerçevesini duyuruyoruz.” ifadesini kullanarak, önemli bir mihenk taşı olan bu gelişmenin mevcut işbirliğinin derinliğini artıracağını ve daha ileriye taşıyacağını vurguladı.

İngiltere’nin Türkiye’ye 20 Eurofighter Typhoon savaş uçağı sağlayacağını ve gelecekte daha fazlasının alınması seçeneğinin bulunduğunu bildiren Starmer, “Bu NATO’daki güvenliği derinleştirecek, artıracak. İkili savunma sanayindeki işbirliğini artıracak.” dedi.

Savaş uçağı satışının Türkiye ve İngiltere’de ekonomik büyümeyi artıracağını dile getirerek, bu çerçevede İngilizler için 20 bin istihdam imkanının sağlanacağını aktaran Starmer, Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının, NATO’nun güneydoğu kanadını tüm müttefiklerin çıkarına koruyan Türk Hava Kuvvetlerini destekleyeceğini vurguladı.

Bakan Güler: Toplam 44 Eurofighter Typhoon almayı planlıyoruz

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer arasında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki görüşmenin ardından basın mensuplarına değerlendirmede bulundu.

“İngiltere’den 20 adet, Katar ve Umman’dan 12’şer adet Eurofighter Typhoon almayı planlıyoruz.” diyen Güler, Katar’dan alınacak uçakların yeni yılın başında gelebileceğini söyledi.

İngiltere Başbakanı Starmer, Türkiye’ye getirilen Eurofighter Typhoon uçaklarını inceledi
Öte yandan, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Mürted Hava Meydan Komutanlığı’nda Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Kraliyet Hava Kuvvetlerine ait 3 Eurofighter Typhoon savaş uçağının yer aldığı alana geçti.

Eurofighter Typhoon uçaklarını inceledikten sonra pilotları ve teknik ekiple kısa süre sohbet eden Starmer’ın beraberinde İngiltere Savunma Bakanı John Healey ve İngiltere Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Harv Smyth de yer aldı.

44 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağı envantere katılıyor yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Ulusal basında çıkan haberlere göre, 5. nesil savaş uçağı F-35’lerin gelişmiş manevraları, sensör testleri ve yüksek hızlı eğitim uçuşları için gereken alan, Belçika’nın yoğun ve küçük hava sahasında bulunamıyor.

Kısacası, Belçika’nın milyarlarca avroluk yeni oyuncaklarını kullanacak kadar geniş bir “oyun sahası” yok.

Kapı Kapı Dolaşıp “Gökyüzü” Arıyorlar!

Bu inanılmaz sorun karşısında Savunma Bakanlığı hemen harekete geçti. Savunma Bakanı Theo Francken, bu utandırıcı sorunu çözmek için müttefiklerin kapısını çalmaya başladı.

Bakan Francken, Belçikalı F-35 pilotlarının uçağın limitlerini zorlayarak tam eğitim alabilmeleri için Hollanda, İtalya ve Norveç ile görüşerek, bu ülkelerin hava sahalarını “ödünç istemek” için masaya oturduğunu açıkladı.

Tarih Tekerrür Etti: F-16‘lara da Sığmamışlardı!

Aslında bu, Belçika için yeni bir dert değil. Ülkenin hava sahasının darlığı, envanterden çıkarıp Ukrayna’ya devretmeyi taahhüt ettiği eski F-16 savaş uçaklarının eğitimlerinde de benzer sorunlara yol açmıştı.

Ancak F-35 gibi çok daha karmaşık sistemlere ve farklı uçuş profillerine sahip 5. nesil bir uçağın ihtiyaç duyduğu alan, bu “darlık” sorununu artık görmezden gelinemeyecek kritik bir seviyeye taşıdı.

Fransa’yı Kızdıran O Tercih Yeniden Gündemde

Belçika’nın 1980’lerden kalma F-16 filosunu yenileme kararı, Avrupa’da büyük bir diplomatik krize yol açmıştı. Brüksel yönetimi, Avrupa yapımı alternatifler (özellikle Fransız Rafale uçakları) yerine, tercihini net bir şekilde ABD üretimi F-35’lerden yana kullanmıştı.

Kendi uçağını satmayı bekleyen Paris, bu kararla adeta çileden çıkmış ve Brüksel’i “Avrupa’nın stratejik çıkarlarına aykırı” davranmakla suçlamıştı. Şimdi, milyarlarca avro ödeyerek ABD’den aldıkları o uçakları uçuracak yer bulamamaları, bu eski tartışmayı Belçika’da yeniden alevlendirdi.

7 Yıl Beklediler, Milyarlarca Avro Ödediler! Belçika’nın F-35’leri Geldi Ama Gökyüzü “Dar Geldi”! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer, iki ülke arasında Eurofighter Typhoon savaş uçağı konusunda işbirliği anlaşması imzaladı.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde baş başa görüşme ve heyetler arası çalışma yemeğinin ardından iki ülke arasındaki anlaşmanın imza törenine geçildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Starmer tarafından Eurofighter Typhoon savaş uçağı konusunda işbirliği anlaşması imzalandı.

İmza töreninin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve İngiltere Başbakanı Starmer açıklamalarda bulundu.

Birleşik Krallık Başbakanı Starmer’ı Türkiye’de ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyduğunu ifade eden Erdoğan, şöyle konuştu:

“Stratejik ortak ve müttefik ülkeler olarak ikili konuların ötesinde uluslararası gündemi meşgul eden birçok meselede kendisiyle yakın diyaloğumuz var. Bugünkü görüşmelerimizin odağını ticaret ve savunma ilişkilerimiz teşkil etti. Malumunuz Birleşik Krallık ülkemizin en büyük ticaret ve yatırım ortakları arasında. Ticaret hacmimizi ilk etapta 30 milyar dolar, ardından 40 milyar dolara çıkartmak kararlılığındayız. Ekonomik ilişkilerimizi daha da güçlendirmek hususunda kararlıyız. Serbest ticaret anlaşmamızın güncellenmesi dahil birçok tedbiri ilgili kurum ve kuruluşlarımız alıyor. Üçüncü ülkelerde ortak yatırımlar yapma imkanları üzerinde de duruyoruz. Enerji ve savunma sanayi alanında yeni ortaklıklar kurmayı hedefliyoruz. Ayrıca, çok sayıda Birleşik Krallık vatandaşının Türkiye’yi ikinci evi olarak görmesinden büyük memnuniyet duyuyoruz. Bu potansiyeli en iyi şekilde değerlendirmek amacıyla aramızda ikili işbirliği çerçeve belgesi imzalanmasına yönelik müzakerelere de başladık. İnanıyorum ki bu adımlarla ilişkilerimizi ve stratejik ortaklığımızı çok daha ileri bir seviyeye süratle taşıyacağız.”

“Stratejik ilişkilerin yeni bir nişanesi olarak görüyorum”

“Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının tedarikine dair uygulama düzenlemeleri heyetler arası görüşmelerde imzalandı.” diyen Erdoğan, şunları kaydetti:

“Biz de az önce Sayın Starmer ile bu konudaki işbirliği beyanına huzurlarınızda imza attık. Bu mutabakatı iki yakın müttefik olarak aramızdaki stratejik ilişkilerin yeni bir nişanesi olarak görüyorum. Süreç boyunca Eurofighter Konsorsiyumu nezdinde Birleşik Krallık’ın yürüttüğü çalışmalardan ötürü Sayın Starmer ve ekibine teşekkür ediyorum. Konsorsiyum üyesi diğer müttefik ülkelerin liderlerine de yapıcı tutumlarından dolayı takdirlerimi bildiriyorum. Birleşik Krallık ile bu işbirliğimizin savunma sanayinde müşterek projelere de kapı aralayacağına inanıyorum.”

“İsrail’deki mevcut hükümetin dizginlenmesi gerekiyor”

Bugün ayrıca Starmer ile Gazze’deki gelişmeleri bir kez daha değerlendirme imkanı bulduklarını vurgulayan Erdoğan, bu vesileyle Başbakan Starmer’ı Filistin devletini tanıma kararı almalarından ötürü tebrik etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi:

“Biz bu karara iki devletli çözüm yolunda cesur bir adım olarak bakıyoruz. Yaklaşan kış şartlarını dikkate alarak Gazze halkının ihtiyaç duyduğu insani yardımların ulaştırılması büyük önem arz ediyor. Bu konuda Birleşik Krallık ile de birlikte adımlar atacağımıza inanıyorum. Gazze’de sağlanan ateşkesin korunması ve ihlallerin önlenmesi noktasında da hepimize sorumluluklar düşüyor. Bunun için özellikle İsrail’deki mevcut hükümetin dizginlenmesi gerekiyor.”

Starmer ile Ukrayna’daki son gelişmeleri de değerlendirdiklerini vurgulayan Erdoğan, şöyle devam etti:

“Dördüncü yılını tamamlamakta olan bu savaşın bir an önce adil bir barışla çözüme kavuşturulması yönünde ortak duruşumuzu teyit ettik. Suriye’de ise kalıcı istikrarın, Suriye hükümetinin desteklenmesiyle mümkün olacağını bugünkü görüşmelerimizde vurguladık. Bu çabalar sürdürülürken iç ve dış aktörlerin ülkeyi istikrarsızlığa sürükleme çabalarının da önlenmesi gerektiğinin önemle üzerinde durduk.”

“İlk İngiltere-Türkiye ikili işbirliği çerçevesini duyuruyoruz”

İngiltere Başbakanı Starmer, yeni ve modern bir serbest ticaret anlaşması ile güvenlik ve terörizmle mücadelenin yanı sıra göç, enerji ve birçok farklı konuda ortak hareket edebileceklerini belirterek, Türkiye’ye ekonomik ve stratejik önemi giderek artan bir ülke olarak yaklaştıklarını söyledi.

Starmer, “(Türkiye-İngiltere) Stratejik bir ortaklığı, ilk İngiltere-Türkiye ikili işbirliği çerçevesini duyuruyoruz.” ifadesini kullanarak, önemli bir mihenk taşı olan bu gelişmenin mevcut işbirliğinin derinliğini artıracağını ve daha ileriye taşıyacağını vurguladı.

İngiltere’nin Türkiye’ye 20 Eurofighter Typhoon savaş uçağı sağlayacağını ve gelecekte daha fazlasının alınması seçeneğinin bulunduğunu bildiren Starmer, “Bu NATO’daki güvenliği derinleştirecek, artıracak. İkili savunma sanayindeki işbirliğini artıracak.” dedi.

Starmer, savaş uçağı satışının Türkiye ve İngiltere’de ekonomik büyümeyi artıracağını dile getirerek, bu çerçevede İngilizler için 20 bin istihdam imkanının sağlanacağını aktardı.

Erdoğan ile görüşmekten memnuniyet duyduğunu dile getiren Starmer, İngiltere ile Türkiye arasındaki önemli ilişkiyi güçlendirme fırsatına sahip olduklarını belirtti.

Starmer, “İki ülke Avrupa’nın iki ucunda olabilir ancak birlikte şu anda eskisine oranla çok daha yakın çalışan iki ülkeyiz.” diyerek, NATO müttefiki olan İngiltere ile Türkiye’nin Avrupa’nın ortak güvenliği için beraber çalıştığını ve Gönüllüler Koalisyonu çerçevesinde Ukrayna’ya destek olduğunu ifade etti.

Orta Doğu’da barış için beraber çalıştıklarını aktaran Starmer, “Bu anlamda sizin oynamış olduğunuz rolün özellikle altını çizmek isterim. Gazze’deki barış planının ilk aşaması yerine geliyor. Şu anda bu anlaşmanın mümkün olduğunca kısa bir süre içerisinde uygulanması aşamasındayız ve bölgeyi çok daha iyi bir noktaya getirmeye çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Starmer, Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının, NATO’nun güneydoğu kanadını tüm müttefiklerin çıkarına koruyan Türk Hava Kuvvetlerini destekleyeceğini vurguladı.

Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili ilişkileri güçlendirmek amacıyla 2011’de ilk toplantısı yapılan Türk-İngiliz Tatlıdil Forumu’nun yeniden lanse edilmesiyle ilgili çalışmaları başlatmaya karar verdiklerini paylaşan Starmer, bunun sadece iki ülke arasında değil, aynı zamanda iş insanları, parlamenterler, akademisyenler ve bilim insanları arasında diyalog oluşturacağını söyledi.

Starmer, bu gelişmenin Türkiye ve İngiltere’de bilim ve yenilikçiliği destekleyeceğine ve dayanışmayı bir sonraki aşamaya taşıyacağına işaret ederek, bunun İngiltere’nin ikili ilişkiler konusundaki kararlılık ve taahhütünün göstergesi olduğunu bildirdi.

“Tarihi bir gün” yaşadıklarının altını çizen Starmer, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a misafirperverliğinden ve ortaklığından ötürü teşekkür etti.

Starmer, “Gelecekte bu ortak çıkarlarımız ve ortak niyetlerimizi yerine getirmek ve birlikte çalışmayı desteklemek konusunda çok büyük bir istek duyuyorum.” diyerek, 7-8 Temmuz 2026’da Türkiye’de yapılması planlanan NATO Zirvesi için tekrar Ankara’ya gelmekten mutluluk duyacağını kaydetti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan Eurofighter Typhonn için imzayı attı yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

JET SAYISININ STRATEJİK ÖNEMİ

Bir ülkenin hava gücü, sadece en modern jetlere sahip olmakla kalmaz, aynı zamanda bu jetleri destekleyecek büyük bir filoya sahip olmakla da ölçülür. Bu sayı, bir ülkenin anında harekete geçirebileceği taarruz ve savunma kapasitesini gösterir. Türkiye’nin de içinde bulunduğu bu ligde, filoların büyüklüğü, ülkenin bölgesel politikadaki ağırlığını da belirlemektedir.

EN ÇOK SAVAŞ JETİNE SAHİP 10 ÜLKE

Verilere göre, dünyanın en çok savaş jetine sahip 10 ülkesi ve onların tahmini jet envanterleri (avcı, önleme ve saldırı jetleri dahil) şöyledir:

1. Amerika Birleşik Devletleri (1.790 Jet): ABD, açık ara farkla listenin zirvesinde yer alıyor. Bu devasa filo; F-22 Raptor, F-35 Lightning II gibi 5. nesil hayalet jetlerin yanı sıra, F-16 Fighting Falcon gibi modernize edilmiş 4. nesil jetlerden oluşmaktadır. ABD’nin hava gücü, küresel operasyon kabiliyetinin ve teknolojik üstünlüğün temelini oluşturur.
2. Çin (1.212 Jet): Çin, son on yılda hava gücünü hızla modernize ederek ve J-20 gibi yerli 5. nesil hayalet jetleri envanterine katarak ikinci sıraya yükselmiştir. PLAAF’ın (Çin Hava Kuvvetleri) filosu, J-16 gibi çok rollü savaş uçaklarıyla da desteklenmektedir.
3. Rusya (833 Jet): Rusya Hava-Uzay Kuvvetleri, Su-35, Su-30 gibi savaş jetleri ve 5. nesil Su-57‘lerin erken versiyonlarıyla dünyanın en büyük ikinci hava filosu ve caydırıcılık kapasitesine sahiptir.
4. Hindistan (513 Jet): Asya’nın en büyük hava güçlerinden biri olan Hindistan, Fransız Rafale ve Rus Su-30MKI gibi jetlerden oluşan çeşitli bir filoya sahiptir. Bölgesel güvenlik ve Çin ile olan rekabet nedeniyle hava gücüne büyük yatırım yapmaktadır.
5. Kuzey Kore (368 Jet): Kuzey Kore’nin bu kadar üst sıralarda yer alması, ordusunun büyüklüğü ve eski model, Sovyet döneminden kalma büyük bir jet filosuna sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Bu jetlerin çoğu eski teknoloji olsa da, sayısal varlıkları bölgesel bir caydırıcılık unsuru olarak kabul edilir.
6. Pakistan (328 Jet): Çin ve ABD’den tedarik edilen jetlerle güçlü bir hava filosuna sahip olan Pakistan, JF-17 Thunder gibi yerli ortak üretim jetleri de envanterinde bulundurmaktadır. Hava gücünü sürekli güncel tutmaktadır.
7. Güney Kore (315 Jet): Kuzey Kore tehdidine karşı sürekli yüksek alarm durumunda olan Güney Kore, F-35 gibi ileri teknoloji jetlere ve kendi geliştirdiği KF-21 Boramae gibi gelecek nesil projelere yatırım yaparak hava gücünü güçlendirmektedir.
8. Tayvan (285 Jet): Çin’in sürekli tehdidi altında olan Tayvan, hava savunmasına büyük önem vermektedir. Çoğunlukla ABD’den tedarik ettiği F-16 gibi modern jetlerden oluşan filosu, adanın güvenliği için kritik öneme sahiptir.
9. Suudi Arabistan (283 Jet): Orta Doğu’nun en büyük ve en modern hava kuvvetlerinden birine sahip olan Suudi Arabistan, ABD ve İngiltere’den tedarik ettiği F-15 ve Eurofighter Typhoon gibi ileri teknoloji jetlerle bölgesel hava gücünü domine etmektedir.
10. Türkiye (245 Jet – Eurofighter Dahil): Türkiye, mevcut 201 jetlik envanterine İngiltere, Katar ve Umman’dan tedarik edeceği 44 adet Eurofighter Typhoon jeti ekleyerek toplam jet sayısını 245’e çıkarmaktadır. Bu sayısal artış ve Eurofighter’ın 4.5 nesil kabiliyeti, Türkiye’yi listenin 10. sırasına taşımaktadır. Türk Hava Kuvvetleri, F-16 modernizasyonu ve KAAN projesiyle geleceğe hazırlanmaktadır.

Hava gücünde sadece jet sayısı değil, aynı zamanda teknolojik üstünlük de hayati önem taşır. ABD ve Çin’in, F-35 ve J-20 gibi 5. nesil hayalet jetlere sahip olması, onlara radar görünmezliği ve sensör füzyonu konularında büyük bir avantaj sağlar. Türkiye’nin Eurofighter anlaşması, hava filosuna niteliksel bir güç katacak ve Milli Muharip Uçak KAAN projesi tamamlanana kadar stratejik bir köprü görevi görecektir.

Türkiye’nin Eurofighter Hamlesi Dengeleri Değiştirdi! En Çok Savaş Uçağı Olan Ülkeler Listesi Güncellendi yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Bu, NATO içinde son yıllarda görülen en ilginç hükümetler arası anlaşmalardan biri. Hollanda, elden çıkardığı F-16’lar için Romanya’dan koca bir filo karşılığında sembolik bir bedel talep etti.

Romanya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklama da bu tarihi anı doğruladı: “Feteşti’deki F-16 Pilot Eğitim Merkezi envanterinde bulunan bu uçaklar, bir euro karşılığında Romanya devletinin mülkiyetine geçecek.”

Faturada 21 Milyon Avroluk Bir “KDV” Sürprizi Var!

Elbette bu anlaşma, Romanya için tamamen maliyetsiz değil. Anlaşmanın “ince yazısı”, Bükreş’in yine de kasasını açmasını gerektirdi.

Romanya Savunma Bakanlığı, uçakların kendisi için 1 Euro ödense de, bu paketle birlikte gelen 100 milyon Euro değerindeki lojistik destek paketinin toplam beyan değeri üzerinden 21 milyon Euro tutarında Katma Değer Vergisi (KDV) ödeneceğini bildirdi. Kısacası, uçaklar bedava gelse de, vergisi oldukça yüksek tuttu.

Asıl Görev Savaş Değil, Ukraynalı Pilotları Yetiştirmek!

Bu anlaşmanın kilit noktası ise uçakların kullanım amacı. Romanya Savunma Bakanı Ionut Moșteanu, törende yaptığı konuşmada asıl stratejiyi açıkladı:

“F-16 savaş uçakları için kurulan pilot eğitim merkezi, Romanya’yı bu tür uçaklara sahip olan veya gelecekte edinecek tüm ülkeler için Avrupa’daki bir eğitim merkezine dönüştürdü.”

İşte kilit detay da burada: Feteşti’deki bu dev F-16 Pilot Eğitim Merkezi, aynı zamanda Ukraynalı pilotların eğitimi için Kiev’e yönelik askeri destek programı kapsamında faaliyete geçirilmişti.

Anlaşmaya göre, Hollanda’dan gelen bu 18 uçağın “herhangi bir muharebe görevinde yer almayacağı” özellikle vurgulandı. Uçakların tek bir görevi var: Romanya’nın, NATO üyelerinin ve en önemlisi Ukrayna gibi ortak devletlerden gelecek pilotların eğitiminde kullanılması.

Romanya, F-16 Kalesi Oluyor

Romanya, ilk F-16’larını 2016’da Portekiz’den almıştı ve halihazırda yaklaşık 50 uçaklık bir filo işletiyor. Bu yeni 18 “eğitim uçağı” ile birlikte Romanya, sadece hava sahasını koruyan bir ülke olmaktan çıkıp, NATO’nun Rusya sınırındaki en önemli F-16 eğitim üssü ve pilot fabrikası haline geliyor.

1 Euro’ya 18 Savaş Uçağı! Hollanda’dan Romanya’ya Giden F-16’ların Gizli Görevi: Ukrayna! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Rostec tarafından yayınlanan basın bülteni, sadece bir teslimat haberi değil, aynı zamanda bir gövde gösterisi niteliğindeydi. Bu son partiyle birlikte, 2025 yılı içinde Rus Hava ve Uzay Kuvvetleri’nin envanterine giren dördüncü Su-35S partisi oldu.

Fabrikadan Görev Yerine: “Çok Sayıda Düşmanı İmha Etti!”

Şirket, yeni üretilen 4++ nesil uçakların tüm yer ve uçuş testlerini başarıyla tamamladığını ve derhal görev yerlerine doğru yola çıktığını bildirdi.

Teslimatla ilgili yapılan resmi açıklama, uçağın kabiliyetlerine dair iddialı ve sert ifadeler içeriyordu:

“Rostec uçak üreticileri, Rusya Savunma Bakanlığı’na modern savaş uçağı teslimatlarının hızını güvenle artırdı. Bunlar arasında, şu anda dünyanın en etkili modern savaş uçağı olan Su-35S de yer alıyor. Bu uçaklar çok sayıda düşman hava hedefini imha etti.”

Açıklamada, uçağın gelişmiş donanımı ve uzun menzilli silahlarıyla “gece gündüz, her türlü hava koşulunda” hava üstünlüğü elde edebileceği ve kara/deniz hedeflerini yok edebileceği vurgulandı.

CEO Açıkladı: “Kritik Görevimiz Üretim Hacmini Artırmak!”

Bu teslimatın zamanlaması, Rostec’in üretim kapasitesini vurgulamak için özellikle seçilmiş görünüyor. Bir önceki Su-35S teslimatı, sadece üç ay önce, Ağustos ayında gerçekleşmişti.

Birleşik Uçak Şirketi (Rostec) CEO’su Vadim Badekha, bu yüksek tempoyu doğruladı:

“UAC, Rusya Savunma Bakanlığı için yüksek bir uçak üretim oranını sürdürüyor. Askeri üretim hacmini artırma gibi kritik bir görevi yerine getiriyoruz. Bu yıl, operasyonel-taktik ve askeri nakliye uçaklarından oluşan yeni partiler teslim etmeyi planlıyoruz.”

Rostec tarafından paylaşılan bültende, en son teknolojiyle donatıldığı belirtilen uçakların tam olarak nereye konuşlandırılacağı bilgisine ise yer verilmedi. Bu hamle, Rusya’nın en modern avcı uçaklarını sahada tutma konusundaki kararlılığını gösteriyor.

“Dünyanın En Etkilisi” Dediler! Rusya, Üretimi Hızlandırdı: Yeni Parti Su-35S Savaş Uçakları Orduya Teslim Edildi! yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Tören, 3 Kasım 2025 Pazartesi günü Cakarta’daki Halim Perdanakusuma Hava Üssü’nde gerçekleştirildi.

Ağır nakliye uçağı A400M, Endonezya Hava Kuvvetleri (TNI AU) envanterinde görev yapacak. Endonezya, 2021 yılında iki adet A400M sipariş etmişti. İkinci uçağın teslimatının 2026 yılında yapılması planlanıyor.

Endonezya’ya İlk Airbus A400M Teslim Edildi yazısı ilk önce HavaHaber üzerinde ortaya çıktı.

Bakü semalarında 6 F-16 uçacak

Aktürk, “İki devlet, tek millet anlayışıyla her koşulda dayanışma içinde olduğumuz Azerbaycan’ın Zafer Günü’nü şimdiden kutluyoruz” diyerek şu bilgileri paylaştı:

• 7 Kasım: Mehteran Birlik Komutanlığı ile Gence Devlet Filarmoni Orkestrası tarafından ortak konser verilecek.

• 8 Kasım: Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı Tören Birliği tören geçişi yapacak.

• Türk Hava Kuvvetleri’ne ait 6 F-16 uçağı, Bakü üzerinde muharip uçak geçişi gerçekleştirecek.

Bakanlık komuta kademesi Bakü’de olacak

MSB Sözcüsü Aktürk, Milli Savunma Bakanı’nın 8 Kasım’da düzenlenecek resmi törende komuta kademesiyle birlikte Azerbaycan’da yer alacağını da açıkladı.

Güneydoğu Asya’da Türkiye’nin köklü ilişkileri olan ülkeler arasında yer alan Tayland hem bölgesel güvenlik mimarisindeki yeri hem de gelişmekte olan sivil/askeri pazar kapasitesiyle SARSILMAZ için yüksek potansiyele sahip bir bölge olarak öne çıkıyor.

SARSILMAZ Geniş Ürün Yelpazesiyle D&S 2025’te

D&S 2025 kapsamında SARSILMAZ, yeni nesil ürünlerinden oluşan kapsamlı bir portföyle sahnede olacak. Fuar süresince SAR 127 MT, SAR 762 MT, SAR 56, SAR 39, SAR 109T gibi makineli tüfek ve piyade silahlarının yanı sıra SAR9, B6, K2 45 ve K12 Sport gibi tabanca çözümleri de yer alacak.

Fuarda sergilenecek ürünler arasında, muharebe sahasında ihtiyaç duyulan yüksek ateş desteğini sağlayan SAR 127 MT, Türkiye’nin makineli tüfek ihtiyacına yerli mühendislik çözümü sunan SAR 762 MT ve kullanıcı dostu tasarımıyla öne çıkan SAR 56 yer alıyor. Meskûn mahal operasyonları için geliştirilen özgün yapısıyla SAR 109T, “Türkiye’nin Özgün Yerli Tabanca Projesi”nin açık ara birincisi olan SAR9, SARSILMAZ’ın ilk polimer gövdeli tabancalarından B6 ve yüksek şarjör kapasitesiyle dikkat çeken K2 45 modeli, ürün gamındaki çeşitliliği gözler önüne seriyor. Sportif atıcılık alanında ise, özel olarak geliştirilen K12 Sport serisi, hassasiyet ve dengeyi bir arada sunarak profesyonel kullanıcılara hitap ediyor.

Bu silah sistemleri, SARSILMAZ’ın sahada güvenilirlik, ergonomi ve yüksek performans odaklı mühendislik anlayışını profesyonellere tanıtacak.

SARSILMAZ bir yandan Tayland ve çevresindeki yeniden şekillenen savunma ihtiyaçlarına çözümler önerirken, diğer yandan yerel ortaklıklarla sürdürülebilir modeller kurmayı da hedefliyor. Fuarda ağırlıklı olarak ülke temsilcileri ve askeri heyetlerle görüşmeler yapmayı planlayan SARSILMAZ, potansiyel iş birlikleriyle birlikte yeni satış kanallarının kapılarını açmayı planlıyor.

Yüksek Teknoloji, Yerli Marka, Global Güç

SARSILMAZ Ar-Ge merkezlerinde geliştirilen yenilikçi sistemler şirketin küresel rekabetteki gücünü artırıyor. Güvenlik güçlerinden alınan geri bildirimlerle sürekli geliştirilen silahlar gerek kullanıcı dostu tasarımları gerekse modüler altyapılarıyla hem konvansiyonel ordular hem de özel kuvvetler için uygun çözümler sunuyor.

Küresel ihracatı geliştirme stratejisi doğrultusunda, Asya pazarında kurumsal varlığını güçlendirmeyi hedefleyen SARSILMAZ, yeni dağıtım ağları oluşturmak ve uzun vadeli ekonomik modellerle büyümek için Tayland’daki fuarı önemli bir imkân olarak ele alıyor. D&S 2025, SARSILMAZ’ın Güneydoğu Asya’daki kurumsal varlığını güçlendirmek için stratejik bir adım olmanın ötesinde; Türkiye’nin savunma sanayi kabiliyetlerinin de bölgeye aktarılması açısından bir güç gösterisi niteliği taşıyor. “Bir ordu için SARSILMAZ yeter” anlayışıyla hareket eden şirket, ileri mühendislik altyapısını ve çözüm odaklı vizyonunu Tayland sahnesine taşımaya hazırlanıyor.

MilSOFT, HVBS projesi ile yalnızca mevcut kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamayı değil, aynı zamanda geleceğin dijital hava harekâtına yön vermeyi hedefliyor. Bu doğrultuda sistemin esnek mimarisi, farklı ülke ihtiyaçlarına uyarlanabilir çözümler sunacak şekilde geliştirilecek.

HVBS, hava kuvvetlerinin etkinliğini artırmaya ve harbe hazırlık seviyesini yükseltmeye hizmet eden, dünyadaki en kapsamlı bütünleşmiş askeri bilgi sistemlerinden biridir. Donanım, sistem ve yazılım çözümlerinin yanı sıra yatırımlarıyla da sektörde konumunu güçlendiren Forte Teknoloji’nin iştiraki MilSOFT, birleşme sonrasında dahil olduğu projelerle sektörde hızlı bir ivme yakaladı. HVBS projesi kapsamında MilSOFT, Kaynaklar Yönetimi modülü içerisinde yer alan; İnsan Kaynakları Yönetim Modülü, Maliyet ve Finans Yönetim Modülü, Bakım Yönetim Modülü, Üretim Yönetim Modülü, Kalite Yönetim Modülü, Ulaştırma Yönetim Modülü gibi alt kırılımları da kapsayacak şekilde bir proje ve süreç yönetimi gerçekleştirecek.

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ile dünyanın 6. büyük savunma şirketi olan İngiliz BAE Systems arasında insansız hava sistemlerine odaklanan bir stratejik mutabakat zaptı imzalandı.

Ortak mühendis ekipleri kuruluyor

TUSAŞ kaynaklarından edinilen bilgilere göre, anlaşma kapsamında iki şirketin mühendisleri ve uzmanları ortak çalışma grupları oluşturacak. Bu ekipler:

Geleceğin insansız hava sistemi teknolojilerini birlikte geliştirecek,

Yeni ihracat pazarlarına yönelik ortak çözümler üzerinde çalışacak,

Müşterilerin artan taleplerine cevap verecek yeni platform ve alt sistemler için iş birliği modelleri geliştirecek.

İş birliği, iki şirket arasında daha önce başlayan güçlü ilişkilerin üzerine inşa edilecek. TUSAŞ, bu ortaklık sayesinde insansız sistemlerdeki mevcut kabiliyetlerini daha da yukarı taşımayı hedefliyor.

BAE Systems: “Derin ve anlamlı bir ittifakın başlangıcı”

BAE Systems FalconWorks Genel Müdürü Dave Holmes, iki ülke arasındaki güçlü stratejik bağlara dikkat çekerek şunları söyledi:

“Bu mutabakat zaptını, iki büyük şirket arasındaki derin ve anlamlı bir ittifakın başlangıcı olarak görüyoruz. Her iki tarafın da birbirini tamamlayan güçlü yetenekleri bulunuyor. Bunları birleştirerek etkileyici ve maliyet açısından verimli İHA çözümleri ortaya koyabiliriz.”

Türkiye’nin İHA ihracatındaki yükselişi iş birliklerini hızlandırıyor

Dünya savunma liginde ilk 15’te yer alan Leonardo ile Baykar arasında kurulan ortaklığın ardından BAE Systems–TUSAŞ iş birliği, Türkiye’nin İHA ekosisteminde küresel ölçekte artan etkisinin son örneği oldu.

Türk İHA’larına olan uluslararası ilginin büyümesi, büyük savunma şirketlerinin Türkiye ile ortak teknoloji geliştirme adımlarını hızlandırıyor.

Bu mutabakat zaptının, hem TUSAŞ’ın hem de BAE Systems’ın portföyünü güçlendirmesi ve geleceğe yönelik yeni platformların ortaya çıkmasına zemin hazırlaması bekleniyor.

Teslimatla birlikte Endonezya, A400M filosuna sahip 10’uncu ülke oldu.
Airbus, Endonezya Hava Kuvvetleri’ne uçağın hizmete giriş sürecinde eğitim, bakım ve teknik destek sağlayacak.

“Zorlu coğrafyaya uygun çok rollü bir uçak”

Airbus Defence and Space Uluslararası Başkanı Karl-Heinz Grossman, teslimata ilişkin açıklamasında şunları söyledi:

“Bugün Endonezya’yı A400M’nin onuncu operatörü olarak karşılıyoruz. Bu teslimat, uçağın çok rollü kabiliyetlerine ve ülkenin karmaşık coğrafi koşullarında görev yapma uygunluğuna duyulan güvenin bir göstergesidir. A400M’yi hem ulusal hem bölgesel görevlerde kullanacak Endonezya Hava Kuvvetleri’ni desteklemekten gurur duyuyoruz.”

Yangınla mücadele kitine de entegre edilecek

Endonezya, iki uçakta da yeni geliştirilen A400M yangınla mücadele kitinin entegrasyonunu değerlendirecek.
“Roll-on/roll-off” modüler sistem, uçağın tek sortide 20 bin litreye kadar su veya yangın geciktirici madde bırakmasını mümkün kılacak. Bu sistem, ülkenin geniş ormanlık alanlarında çıkan yangınlara müdahale kapasitesini önemli ölçüde artıracak.

Çok rollü görev yetenekleri

Endonezya Hava Kuvvetleri’ne teslim edilen A400M, kargo taşımacılığı, asker nakli, MEDEVAC (tıbbi tahliye) ve insani yardım operasyonları için yapılandırıldı.
Uçak, helikopter, zırhlı araç veya insani yardım ekipmanları dahil olmak üzere 37 tona kadar yük taşıyabiliyor.

Yaklaşık 30 tonluk yükle 2.400 deniz mili (4.440 km) menzile ulaşabilen A400M, Jakarta’dan tüm Endonezya takımadalarını kapsayacak operasyonel erişime sahip olacak.

İkinci A400M’nin 2026 yılında teslim edilmesi planlanıyor.

İtalya Ulusal Astrofizik Enstitüsü’nden Eloisa Poggio liderliğinde yürütülen araştırmada, Samanyolu’nun dış bölgelerinde yer alan 17 bin genç dev yıldız ve 3 bin 400 değişken Cepheid yıldızının hareketleri analiz edildi.
Elde edilen veriler, yıldızların yukarı ve aşağı yönlü hızlarında düzenli bir salınım olduğunu ortaya koydu.

“Göldeki dalga gibi”

Araştırmacılar, bu hareketi “göle atılan bir taşın ardından su yüzeyinde oluşan halkalara” benzetiyor.
Dalganın genliği, yani yukarı-aşağı salınım miktarı, galaksi merkezinden uzaklaştıkça artıyor.

Çarpışmanın izi olabilir

Bilim insanlarına göre bu dalgaların en olası nedeni, Samanyolu’nun hâlâ etkileşimde bulunduğu Sagittarius cüce galaksisi.
Bu küçük galaksinin, geçmişte Samanyolu diskinin içinden geçerek galaksi boyunca dalga etkisi yaratmış olabileceği düşünülüyor.

Samanyolu hâlâ “yaşayan” bir galaksi

Gaia verileri, Samanyolu’nun düz ve durağan bir yapıdan çok uzak olduğunu bir kez daha gösterdi.
Araştırmacılar, “Galaksimizde merkezden dışa doğru yayılan dikey bir dalga hareketi gözlemledik. Bu, Samanyolu’nun sanılandan çok daha dinamik bir yapıya sahip olduğunu kanıtlıyor,” dedi.

Bilim insanları, dalganın önce galaksinin gaz tabakasında oluştuğunu, ardından genç yıldızlara aktarıldığını düşünüyor.

Yeni verilerle sır perdesi aralanacak

ESA ekibi, 2026’da yayımlanacak Gaia DR4 veri setiyle bu kozmik dalganın kaynağını daha net incelemeyi planlıyor. Ekip lideri Poggio,

“Bu dalganın Sagittarius galaksisiyle mi, yoksa daha küçük bir etkileşimle mi ortaya çıktığını anlamak için çok daha geniş bir veri setine ihtiyacımız var,” dedi.

Polis, teknede bulunan Ekvador, Venezuela ve Kolombiya uyruklu dört mürettebatın gözaltına alındığını, tamamının Azor Adaları’nda çıkarıldıkları mahkemece tutuklu yargılanmalarına karar verildiğini açıkladı.

Portekiz Uyuşturucu ile Mücadele Dairesi Başkanı Vítor Ananias, olayın uluslararası boyutuna dikkat çekerek,

“Farklı uyruklardan kişilerin varlığı, örgütün küresel bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.” dedi.

1.000 deniz mili açıkta tespit edildi

Lizbon merkezli Deniz Analiz ve Operasyon Merkezi (MAOC), kısa süre önce bir suç örgütünün Avrupa’ya kokain taşıyan bir denizaltı hazırlığında olduğuna dair istihbarat aldıklarını bildirdi.

Bu bilginin ardından Portekiz donanmasına ait bir gemi, Lizbon’un yaklaşık 1.000 deniz mili (1.852 kilometre) açığında denizaltıyı tespit etti.
Operasyona İngiltere Ulusal Suç Dairesi (NCA) ve ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi (DEA) de destek verdi.

Tekne batırılmak zorunda kaldı

Portekiz donanması, kötü hava koşulları ve teknenin zayıf yapısı nedeniyle limana çekilemeyen denizaltının açık denizde batırıldığını duyurdu.

Ananias, mürettebatın karşı karşıya kaldığı koşulları “insanlık dışı” olarak niteledi:

“Sıcaklık, yakıt buharı ve yüksek dalgalarla geçen günler son derece tehlikelidir. 15–20 gün sonra tek isteğiniz oradan kurtulmaktır.”

“Narco-denizaltı”lar artıyor

Portekiz polisi, son yıllarda benzer yarı batık kaçakçı teknelerinin sayısında ciddi artış yaşandığını bildirdi.
Mart ayında da 6,5 ton kokain taşıyan bir başka denizaltı, Lizbon’un 1.200 deniz mili açığında ele geçirilmişti.

Öte yandan, ABD yönetiminin Karayipler ve Latin Amerika kıyılarında uyuşturucu kaçakçılığına karşı askeri operasyonlarını artırdığı belirtildi.

Ancak bu operasyonlar, uluslararası hukuk tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Hava Kuvvetleri sözcüsü Albay Ma. Christina Basco, kazada iki pilot ve dört mürettebatın yaşamını yitirdiğini belirterek, “Personelimizin kalıntıları dün öğleden önce ordu birlikleri tarafından kaza bölgesinden çıkarıldı” dedi.

Tino Tayfunu görevinde trajik son

Helikopterin, Tino (Kalmaegi) Tayfunu’nun yol açtığı hasarın değerlendirilmesi ve ihtiyaç tespiti amacıyla Davao’dan Butuan’a giden dört hava aracından biri olduğu açıklandı.
PAF açıklamasında, uçuş sırasında helikopterle iletişimin kesildiği, ardından arama-kurtarma çalışmalarının derhal başlatıldığı ifade edildi.

Soruşturma başlatıldı

Hava Kuvvetleri yetkilileri, kazanın nedenine ilişkin kapsamlı bir soruşturma başlatıldığını duyurdu. Olayla ilgili teknik inceleme tamamlandıktan sonra ayrıntıların kamuoyuyla paylaşılacağı bildirildi.

Yılın 9 aylık döneminde alınan yeni işlerde, geçen yılın aynı dönemine göre %76 artışla 5,7 milyar ABD doları seviyesinde kuvvetli bir büyüme kaydedildi. İhracat odaklı büyüme stratejisini kararlılıkla sürdüren ve bu alandaki çıktılarını her geçen gün artıran ASELSAN, yılın ilk 9 ayında doğrudan ve dolaylı 1,45 milyar ABD doları tutarında ihracat sözleşmesi imzaladı. Bu alandaki artış %171 oranında gerçekleşti. Şirketin Bakiye Siparişleri ise geçen yılın aynı dönemine göre %42 artışla 17,9 milyar ABD dolarına yükseldi. Aynı dönemde, seri üretim alt yapılarını güçlendirmeye yönelik yatırımlar 200 milyon ABD doları ile yaklaşık iki katına çıkarken AR-GE harcamaları %40 oranında artış gösterdi.

Kuvvetli Büyümenin Satır Başları (Yılın İlk 9 Ayında):

• İmzalanan Yeni Sözleşmeler: 5,7 milyar ABD doları (%76 artış)

o İhracat Sözleşmeleri: 1,45 milyar ABD doları (%171 artış)

• Bakiye Siparişler: 17,9 milyar ABD doları (%42 artış)

• Hasılat: 90,9 milyar TL (%12,3 artış)

• FAVÖK Marjı: %25 (önceki yıl aynı dönem %24)

• Alınan İş/Satışlar: 2,52

• Net Borç/FAVÖK: 0,57 (önceki yıl aynı dönem 1,27)

• AR-GE Harcamaları: 925 milyon ABD doları (%40 artış)

• Altyapı Yatırım Harcamaları: 200 milyon ABD doları (%88 artış)

ASELSAN GELECEĞİN TEKNOLOJİLERİYLE BÜYÜMEYE DEVAM EDİYOR

ASELSAN, uzun dönemli hedeflerine ulaşmak amacıyla 2024 başında uygulamaya başladığı aselsaneXt Programının olumlu çıktılarını toplamaya 2025 yılının üçüncü çeyreğinde de devam etti. ASELSAN’ın 2025 yılı ilk 9 aylık hasılatı geçen yılın aynı dönemine göre reel olarak %12,3 büyüyerek 90,9 milyar TL’ye ulaştı. Söz konusu dönemde elde edilen hasılatta ÇELİKKUBBE, Radar, Elektro-Optik, Elektronik Harp, Güvenlik, Deniz ve Askeri Haberleşme Sistemlerine yönelik teslimatlar önemli pay oluşturdu.

Operasyonel verimlilik ve kurumsal dönüşüm stratejilerini faaliyetlerinin odağında tutan ASELSAN’ın ilgili dönemdeki FAVÖK marjı bir önceki yılın aynı dönemine göre 100 baz puan artarak %25 seviyesinde gerçekleşti. ASELSAN’ın gerçekleştirdiği faaliyetlerden oluşturduğu FAVÖK tutarı ise bir önceki döneme kıyasla reel olarak %18 oranında artış ile 22,7 milyar TL seviyesine ulaştı. Büyüme trendine yönelik başlıca göstergelerden olan Alınan İş/Satışlar oranını 2 yıl üst üste 2 seviyesinde tutmayı başaran ASELSAN, yakaladığı ivmeyi sürdürerek 2025 yılının ilk 9 ayında bu oranı 2,5 seviyesine taşıyarak sektör ortalamaları üzerindeki seyrini korudu. ASELSAN’ın bu dönemde hava savunma sistemlerinin tedarikine yönelik imzaladığı 1,65 milyar Avro tutarındaki sözleşme, 2025 yılında tek seferde alınan en büyük yeni iş olarak kaydedildi. Aynı dönemde şirketin Bilançosu %6 oranında büyüdü.

AR-GE HARCAMALARI VE SERİ ÜRETİME YÖNELİK YATIRIMLAR ARTMAYA DEVAM ETTİ

Yürüttüğü Ar-Ge Proje Sayısında Türkiye Lideri olan ASELSAN’ın ilgili dönemde Ar-Ge harcamaları bir önceki yıla kıyasen %40 oranında artarak

925 milyon ABD doları seviyesinde gerçekleşti. Ar-Ge harcamalarıyla beraber ASELSAN’ın, seri üretim alt yapılarının güçlendirilmesi amacıyla gerçekleştirdiği sabit yatırım harcamaları da bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık iki katına çıkarak 200 milyon ABD doları seviyesine ulaştı.

Söz konusu Ar-Ge harcamaları ve seri üretime yönelik yatırımlar ASELSAN’ın teknoloji geliştirme ve üretim yetkinliklerini güçlendirecek, Şirketin sürdürülebilir büyümesine önemli katkılar sağlayacaktır. Önümüzdeki dönemlerde de ÇELİKKUBBE bileşenlerinin üretiminde yeni kapasite artışı sağlayacak yatırımların devreye alınmasıyla beraber ASELSAN’ın savunma sanayindeki küresel rolü daha da genişleyecektir.

SÜRDÜRÜLEBİLİR FİNANS YÖNETİMİ

Finansal sürdürülebilirlik stratejisini etkin bir şekilde uygulayan Şirketin finansal borçları 2025 yılı Eylül ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre %14 oranında azaldı. Finansal borçların Şirket aktifleri içerisindeki payı da yine aynı döneme göre %15,7’den %11,8’e geriledi. Şirketin ticari borçları da 2024 sonuna göre %13 oranında azaldı.

Bu gelişmelerle beraber geçen yılın aynı dönemine göre net borçta %40 oranında gerileme yaşandı. Böylelikle, ASELSAN’ın 2024 yılı 9 ayında 1,27 olan Net Borç/FAVÖK oranı bu dönem kuvvetli bir gelişim göstererek 0,57 seviyesinde gerçekleşti. Şirket böylece, sektör ortalamalarının altında seyreden pozisyonunu korudu. Ar-Ge ve seri üretime yönelik yatırım harcamalarının kesintisiz bir şekilde devam ettiği, finansal borcun azaldığı yılın 9 aylık döneminde nakit akışındaki iyileşme hızlandı.

Cirosunu, bakiye siparişlerini, imzaladığı ihracat sözleşmelerini, operasyonel marjlarını, bilanço büyüklüğünü ve diğer birçok finansal göstergesini geliştiren ASELSAN, 2025 yılının ilk 9 ayını kuvvetli sonuçlarla geride bıraktı. Şirketin ihracat odaklı sipariş yapısındaki artış, etkin finans yönetimi, güçlü nakit akışı ve artan yatırım harcamaları ASELSAN’ın uzun vadeli sürdürülebilir büyümesini destekledi.

ASELSAN GENEL MÜDÜRÜ AHMET AKYOL 2025 YILI 9 AYLIK FİNANSAL SONUÇLARINI DEĞERLENDİRDİ:

ASELSAN’ın gelişimi ve geleceği için uyguladığımız aselsaneXt programımızın çıktılarını, açıklanan her bilançoda daha somut bir şekilde görüyoruz. Son dönemde yakaladığımız güçlü büyüme ivmesini yılın üçüncü çeyreğinde de sürdürdük. Yılın ilk 9 ayında reel olarak yüzde 12,3 oranında büyümeyi başardık. Büyüme performansımızı sürdürürken yeni sözleşmelerdeki güçlü ivmemizi de koruduk. İmzaladığımız 5,7 milyar ABD doları tutarında yeni sözleşmeyle Bakiye Siparişlerimizi tarihimizin en yüksek seviyesi olan 17,9 milyar ABD dolarına taşıdık. Bu rakamlar, müşterilerimizin bize duyduğu güvenin en somut göstergesidir.

Bilançomuza baktığımızda, ciro, kârlılık, borçluluk, nakit akışı gibi finansal metriklerin tamamında geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre ciddi iyileşmelerin olduğunu görüyoruz. Finansal performansımız, ASELSAN’ın ne kadar doğru yönetildiğini, sadece büyümekle kalmayıp sağlıklı ve nitelikli büyüdüğünü ve önünün ne kadar açık olduğunu ortaya koyuyor.

aselsaneXt kapsamında, şirket içinde bu yılı verimlilik yılı olarak ilan etmiştik. Bu amaçla attığımız adımların meyvelerini de topluyoruz. Bir önceki yılın aynı dönemine göre, genel yönetim giderlerimizin yaklaşık yüzde 10 oranında azalması, net kâr marjımızdaki iyileşmeye 100 baz puanlık bir katkı sağlamış oldu. Dijital dönüşüm ve süreç iyileştirmeye yönelik attığımız adımlar da verimlilik artışına olumlu yansıdı. Bunun yanında, yüksek katma değerli ürünlerin devreye girmesi de FAVÖK marjımızın iyileşmesinde önemli bir etken oldu.

Bugün ASELSAN, uluslararası alanda çok az sayıda şirketin üretebildiği ürünleri geliştiriyor. Mesela geçtiğimiz günlerde, KIZILELMA ile ilk uçuşunu gerçekleştiren AESA tabanlı MURAD Atış Kontrol radarımız, bunun en güzel örneklerinden birisidir. Yine bu radarı kullanarak, F-16 platformundan hava-hava füzesinin atışını da gerçekleştirdik. Yine ASELSAN’ın ondan fazla kritik sistemini taşıyan ALTAY ana muharebe tankının seri üretime başlaması da önemli bir gelişme oldu.

Üçüncü çeyrek, ASELSAN için tarihi anların yaşandığı bir dönem oldu. Sayın Cumhurbaşkanımızın katıldığı bir törenle ÇELİKKUBBE bileşeni 47 unsuru kahraman ordumuza teslim ettik. Bu tarihi törende, yeni OĞULBEY Teknoloji Üssümüzün de temelini attık. 1,5 milyar ABD doları değerindeki bu yatırım, Cumhuriyet tarihimizin tek seferde yapılan en büyük savunma sanayii yatırımı olarak kayda geçti. Tesis tamamlandığında, Avrupa’nın en büyük hava savunma tesisi olacak. Böylece hava savunma sistemleri başta olmak üzere ASELSAN’ın birçok alandaki üretim kapasitesi önemli ölçüde artış gösterecek.

Bu tür yatırımlar, kritik teknolojilerin kazanımı ve üretimi açısından önemli olduğu kadar, nitelikli gençlerimize istihdam sağlayacakları için de değer taşıyor. ASELSAN, yüksek teknoloji geliştiren ve üreten bir şirket olarak gençlerimiz için cazibe merkezi olmayı sürdürüyor. Özellikle yurt dışından ülkemize dönüp ASELSAN’da çalışmak isteyen nitelikli gençlerimizin sayısındaki artış, bizleri gururlandırıyor. Milletimize gurur veren bu başarılarımızın arkasındaki gerçek kahramanlar olan çalışanlarımıza ve geleceğin gençlerine yatırım yapmayı sürdüreceğiz.

İmzalanan Sözleşmeler ve Bakiye Siparişler

Hem yurt içinde hem de yurt dışında ASELSAN’ın ürünlerine duyulan yoğun ilgi 2025 yılının ilk 9 ayında da devam etti. Küresel bir şirket olma yolunda emin adımlarla ilerleyen ASELSAN’ın imzaladığı yeni sözleşmeler bir önceki yılın aynı dönemine göre %76 artışla 5,7 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşti. Yeni sözleşmelerin 1,45 milyar ABD doları tutarındaki bölümü (%25’i) doğrudan ve dolaylı ihracat sözleşmelerinden meydana geldi.

ASELSAN’ın Bakiye Siparişleri 2025 yılının ilk 9 ayında 17,9 milyar ABD doları seviyesine yükseldi. Bu alanda tarihsel zirve görüldü.

İmzalanan Önemli Sözleşmeler

• 2025 Yılının 1. Çeyreği

◦Uluslararası bir müşteri ile imzalanan askeri haberleşme sistemlerinin ihracatına ilişkin sözleşme,

◦Uluslararası bir müşteri ile imzalanan deniz platformlarına yönelik; radar, silah, hava savunma ve veri bağı sistemlerinin ihracatına ilişkin sözleşme,

◦Uluslararası bir müşteri ile imzalanan Hava Elektro-Optik faydalı yüklerinin ihracatına ilişkin sözleşme,

◦Uluslararası müşterilerinin kullanımına yönelik olarak imzalanan elektronik harp, haberleşme, radar, elektro-optik ve uzaktan komutalı silah sistemlerinin ihracatına ilişkin sözleşme,

◦Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile imzalanan yeni nesil Radar Sistemlerinin tedarikine yönelik sözleşme,

◦Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile imzalanan Kamu Güvenliği Haberleşme Sistemlerinin tedarikine yönelik sözleşme,

• 2025 Yılının 2. Çeyreği

◦Uluslararası bir müşteri ile deniz platformlarına yönelik imzalanan radar, silah, hava savunma ve veri bağı sistemlerinin tedarikine yönelik sözleşme,

◦Uluslararası bir müşteri ile imzalanan askeri haberleşme sistemlerinin tedarikine yönelik sözleşme,

◦Uluslararası bir müşteri ile imzalanan güdüm kitleri ve haberleşme sistemlerinin tedarikine yönelik sözleşme,

◦Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayi A.Ş. (TÜRASAŞ) ile imzalanan hızlı trenlerde kullanılacak alt sistemlerin tedarikine yönelik sözleşme,

◦BMC Savunma Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile imzalanan kara araçları faydalı yüklerinin tedarikine yönelik sözleşme.

• 2025 Yılının 3. Çeyreği

◦Uluslararası bir müşteri ile imzalanan hava savunma sistemlerinin tedarikine ilişkin sözleşme,

◦Uluslararası bir müşteri ile imzalanan radar sistemlerinin tedarikine yönelik sözleşme,

◦Uluslararası bir müşteri ile imzalanan radar ve komuta kontrol sistemlerinin tedarikine yönelik sözleşme,

◦Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile imzalanan Hava Savunma Sistemlerinin tedarikine yönelik sözleşme,

◦Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile imzalanan Yapay Zekâ Destekli Kent Güvenliği Yönetim Sistemlerinin tedarikine yönelik sözleşme.

Etkinlik, 5 Kasım 2025 Çarşamba günü saat 09.00–12.00 arasında HAVELSAN Teknoloji Kampüsü Konferans Salonu’nda (Çankaya, Ankara) düzenlenecek.

SAVTEST 2 kapsamında, savunma teknolojilerinde test otomasyonu, simülasyon, yazılım doğrulama, sistem güvenilirliği, yapay zekâ destekli test altyapıları ve kalite standartları gibi kritik başlıklar masaya yatırılacak.

Konferans, savunma sanayii kuruluşları, akademisyenler, mühendisler ve test uzmanlarını bir araya getirerek bilgi paylaşımı, yenilikçi uygulamaların tanıtımı ve sektörel iş birliğini teşvik etmeyi amaçlıyor.

Katılımcılar, HAVELSAN’ın yanı sıra sektörün önde gelen kurumlarının ve tedarikçilerin test süreçlerine dair teknik sunumları dinleme fırsatı bulacak.

Detaylı program ve kayıt bilgileri için: https://savtest.havelsan.com.tr/

Ukrayna’ya 100’ün üzerinde Gripen planı

22 Ekim 2025’te İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Linköping’de 100’ün üzerinde Saab JAS 39 Gripen E savaş uçağını kapsayan bir niyet mektubu imzaladı. Henüz kesin sipariş verilmemiş olsa da Zelenskiy, ülkesinin gelecekte yaklaşık 250 uçaktan oluşan karma bir savaş filosu kurmayı hedeflediğini, bu filoda F-16, Gripen ve Rafale uçaklarının yer alacağını açıklamıştı.

Ukraynalı MiG-29 pilotu ve “Karaya” çağrı adıyla tanınan Vadym Voroshylov, Gripen’in “Ukrayna’nın savaş koşulları için tasarlandığını” belirterek uçağın dayanıklılığı, hızlı mühimmat değişim süresi, Batı silahlarıyla uyumluluğu ve düşük işletme maliyeti nedeniyle övgüde bulundu.

Saab üretimi genişletmek istiyor

Saab CEO’su Micael Johansson, Financial Times’a yaptığı açıklamada şirketin “üretimi hızlı biçimde artırmanın yollarını araştırdığını” belirtti. Johansson, Ukrayna’ya yapılacak olası siparişin mevcut üretim hacmini iki katına çıkaracağını ve bu nedenle yeni montaj hatlarının Kanada, Ukrayna veya Avrupa’nın başka noktalarında kurulabileceğini söyledi.

Saab hâlihazırda Gripen savaş uçaklarını İsveç ve Brezilya’da üretiyor. Kanada’da açılacak olası bir tesis, şirketin Kuzey Amerika’daki ilk üretim merkezi olacak.

Bombardier ile ortaklık gündemde

Kanadalı üretici Bombardier, Saab ile yerel üretim olasılığı üzerine görüşmeler yürütüldüğünü doğruladı. Şirketin iletişim direktörü Mark Masluch, The Globe and Mail’e yaptığı açıklamada, “Kanada hükümeti bu yönde karar verirse, Bombardier yerel uzmanlığını sağlamaya hazırdır” ifadelerini kullandı. Kanada hükümetinden üst düzey bir yetkili ise Saab – Bombardier ortak girişimi seçeneğinin değerlendirildiğini söyledi.

Montaj hattının Toronto Pearson, Dorval (Quebec) tesislerinden birinde veya yeni bir üretim sahasında kurulabileceği belirtiliyor. Saab ve Bombardier hâlihazırda GlobalEye AEW&C erken uyarı ve kontrol uçağında birlikte çalışıyor.

Kanada–İsveç iş birliği güçleniyor

Bu temaslar, 2025 Ağustos’unda başlatılan Kanada–İsveç Stratejik Havacılık ve Savunma Ortaklığı kapsamında ilerliyor. Kanada Sanayi Bakanı Mélanie Joly, İsveç ziyaretinde “güvenilir müttefiklerle tedarik zincirlerini çeşitlendirme” hedefini vurgulamıştı.

Joly, 29 Ekim 2025’te Ottawa’daki Kanada Havacılık Zirvesi sırasında yaptığı açıklamada Saab’ın planlarının “sevindirici bir gelişme” olduğunu belirtti:

“Saab ile Kanada arasında daha fazla ortaklık geliştirmenin yollarını araştırıyoruz. GlobalEye programının yanı sıra Ukrayna’ya nasıl destek olabileceğimizi de değerlendiriyoruz.”

F-35 siparişi yeniden gündemde

Kanada’nın Lockheed Martin’den 88 adet F-35A Lightning II uçağı alımına ilişkin sözleşme, 2025’te maliyet artışları ve sınırlı sanayi getirisi nedeniyle gözden geçirilmeye alındı. Başbakan Mark Carney, ABD ile ticari gerilimler sonrasında tedarikçi çeşitliliği ihtiyacını gerekçe göstererek bu incelemeyi başlatmıştı.

Bu süreçte bazı Kanadalı yetkililer, ülkenin F-35 ve Gripen’den oluşan karma bir filo oluşturabileceğini öne sürdü. Ancak ABD’nin Ottawa Büyükelçisi Pete Hoekstra, “iki farklı savaş uçağı filosunun Kanada için son derece maliyetli olacağını” belirtti. Ottawa Citizen gazetesi, Washington yönetiminin Kanada’nın F-35 anlaşmasını değiştirmesi hâlinde “ciddi sonuçlar doğabileceği” uyarısında bulunduğunu yazdı.

Romanya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“Feteşti’deki F-16 Pilot Eğitim Merkezi envanterinde bulunan bu uçaklar, bir euro karşılığında Romanya devletinin mülkiyetine geçecek”

Bakanlık ayrıca, Bükreş’in uçakların ve 100 milyon euro olarak değerlendirilen lojistik destek paketinin beyan edilen değeri üzerinden 21 milyon euro tutarında Katma Değer Vergisi (KDV) ödeyeceğini bildirdi.

Anlaşma töreninde konuşan Romanya Savunma Bakanı Ionut Moșteanu, şöyle konuştu:

“F-16 savaş uçakları için kurulan pilot eğitim merkezi, Romanya’yı bu tür uçaklara sahip olan veya ileride edinecek tüm ülkeler için Avrupa’daki bir eğitim merkezine dönüştürdü”

Anlaşmaya göre Bükreş, NATO ülkeleri ve ortak devletlerden pilotlar için belirli sayıda eğitim kontenjanı sağlayacak. Uçakların yalnızca eğitim amaçlı kullanılacağı, herhangi bir muharebe görevinde yer almayacağı vurgulandı.

Romanya, ilk F-16 savaş uçaklarını 2016 yılında Portekiz’den teslim almıştı. Ülke halihazırda yaklaşık 50 adet bu tip savaş uçağı kullanıyor. F-16 Pilot Eğitim Merkezi, Kiev’e yönelik askeri yardım çerçevesinde Ukraynalı pilotların eğitimi amacıyla kurulmuştu.

Olayın ardından polis ve federal güvenlik ekipleri bölgeye sevk edilerek inceleme başlattı. Alman haber portalı buten un binnen’in aktardığı bilgilere göre, bu sırada Londra’dan gelen bir uçuş, güvenlik önlemleri kapsamında Hamburg Havalimanı’na yönlendirildi.

Yetkililer, drone’ların kaynağını tespit etmek için soruşturmanın sürdüğünü bildirirken, hava trafiği yaklaşık bir saatlik aranın ardından kontrollü şekilde normale döndü.

Avrupa genelinde son dönemde artan drone kaynaklı hava sahası ihlalleri, havalimanı güvenliği açısından yeniden tartışma konusu haline geldi. Bremen’deki olay, bu tür girişimlerin uçuş güvenliği üzerindeki etkisini bir kez daha gündeme taşıdı.

Rusya Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, görevdeki hava savunma kuvvetleri dün gece saatlerinde Rusya’nın farklı bölgelerinde Ukrayna ordusuna ait 164 adet uçak tipi insansız hava aracı (İHA) düşürdü.

En çok sayıda İHA’nın Karadeniz (39 adet) ve Krasnodar Bölgesi (32 adet) üzerinde düşürüldüğüne dikkat çeken Bakanlık, 26 İHA’nın Kırım üzerinde, 20 İHA’nın Bryansk Bölgesi’nde imha edildiği bilgisini verdi.

Açıklamaya göre, ayrıca Volgograd, Rostov ve Oryol bölgelerinde 9’ar, Lipetsk Bölgesi’nde 6, Voronej Bölgesi’nde 5, Belgorod, Kursk ve Tula bölgelerinde ise 2’şer insansız hava aracı imha edildi. Üç İHA ise Azak Denizi üzerinde etkisiz hale getirildi.

Rus ordusu, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin saldırılarına karşılık Ukrayna'ya ait askeri tesisleri ve askeri sanayi işletmelerini hava, deniz ve kara tabanlı yüksek hassasiyetli silahlarının yanı sıra insansız hava araçlarıyla vuruyor.

Teslimat töreni, uçağın İspanya’nın Sevilla kentindeki Airbus tesisinde resmi olarak devredilmesinin ardından Cakarta’daki Halim Hava Üssü'nde gerçekleştirildi. Endonezya, 2021 yılında iki adet A400M siparişi vermişti; ikinci uçağın teslimatı 2026 yılında planlanıyor.

Airbus Defence and Space Uluslararası Operasyonlar Başkanı Karl-Heinz Grossman, törende yaptığı açıklamada, “Bugün Endonezya’yı A400M kullanan onuncu ülke olarak aramıza katmaktan gurur duyuyoruz. Bu teslimat, uçağın çok yönlü operasyon kabiliyetine ve coğrafi olarak zorlu bölgelerdeki performansına duyulan güvenin bir göstergesidir,” ifadelerini kullandı.

Eğitim ve destek hizmetleri sağlanacak

Airbus, A400M’in hizmete sorunsuz şekilde girmesi için Endonezya Hava Kuvvetleri’ne kapsamlı eğitim ve teknik destek hizmetleri de sunacak.

Yangınla mücadelede yeni bir kapasite gündemde

Endonezya, teslimatla birlikte A400M’in yeni yangın söndürme kitinin entegrasyonunu da değerlendirmeye alacak. “Roll-on/roll-off” sistemiyle çalışan bu modüler ekipman, uçağın kısa sürede su bombardıman uçağına dönüştürülmesini sağlıyor. Sistem, tek seferde 20 bin litre su veya yangın geciktirici madde boşaltabiliyor. Bu özellik, geniş ve ulaşılması güç bölgelerde sık sık yaşanan orman yangınlarına karşı ülkenin müdahale kapasitesini önemli ölçüde artıracak.

Ağır yük, insani yardım ve tıbbi tahliye görevlerine hazır

Endonezya’ya teslim edilen A400M, kargo, personel taşımacılığı, tıbbi tahliye (MEDEVAC) ve insani yardım operasyonları için çok yönlü olarak konfigüre edildi. Uçak, 37 tona kadar ağır yükleri —helikopter, araç veya yardım malzemesi dahil— taşıyabiliyor. Ortalama 30 tonluk bir görev yüküyle 2.400 deniz mili menzil sunan A400M, Cakarta’dan ülkenin tüm adalarına kesintisiz ulaşım imkânı sağlıyor.

Kısa ve pist dışı iniş-kalkışlara uygun tasarımı sayesinde zorlu arazi koşullarında da görev yapabilen A400M, ayrıca havadan yakıt ikmali platformu olarak da kullanılabiliyor. Bu sayede Endonezya Hava Kuvvetleri’nin bölgesel operasyon menzili ve görev süresi önemli ölçüde genişlemiş olacak.

Taykonotlar Cang Lu, Vu Fey ve Cang Hongcang, yaklaşık 3,5 saat süren yolculuğun ardından istasyona giriş yaptı. Şıncou-21 mekiği, ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Fırlatma Merkezi’nden Long March 2F roketiyle dün gece uzaya gönderilmişti.

Görev komutanı Cang Lu, daha önce Kasım 2022’de gerçekleştirilen Şıncou-15 seferinde de uzay istasyonunda görev yapmış deneyimli bir taykonot. Görevde ilk kez yer alan taykonotlardan Vu Fey, Çin Uzay Teknolojisi Akademisi’nde mühendis olarak, Cang Hongcang ise Çin Bilimler Akademisi’ne bağlı Dalian Kimyasal Fizik Enstitüsü’nde araştırmacı olarak görev yapıyordu.

Yeni ekip, 24 Nisan 2025’te Şıncou-20 mekiğiyle gönderilen ve 6 aydır istasyonda görev yapan taykonotlardan görevi devralacak.

Çin’in “Gök Sarayı”: Tiengong

Çin, ABD’nin uzay işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesinin ardından, kendi yörünge istasyonunu inşa etmeye başlamıştı.

Tiengong (Gök Sarayı) adı verilen istasyon; “Tienhı” (çekirdek modül), “Vıntien” ve “Mıngtien” (laboratuvar modülleri) olmak üzere üç ana bölümden oluşuyor. 2022 sonunda tamamlanan montajla birlikte istasyon, “T” şeklindeki ana iskelet yapısına kavuştu.

Çin’in planlarına göre, yakında “Şüntien” adlı bağımsız bir uzay teleskobu da istasyona entegre edilecek. Böylece Tiengong, hem bilimsel araştırmalar hem de derin uzay gözlemleri için Çin’in en önemli uzay üssü haline gelecek.

Tiengong’da üç kişilik ekipler dönüşümlü olarak görev yapıyor. Şıncou (Kutsal Gemi) mekikleri personel taşırken, Tiencou (Gök Gemisi) mekikleri de ikmal görevlerini üstleniyor.

Uzay gözlemcilerine göre, Çin bu misyonla uzun süreli insanlı görev kabiliyetini güçlendirerek, ABD ve Rusya ile birlikte uzayda kalıcı insan varlığı sürdürebilen ülkeler arasındaki yerini daha da sağlamlaştırmış oldu.

Polonya Silahlı Kuvvetleri Harekat Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, “Bu tür davranışlar, bölgedeki sivil ve askeri hava trafiği güvenliği açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Polonyalı pilotlar, Rus uçağını NATO prosedürlerine uygun biçimde engellemiş, kimlik tespiti yaptıktan sonra uçağa eşlik etmiştir.” ifadeleri yer aldı. Açıklamada ayrıca, Polonya hava sahasının ihlal edilmediği vurgulandı.

Bu olay, bir hafta içinde yaşanan üçüncü engelleme vakası oldu. Salı günü yine Baltık Denizi üzerinde uçan başka bir İL-20 uçağı Polonya jetleri tarafından durdurulmuş, dün sabah da benzer bir olay yaşanmıştı.

Polonya Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, son olayların ardından yaptığı açıklamada, “Polonya için asıl tehdit doğudan, Rusya’dan gelmektedir. Kim Almanya veya Ukrayna karşıtı söylemleri körüklüyorsa, Polonya’nın ulusal çıkarlarına zarar veriyor demektir.” dedi.

NATO’nun doğu kanadındaki ülkeler, son dönemde Rus askeri uçaklarının Polonya, Romanya, Estonya ve Litvanya hava sahalarına yönelik ihlallerinin artması nedeniyle yüksek alarm seviyesini koruyor. Baltık Denizi üzerindeki hava trafiği, Rus keşif faaliyetleri nedeniyle son haftalarda yoğun bir şekilde izleniyor.

Uçan gözlerden uçan tehditlere…

Dronlar artık sadece havada güzel görüntüler yakalayan araçlar değil; gerektiğinde bir bölgenin haritasını çıkarabilen, kalabalıkları takip edebilen ve patlayıcı taşıyabilen birer gözetleme ya da saldırı aracı haline geldi.

Ne yazık ki bu ilerleme, uçan gözlerden uçan tehditlere doğru keskin bir dönüşün de başlangıcı oldu. Günümüzde sadece askeri tesisler değil; kritik altyapılar/tesisler, enerji santralleri ve havaalanları da bu yeni nesil asimetrik tehlikenin hedefi haline geldi. Dronlar günümüzün savaşlarında ve terör saldırılarında başrol oyuncusuna dönüştü.

Karşı tedbirler karşısında gelişen teknolojiler dikkate alınacak olursa, yakın gelecekte karşılaşılabilecek dron sistemleri, RF kontrol ve navigasyon yerine yapay zekâ ile koordine olan sürü saldırıları, otonom hedef tanıma kabiliyetine sahip mikro sistemler, kentsel alanlarda binalar içine sızabilen ürünler ve elektromanyetik görünürlüğü düşürülmüş platformlar olabilecek.

Görünmeyeni Görmek: Etkin Tespit Yöntemleri

Tehlike her zaman gözle görülmez. Günümüz güvenlik/savaş alanında, görünmeyeni görmek artık bir üstünlük değil, bir zorunluluk haline geldi. Tehdit dronu etkisiz hale getirmeden önce onu tespit ve takip edebilmek de bu zorunluluğun teknolojik karşılığı oluyor. Sadece gözle değil, çoklu sensörlerin çıktılarını kullanarak, veriye ve zekâya dayalı hareket edilmesi gerekiyor.

Radarlar, havadaki yayınlara duyarlı RF sensörler, gündüz görüş kameraları, ısıya duyarlı termal/Infra-Red (IR) kameralar, sese duyarlı akustik sensörler tarafından üretilen tüm çıktılar birleştirilerek, tehdit dronların farklı özellikleri ile yakalanması ve izlenmesi sağlanıyor; çok katmanlı ve veri füzyonu temelli tespit ve takip teknolojileri ön plana çıkıyor. Sensörler ve merkezi veri işleme yapısı, yapay zekâ destekli sinyal, görüntü ve ses işleme teknikleri ile birlikte hızlı ve yüksek hassasiyette konum belirleme gerçekleştirebiliyor.

Bütünleşik sistem çözümlerinde, bir sensörün tespit edemediğini diğer sensör tespit edebiliyor, çoklu sensör kullanımı ve veri füzyonu ile hatalı tespitler azaltılıyor; böylelikle “görünmeyeni görmek” artık mümkün hale gelebiliyor. ASELSAN tarafından geliştirilmiş olan İHTAR 100 İHA Karşı Tedbir Sistemi çoklu sensör kullanımı ile olası bir karşı-tedbir uygulaması öncesi yüksek doğrulukta karar alabilen bütünleşik bir sistem çözümü sunuyor.

Karşı Tedbir Teknolojileri: Etkisiz Hale Getirmenin Etkin Yolları

Hızlı ve yüksek çözünürlüklü tespit ve teşhis sürecini takiben, etkisiz hale getirme teknolojileri devreye alınıyor. Bu aşamada hem işlevsel önleme hem de fiziksel önleme çözümleri, tehdidin gözlendiği alan/bölgeye göre, etkin şekilde kullanılabiliyor. Her alan, tehdit düzeyi ve çevresel faktörler açısından özgündür.

Uygulanacak etkisiz hale getirme sisteminin karşılaşılabilecek olan dron tipiyle uyuşması, çevredeki sivil yapılar ve sinyal tipleriyle uyumlu olması ve kapsama alanı ihtiyacını karşılaması gereklidir.

Tespit yöntemlerinde olduğu gibi etkisiz hale getirme teknolojileri de bütünleşik sistem çözümlerinde çoklu efektörler ile ele alınıyor, uygun zamanda uygun menzilde uygun efektör seçiliyor. Her dron aynı sensörle tespit edilemediği gibi her önlem de aynı reçeteyle uygulanamıyor. Aynı dron, şehirde farklı, cephede farklı bir tehdit haline gelebiliyor. Doğru alana doğru teknolojiyle yanıt vermek, akıllı savunmadır. ASELSAN, tespit sistemlerinde olduğu gibi etkisiz hale getirme sistemlerinde de çoklu teknoloji seçimlerini kullanıcıya sunabiliyor.

Yeni Nesil Tehditlere Karşı Yeni Nesil Teknolojiler

Artan harekât ihtiyaçları, İnsansız Sistemler ile mücadeleyi ön plana taşıdı. Yapay zekâ destekli sürü yaklaşımları yaygınlaşmaya başladı. Sivil alandaki hızlı teknolojik gelişmeler ve bunların kötü niyetli girişimlere de hızlıca uyarlanması, karşı-tedbir geliştirilmesinde de yüksek dinamizm gereğini ortaya koyuyor.

Askeri bölgelerde yoğun RF karıştırma etkisi altında faaliyet gösterebilmek, RF kontrol ve navigasyonu terk etmiş dron çözümlerinin ortaya çıkarılmasına neden oldu. Kablolu iletişime geri dönüş, görüntülü navigasyon vb. RF-bağımsız yöntemler, “tehdit-bağımsız” karşı tedbir teknolojilerini ön plana çıkardı. Tehdit-bağımsız karşı tedbir teknolojileri kapsamında ise, Yönlendirilmiş Enerji Silahları arasında yer alan Yüksek Güçlü Elektromanyetik Sistemleri (High Power ElectroMagnetics, HPEM) geleceğin en kritik teknolojileri arasına girdi.

Gelişen teknolojinin bir sonucu olarak, elektronik bileşen ve devreler çok daha yüksek hızlarda ve çok daha düşük gerilim seviyelerinde çalışabilir hale geldi ve fiziksel boyutları giderek küçüldü. Tüm bu olumlu gelişmeler, diğer yandan, modern tasarımların yüksek seviyeli elektromanyetik enerjiye gün geçtikçe daha duyarlı hale gelmesine neden oldu.

Yüksek Güçlü Elektromanyetik Sistemleri, günümüzde teknolojinin kimin elinde olduğuna bağlı olarak geçmiş zamanlara nazaran çok daha etkili bir silah ya da çok daha dikkat edilmesi gereken bir tehlike. ASELSAN, EJDERHA Sistemi ile bu kritik teknolojiyi kazanarak yeni nesil tehditlere karşı yeni nesil bir teknoloji olarak kullanıma aldı.

ASELSAN EJDERHA Sistemi

Sessiz, görünmez ve yapay zekâ destekli yeni nesil dronlar, savaş alanlarının, şehirlerin ve kritik altyapıların görünmeyen düşmanlarına dönüştü. Bu tehdide karşı geleneksel sistemler yetersiz kalmaya başlarken yeni nesil tehditlere ancak yeni nesil çözümlerle karşılık verilebileceği açıkça ortaya çıktı. Yapay zekâ destekli çoklu sensörler ile tespit ve teşhis yöntemleri, veri füzyonu ertesi çoklu efektörler ile akıllı angajman senaryolarının uygulanması, yönlendirilmiş enerji silahlarının kullanılması artık sadece bilim kurgu unsuru değil günlük güvenliğin ayrılmaz bileşenleri haline geldi. Savunma konsepti yeniden yazılıyor.

“Gelecek, görünmeyeni görebilen, duyulmayanı duyabilen ve harekete geçmeden durdurabilen sistemlerin hâkimiyetinde şekillenecek.”

İsrail Ordusu (IDF), Lübnan'ın güneyinde iki ayrı noktaya hava saldırısı düzenlediğini bildirdi. Yerel basındaki haberlerde, saldırının Çarmak ve Mahmudiye bölgelerini hedef aldığı aktarıldı.

Lübnan makamlarından saldırılara ilişkin can kaybı veya yaralı bilgisi henüz paylaşılmadı. Sosyal Medyada yer alan görüntülerde, hava saldırısının ardından bölgelerden dumanlar yükseldiği gözlemlendi.

İsrail ordusu, yaptığı yazılı açıklamada saldırıları doğruladı ve Hizbullah'a ait hedeflerin vurulduğu iddia edildi.

İki ülke arasında 2024'te ateşkes anlaşması imzalanmıştı

İsrail ile Lübnan arasında 27 Kasım 2024’te sağlanan ateşkes anlaşmasına rağmen, İsrail’in bu anlaşmayı sık sık ihlal ettiği biliniyor.

Hatırlanacağı üzere, İsrail Ekim 2023’te Lübnan’a yönelik saldırılar başlatmış, Eylül 2024’te bu saldırılar geniş çaplı bir savaşa dönüşmüştü. Savaşta yaklaşık 4 bin kişi yaşamını yitirmiş, 17 bin kişi yaralanmıştı.

Kasım 2024’te sağlanan ateşkese rağmen İsrail’in ihlalleri 4 bin 500’ün üzerine çıkmış ve bu süreçte yüzlerce sivil yaşamını yitirmiş veya yaralanmıştı. Ayrıca İsrail, son savaşta ele geçirdiği 5 tepeyi işgal altında tutarken, uzun yıllardır kontrol ettiği bazı bölgelerdeki varlığını sürdürüyor. (Sputnik)

Güleryüz: Savarona’ya Katkı Sunmak, Tarihî Bir Sorumluluk ve Gurur Vesilesi

STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, “STM olarak geliştirdiğimiz milli sistemleri, bugüne kadar donanmamızın modern savaş gemilerine entegre ettik. Şimdi ise bu teknolojik birikimi, tarihimizin simgelerinden biriyle buluşturmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Bu çalışmalar, ekosisteme sunduğumuz hizmetleri sürekli geliştirme kararlılığımızın bir göstergesi. Bunun en son ve en anlamlı örneklerinden biri ise TCG SAVARONA projesi. Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün mirası olan Savarona’ya katkı sunmak, bizler için sadece bir mühendislik projesi değil, aynı zamanda tarihî bir sorumluluk ve gurur vesilesidir. WECDIS sistemi ile, Savarona’nın çağın gereksinimlerine uygun şekilde seyrini desteklemekten onur duyuyoruz” ifadelerini kullandı.

STMDENGİZ WECDIS ile Emniyetli ve Kontrollü Seyir

STM mühendisleri tarafından, askeri deniz platformları için geliştirilen, Elektronik Harita Gösterim, Bilgi ve Takip Sistemi STMDENGİZ WECDIS, dünya çapında geçerliliğe sahip Denizcilik Ekipmanları Direktifi (MED-Marine Equipment Directive) sertifikası “Wheelmark” onayı alan Türkiye’den ilk WECDIS ürünü.

Askeri amaçla kullanılan sualtı ve suüstü platformlar için üretilen STMDENGİZ WECDIS, yeni nesil askeri harita sistemlerini içermesinin yanı sıra tüm askeri fonksiyonel gereksinimleri karşılayacak şekilde dizayn edildi. Gemilerde, köprüüstünde veya platform büyüklüğüne göre Savaş Harekat Merkezinde de bulunabilen sistem, otomatik olarak geminin rotasını ve ilerlemesini dijital ortamda sergileyerek bir harita işlevi görüyor. Ayrıca, yüklenen ilave katmanlarla da seyir güvenliğini arttırıyor.

S-100 Tabanlı Haritalarla Uyumlu Hale Geliyor

Yerli yazılım STMDENGİZ WECDIS, diğer veri sağlayıcılarının entegre edilmesiyle seyirsel farkındalığı artırırken; seyir planının hazırlanması ve değerlendirmesinde kullanılacak süreyi azaltarak seyir planının verimliliğini de artırıyor. Harita düzeltmelerinin elektronik harita üretici kuruluşlarca otomatik olarak yapılarak sisteme yüklenmesiyle seyir personeli üzerindeki yükü de azaltarak harita düzeltmelerinin verimliliğini de olumlu etkileyen sistem, elle yapılan harita düzeltmelerine ve uzun seyir planlarına olan ihtiyacı ise ortadan kaldırıyor. Kullanımı kolay ekran fonksiyonları ve yüksek çalışma performansının yanı sıra kullanıcı dostu yazılıma sahip olan ve çeşitli ekran boyutları bulunan STMDENGİZ WECDIS’de, rota planlama/düzenleme ve emniyet kontrol fonksiyonları yer alıyor. Günümüzün teknolojik gelişmelerine paralel olarak, STM söz konusu sistemi, S-100 tabanlı haritaların sergilenmesine de uygun hale getirmek üzere çalışmalarına devam ederek çok yakın gelecekte üreteceği sistemlerde bu özelliği kullanıcıların hizmetine sunmayı planlıyor.

Milli Gemilere Takıldı, İhracata Koştu

STMDENGİZ WECDIS, farklı ilave askeri katmanları (Additional Military Layers AML) bünyesinde barındırıyor. Örneğin; bir bölgede daha önce yapılmış bir mayın harekâtında mayın veya batık tespit edilerek, bu tespitler ilave askeri katman olarak sisteme yüklendiğinde, STMDENGİZ WECDIS’in ilave katmanları sayesinde bu bilgiler sistemde görülebiliyor. Bu sayede askeri gemilere, daha emniyetli ve kontrollü bir seyir imkânı sağlanıyor.

Ürünün sivil/ticari alandaki versiyonu olan Elektronik Harita Görüntüleme ve Bilgi Sistemi “STMDENGİZ ECDIS” de 2020 yılında, Türkiye’de MED Sertifikası alan ilk ECDIS olmuştu. STMDENGİZ ECDIS, STM’nin ana yüklenicisi olduğu AGOSTA 90B Pakistan Denizaltı Modernizasyon projesinde; STMDENGİZ WECDIS ise Türkiye’nin milli fırkateyn projesi “İstif” Sınıfının tüm gemileri ile Milli Hücumbot Projesinde, Yeni Tip Mayın Avlama Gemisi (Y-MAG) Projesinde ve STM’nin ihraç ettiği savaş gemilerine entegre ediliyor.

Türk Deniz Kuvvetleri’nin Gabya sınıfı firkateynlerinden TCG Gaziantep, Türk Deniz Görev Grubu (TDGG) görevi çerçevesinde Libya açıklarında “Helikopterle İniş/Kalkış ve Dikey İkmal Eğitimleri” icra etti. Görüntüler nefes kesti.

Türkiye, Libya ile savunma alanındaki işbirliğini yeni adımlarla pekiştiriyor. Son dönemde yükselen ilişkiler, iki ülkenin özellikle deniz alanında yürüttüğü müşterek eğitim faaliyetleriyle dikkat çekiyor.

Bu çerçevede son olarak Türk Deniz Kuvvetleri’ne ait TCG Kınalıada korveti, Libya’ya ziyarette bulunarak hem Trablus hem de Bingazi limanlarına demirledi. Ziyaret esnasında Türk ve Libyalı üst düzey askerler, deniz güvenliği ve ortak harekât senaryoları üzerine ortak tatbikatlar ve eğitimler gerçekleştirdi. Söz konusu icralar, Libya ordusunun eğitim kapasitesini artırmanın dışında Akdeniz’deki deniz güvenliğine de katkı sağlamayı hedefliyor.

Türkiye’nin Libya’daki askeri varlığı, yalnızca liman ziyaretleriyle sınırlı değil. Daha önce de pek çok askeri eğitim programı yürütülmüş, Libya güvenlik güçlerinin kara ve deniz unsurları farklı alanlarda müşterek faaliyetler gerçekleştirilmişti. Özellikle Libya ve Türkiye’nin olası deniz anlaşması son günlerin en dikkat çekici gelişmelerinden biri oldu.

The post TCG Gaziantep’ten Libya açıklarında eğitim appeared first on Haber Denizde.

Son olarak Gölcük Tersanesi Komutanlığı Plan Keşif ve Dizayn Müdürü olarak görev yapan Deniz Kıdemli Albay Çağlar Kızılarslan, Türk Deniz Kuvvetleri’ne veda etti.

35 yıllık görevinde üniformasını lekesiz bir şekilde kendi isteğiyle çıkardığını ifade eden Kızılarslan, “8 senesi öğrenci olmak üzere, 35 yıldır büyük bir onur ve gururla giydiğim üniformamı, Gölcük Tersanesi Komutanlığı Plan Keşif ve Dizayn Müdürü (200) Deniz Kıdemli Albay olarak 28 Ağustos 2025 tarihi itibariyle lekesiz ve tertemiz bir şekilde kendi isteğim ile çıkarmanın mutluluğunu yaşıyorum. Üzerimde büyük emekleri olan başta rahmetli annem ve rahmetli babam olmak üzere her zaman ve her yerde yanımda olan sevgili eşime, canım kızıma ve canım oğluma, kız kardeşime, beni yetiştiren değerli öğretmenlerime, sınıf arkadaşlarıma, meslek hayatım boyunca beni rehberleyen kıymetli büyüklerime, memur ve işçi çalışma arkadaşlarıma, silah arkadaşlarıma ve Komutanlarıma teşekkür etmeyi bir borç biliyorum. Görevlerine devam eden tüm büyüklerimin ve silah arkadaşlarımın denizleri sakin ve pruvaları neta olsun.” ifadelerini kullandı.

Kıdemlı Albay Çağlar Kızılarsan bugüne kadar deniz sistemleri ve platformları sektöründe mühendis, başmühendis, profesyonel mühendis, üretim müdürü, özel projeler müdürü ve son olarak program müdürü olarak farklı görevlerde yüksek teknoloji platformlarının kurulması, üretilmesi ve tesliminde ileri teknoloji geliştirme ve stratejik iş perspektifi gibi kritik faaliyetlerde bulundu.

The post Albay Kızılarslan’dan donanmaya veda appeared first on Haber Denizde.

Kıyı güvenliği ve devriye başta olmak üzere pek çok görev kabiliyetiyle Türk Deniz Kuvvetleri’ne apayrı bir güç katacak SİDA’lar ilk kez aynı karede görüntülendi.

ASELSAN tarafından Sefine Tersanesi’nde üretilen TCB Marlin SİDA (TCB-1101), HAVELSAN ve Yonca Tersanesi ortak üretimi SANCAR ve son olarak Türk Deniz Kuvvetleri envanterine giren DEARSAN yapımı SALVO, Mavi Vatan TEKNOFEST etkinliği çerçevesinde İstanbul Tersanesi Komutanlığı‘nda aynı karede ilk kez görüntülendi.

Bilhassa kıyı güvenliği ve ivedi müdahale için kullanılacak SİDA’ların uzun vadede Türk Deniz Kuvvetleri’nin anlık reaksiyon kabiliyetini bir adım daha ileriye taşıması bekleniyor.

The post MARLİN, SANCAR ve SALVO aynı karede appeared first on Haber Denizde.

HAVELSAN’ın dijital dönüşüm projeleri

HAVELSAN’ın savunma sanayii ve sivil alanlarda dijital dönüşüm projelerine odaklandığını belirten Nacar, ‘KOVAN’ adlı yerli ve milli altyapı ile yeni nesil kurumsal iş yönetim sistemleri geliştirdiklerini açıkladı. Ayrıca, kent güvenlik yönetim sistemleri ve üretken yapay zeka platformu ‘MAIN’ üzerinde çalıştıklarını ve uçuş simülatörlerinde yapay zeka algoritmaları kullandıklarını ifade etti.

Gençlere yönelik iş birlikleri

Nacar, HAVELSAN’ın genç yeteneklere verdiği önemi vurgulayarak ‘Mühendis Çocuk’ programı ve HAVELSAN SUIT girişimcilik programı hakkında bilgi verdi. Şirketin, gençlerin bitirme projelerini değerlendirerek, başarılı girişimcilere TÜBİTAK BIGG programlarına dahil olma ve kendi firmalarını kurma konusunda destek sağladığını belirtti.

SANCAR SİDA özellikleri :
12,7 metre boyunda.
Deplasmanı 9 ton.
Azami 40 knot sürate ve asgari 400 NM seyir sıasına sahip.
4 deniz durumunda dahi seyir icra edebilecek.
40 saat seyir yapabilecek.
Modüler yapıda olacak.
12.7 mm STAMP-2 Stabilize Silah Sistemi
2×2 UMTAS / L-UMTAS entegrasyonu
MİLMAST Teleskopik Direk (Seyir radarı, kamera, çarpışma önleyici sistemler

The post SANCAR SİDA, Deniz Kuvvetleri envanterinde appeared first on Haber Denizde.

Tatbikatın seçkin gözlemci ve basın günü etkinliği çerçevesinde gerçeğe yakın koşullarda satha çıkma yeteneğini kaybetmiş denizaltıyı tespit etme ve kurtarma operasyonu senaryosu canlandırıldı.

İleri teknolojilere sahip TCG Alemdar tarafından daha önce konumu tespit edilen denizaltıdan bu tatbikatta sadece TCG Alemdar bünyesinde bulunan personel kurtarma sistemi “kurtarma çanı” ile personelin çıkarılması işlemi icra edildi.

Tatbikat senaryosuna göre denizden çıkarılan kazazedelere Türk ve İtalyan sağlık ekiplerince, üst düzey sağlık imkanlarına sahip TCG Alemdar’da tıbbi müdahale gerçekleştirildi.

“Bu tatbikatta büyük başarılara imza attık”

TCG Alemdar Komutanı Yarbay Ümit Arslan, yaptığı açıklamada, “TCG Alemdar olarak İtalya’da icra edilen denizaltıdan personel kurtarma eğitimlerine iştirak etmekteyiz. Tatbikatın amacı, uluslararası işbirliği sağlayarak kurtarma operasyonlarına destek sağlamak.” dedi.

TCG Alemdar’ın, üstün teknoloji kurtarma cihazlarıyla Akdeniz Havzası’ndaki en önemli kurtarma gemilerinden olduğunu belirten Yarbay Arslan, şunları kaydetti:

“1. sınıf dalgıç personel tarafından icra edilen kurtarma çanı, uzaktan kumanda su altı aracı ve atmosferik dalış sistemleriyle bu tatbikatta büyük başarılara imza attık. Tatbikat, bizim tecrübelerimizi artırmakla beraber müttefiklerimize sahip olduğumuz kurtarma imkanlarını da göstermemizi sağladı. TCG Alemdar, milli görevler ve uluslararası görevlerde her zaman için göreve hazır olacağını gösterdi”

TCG Alemdar Kurtarma Harekat Subayı 1. Sınıf Dalgıç Berat Şen’de denizaltıdan personel kurtarma faaliyetlerinde her saniyenin hayati önem taşıdığını belirterek, “Bugüne kadar almış olduğumuz zorlu eğitimlerle denizaltıda mahsur kalmış kazazedelere en kısa sürede ulaşıp onları sağ salim kurtarabilmek için hazırlandık. Bugün burada bu tatbikat sayesinde yabancı unsurlarla birlikte eğitim yapabilme, karşılıklı tecrübe paylaşımı ve birlikte çalışabilme konularında önemli deneyimler edindik” ifadelerini kullandı.

TCG Alemdar’ın tatbikattaki performansı, askeri gözlemciler tarafından ilgi ve beğeniyle izlendi.

The post TCG Alemdar, İtalya’daki tatbikatta appeared first on Haber Denizde.

Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması’nın 1538’de Haçlı donanmasına karşı kazandığı Preveze Zaferi’nin yıl dönümünde gerçekleşen geçiş, vatandaşların yoğun ilgisiyle izlendi. TCG Anadolu, TCG İstanbul, TCG Doğan, TCG Gurbet ve TCG Kınalıada gibi savaş gemileri ile Sahil Güvenlik Komutanlığı unsurları da geçişte yer aldı.

Beşiktaş sahilinde toplanan vatandaşlar, donanmanın Boğaz’dan ilerleyişini kameralarla kaydetti. Etkinlik kapsamında gemiler saygı geçişi gerçekleştirdi.

Preveze Deniz Muharebesi, 28 Eylül 1538’de Yunanistan’ın kuzeybatısındaki Preveze açıklarında Osmanlı Donanması ile Papa III. Paulus’un öncülüğünde birleşen Haçlı donanması arasında yaşandı. Osmanlı Donanması, Barbaros Hayreddin Paşa komutasında Amiral Andrea Doria idaresindeki Haçlı kuvvetlerini yenilgiye uğrattı. Bu zaferle Osmanlı, Akdeniz’de uzun yıllar sürecek deniz hakimiyetini kazandı.

The post Preveze Zaferi’nde donanmadan gövde gösterisi appeared first on Haber Denizde.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, tatbikata 92 gemi, 66 hava aracı ve binlerce personelin katıldığı belirtildi. Tatbikat, 10 Ekim 2025 tarihine kadar devam edecek.

Tatbikat kapsamında, Deniz Kuvvetleri Karargahı ile bağlı komutanlıkların harekât sevk ve idare etkinliği değerlendirilecek. Ayrıca, karargâh personelinin çok tehditli ortamda muhakeme, öngörü ve karar verme kabiliyetlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

MSB açıklamasında, tatbikatın aynı zamanda kara, hava ve deniz kuvvetleri arasında müşterek çalışabilirlik usullerini denemek açısından önemli bir fırsat olduğu vurgulandı. Bu kapsamda, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin farklı unsurları arasındaki koordinasyonun artırılması amaçlanıyor.

Bakanlık, tatbikatın “dost ve müttefiklere güven, düşman unsurlara ise caydırıcı mesaj” verdiğini belirtti.

The post Denizkurdu-I/2025 tatbikatı başladı appeared first on Haber Denizde.

Buna göre :

TCG Preveze Denizaltısı (S-353), Gazimağusa Ticari Limanı’nda,

TCG Bora Hücumbotu (P-338) ise Girne Turizm Limanı’nda ziyaret edilebilecek.

Ziyaretler, 29 Ekim 2025 tarihinde 10.00–12.00 ve 14.00–16.00 saatleri arasında gerçekleştirilecek ve halkın katılımına açık olacak.

Bu ziyaretler, vatandaşların Türk Deniz Kuvvetleri’ni yakından tanıması ve Cumhuriyet Bayramı coşkusunun pekiştirilmesi amacıyla düzenleniyor.

The post Donanma’dan Cumhuriyet Bayramı’nda Yavru Vatan ziyareti appeared first on Haber Denizde.

İstanbul’daki Anadolu Tersanesinde Türk Deniz Kuvvetleri için inşa edilen yeni tip çıkarma gemisi Ç-159, Yalova’nın Çınarcık ilçesine bağlı Esenköy beldesinde deniz-denizaltı operasyon kabiliyeti testleri kapsamında kıyıya çıkarma manevrası yaptı.

Sahil Caddesi önüne yanaşan gemi, ön rampasını indirerek gemiden bir tank çıkardı. İşlem tamamlandıktan sonra gemi geri manevra yaparak aracı yeniden güverteye aldı. Testlerin bitmesinin ardından Ç-159 tekrar Tuzla’daki Anadolu Tersanesine götürüldü.

Faaliyet süresince güvenlik tedbirleri Esenköy Jandarma Karakol Komutanlığı ekipleri tarafından alındı.

İlk Gemi Adı : YLCT Ç-159
Denize İndirme Tarihi : 22 Şubat 2025
Taşıma Kapasitesi :3 ALTAY tankı veya farklı araçlar
Kullanım Alanları : Askeri, insani yardım, doğal afet operasyonları
Yerlilik Oranı : Yüzde 80’in üzerinde

Yeni Tip Çıkarma Gemisi (YLCT) Ç-159 Teknik Özellikleri :

İtme Sistemi:

2 x 2400 kW Ana Motor
2 x Ters Redüksiyon Dişli Kutusu
2 x Sabit Pervane
Hız: Maksimum 18.0 knot

Navigasyon:

Navigasyon Radarı
Fiber Optik NIS
WECDIS
DGPS
Eko Ses Ölçer
Elektromanyetik Log

Mürettebat:

2 Subay
4 Astsubay
14 Er

Silahlar:

2 x 12.7mm Stabilize Top
2 x 30mm Uzaktan Kontrollü Top

Yük Kapasitesi:

200 ton karışık araç
3 savaş tankı veya 260 deniz piyadesi
400 m² araç güvertesi
İskeleden iskeleye 7 savaş tankı taşıma kapasitesi

İletişim:

2 x 125W HF
1 x 50W VHF
2 x V/UHF
VHF DSC IMM
SART
EPIRB
NAVTEX

The post Yeni tip çıkarma gemisine ilk test appeared first on Haber Denizde.

Samsun Yurt Savunma (SYS Grup) şirketlerinden UNIROBOTICS ve CANiK, DEARSAN Tersanesi tarafından inşa edilen SALVO Silahlı İnsansız Deniz Aracı (SİDA) projesinde önemli bir başarıya imza attı.

TRAKON LITE Uzaktan Komutalı Silah Sistemi (UKSS) ve CANiK M2 QCB ile donatılan SALVO SİDA, TCB 1401 borda numarasıyla Türk Deniz Kuvvetleri envanterine resmen girdi. Bu entegrasyon, UNIROBOTICS ve CANiK’in yerli ve milli teknolojilerle geliştirdiği çözümlerin, modern muharebe sahasındaki insansız deniz platformlarının ihtiyaçlarını karşılamadaki etkinliğini bir kez daha kanıtladı.

DEARSAN Tersanesi’nin tasarlayıp ürettiği SALVO SİDA, 14,79 metre uzunluğa, 3,83 metre genişliğe ve 0,75 metre drafta sahip bulunuyor. SALVO SİDA, dizel motor opsiyonlarına göre 35+ knot (+64.8 km/sa) hıza ulaşabiliyor. UNIROBOTICS’in TRAKON LITE UKSS’si ile entegre edilen araç, 12,7 mm CANiK M2 QCB 12.7×99 mm ağır makineli tüfeğin yanı sıra isteğe bağlı olarak 5,56 mm, 7,62 mm makineli tüfek veya 40 mm bomba atar ile donatılabiliyor. Marmara Denizi’ndeki testlerde sistem, 11 km mesafedeki sahil kontrol istasyonu üzerinden hedefi başarılı şekilde vurdu – operasyonel kabiliyet doğrulandı.

UNIROBOTICS, kuruluşundan bu yana deniz platformlarına yönelik özel çözümler geliştirerek sektörde fark oluşturuyor. Daha önce Türk Deniz Kuvvetleri’nin HİSAR sınıfı Açık Deniz Karakol Gemileri’ne entegre edilen TRAKON TARGAN UKSS’nin başarısının ardından, insansız deniz araçları (İDA/SİDA) için de öncü bir çözüm oluşturuyor.

Günümüz muharebe sahasında insansız deniz araçlarının yoğun kullanımı göz önüne alındığında, TRAKON LITE’ın yapay zeka tabanlı üstün yazılım mimarisi, haberleşme kesintilerinde dahi görevin emniyetli şekilde sürdürülmesini sağlayarak operasyonel süreklilik sunuyor. Hafif ve kompakt tasarımıyla farklı platformlara uyumlu olan sistem, stabilizasyon, hedef angajman doğruluğu ve açık arayüzler sayesinde entegrasyon kolaylığı sağlıyor.

CANiK M2 QCB 12.7×99 mm ağır makineli tüfek ise sahada kanıtlanmış performansı, düşük dağılım ve yüksek güvenilirliği ile TRAKON LITE’ın caydırıcılığını üst seviyeye çıkarıyor.

Denizdeki zorluklara özel çözüm

UNIROBOTICS Genel Müdürü Ömür Baç, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Deniz sistemleri, kuruluşumuzdan bu yana yoğun mesai harcadığımız stratejik bir alan. Deniz tipi UKSS’ler doğaları gereği zorlu çevre şartlarına dayanacak şekilde tasarlanır; insansız deniz sistemleri ise kara platformlarından farklı olarak uzun menzillerde kesintisiz görev icra eder. Bu nedenle yalnızca donanımda özel çözümler sunmak yetmez; aynı zamanda yapay zeka destekli gelişmiş yazılımlar da şarttır. UNIROBOTICS bu noktada fark oluşturuyor. SİDA’ların değişken taşıma kapasitelerine rağmen hafif ve kompakt UKSS ihtiyacı kritik; TRAKON LITE (Naval) tam da bu ihtiyaca cevap vermek üzere geliştirildi. Bilindiği üzere daha önce Türk Deniz Kuvvetleri’nin HİSAR sınıfı Açık Deniz Karakol Gemileri’nde TRAKON TARGAN ile yerimizi almıştık. Şimdi ise SALVO SİDA ile envantere insansız bir platform üzerinden dahil olmak bizim için büyük bir onur. Önümüzdeki dönemde insansız deniz sistemlerinin ihracatta güçlü bir ivme oluşturacağına yürekten inanıyoruz” dedi.

The post TRAKON LITE’a, Mavi Vatan’ı koruma görevi appeared first on Haber Denizde.

Sadece savaşın ilk başlarında birkaç kez başarılı seyir füzesi saldırısı yapıldıysa da yeterli olmamıştır. Rusya, ateşlediği +4500 füzenin %20’sini deniz platformları üzerinden ateşlemiştir ve halen düzenlenen seyir füzesi salvolarında deniz platformları sıklıkla kullanılmaktadır.

21 Eylül 2022 günü Rus Donanmasına ait bir deniz karakol uçağı, Sivastopol’da kayalıklara vurmuş ~5 metre uzunluğunda; üzerinde çeşitli kamera ve sensörler olan bir deniz aracı tespit etti.

Aracın Rusya’ya mı? Ukrayna mı? Yoksa Karadeniz’e kıyısı olan herhangi bir ülkeye mi ait olduğu uzun süre belirlenemedi. Bazı kaynaklar bulunan İDA’yı, Amerikan Martac Systems üretimi Mantas T-Serisi İnsansız Deniz Aracının bir versiyonu olduğunu iddia etti.

29 Ekim 2022 günü saat 04:00’da işgal altındaki Sivastopol’de bulunan Rus Deniz Üssü çok sayıda insansız hava ve deniz aracı tarafından saldırıya uğradı. Rusya Savunma Bakanlığı saldırıyı doğrularken; saldırıda kullanılan 9 adet İHA’nın ve 7 adet İDA’nın imha edildiğini duyurdu.

Ek olarak Nasty sınıfı Ivan Golubets mayın avlama gemisinin de hasar aldığını açıkladı. Ruslar her ne kadar bir geminin hasar aldığını duyurduysa da günün ilerleyen saatlerinde Ukrayna tarafından yayınlanan videolarda bir adet İDA’nın Rus Karadeniz Filosu Amiral Gemisi Amiral Grigorovich sınıfı (799) Amiral Makarov’a net bir şekilde saldırdığı görülmüştür. Bazı kaynaklar, Amiral Makarov’un batmadığını ancak ciddi şekilde hasar aldığını iddia etmektedir.

İşgal altındaki Sivastopol Deniz Üssü’nde de hasar meydana gelirken herhangi bir Rus radarı, İDA’ları tespit edememiştir. Rusya Savunma Bakanlığı, İDA’ları ilk görüp haber veren bir ere ödül vermiştir. Ek olarak İDA’lara yönelik gemilerden top atışı da gerçekleşmemiş olup; sadece gemiler ve helikopterler üzerindeki makineli tüfekler ile atışlar yapılmıştır.

11 Kasım 2022 günü Ukrayna Cumhurbaşkanlığına bağlı ‘United24’ isimli bir kuruluş ilk olarak 21 Eylül’de görülen İDA’larla ilgili bilgi videosu yayınlayarak, İDA’ları ellerindeki mevcut kaynakları kullanarak ürettiklerini ve birim maliyeti olan 40 milyon UAH (Ukrayna Grivnası=$250 bin ABD dolarını) toplanması halinde daha çok İDA üretebileceklerini duyurdu.

Savaşın başlamasıyla birlikte kurulan United24, Ukrayna Ordusu, kamu kurumları ve kuruluşları için bağış kampanyaları düzenleyip çeşitli araç, ekipman ve sistemler satın almaktadır. United24’ün hedefinde alacakları bağışlar ile ‘Dünya’nın İlk İDA Filosunu’ kurmak vardır.

Kampanyanın ilk 24 saatinde 12 adet İDA için +120 milyon UAH toplandı ve kampanya sistemin savaşta kullanılmasının da verdiği güçle katlanarak büyüdü. Çok sayıda Ukraynalı aktivist ve millet (Litvanya, Fransa), kendi topladıkları paraları United24’e gönderdi. Litvanya halkının bağışlarıyla üretilecek 3 adet İDA’ya “Peace Dec, Peace Da, Peace Duke” isimleri verildi.

16 Kasım’da Serhii Sternenko (Ukraynalı bir aktivist), 2 milyon UAH ($54 bin ABD doları) ve Igor Lachenkov (Ukraynalı bir aktivist), 40 milyon UAH ($+250 bin ABD doları) gönderdi. 16 Kasım itibariyle toplam 25 adet İDA için fon ~$6.250.000 ABD doları toplandı. 24 Kasım’da 4 adet daha İDA için fon toplandığı duyuruldu ve İDA’lara “Monobank, Jar, Cashbank, The Cat and The Racoon” isimleri verildi. 30 Kasım’da 30 milyon UAH (~$81 bin ABD doları) daha bağışlandı.

4 Aralık’ta ismi açıklanmayan bir Fransız vatandaşının parasını ödediği İDA’ya “Crime et Chatiment” (Suç ve Ceza) adının konulduğu duyuruldu.

Ukrayna, hali hazırda kendi topraklarında herhangi bir füze botu üretemeyeceğinin farkında olduğu için ilk olarak yoğun kamu kaynağı harcayarak acil ihtiyacı karşılayacak bir İDA üretmeye odaklanmıştır. İDA’da mümkün mertebe yerliliğe (ya da kolay erişilebilir üretim materyaline) odaklanılmıştır. İDA, yapılır yapılmaz uzun ve karmaşık test süreçleri yerine ivedi olarak sahaya sürülmüştür. Eğer İDA, Eylül ayında kazara(?) Sivastopol kayalıklarına çarpmasaydı varlığından bir süre daha kimsenin haberi olmayacaktı.

Ukrayna, otonom görev kabiliyeti olan İDA’ları ile keşif-gözetleme, üs savunması, konvoy güvenliği görevlerini icra edebilecektir. Sistemin sürü halinde hareket ederek radarlar tarafından kolay kolay tespit edilememesi Rusya için büyük sorun oluşturacaktır. İleriki zamanlarda yeni saldırıların olması muhtemeldir.

Ukrayna United24 İDA’sının Özellikleri:

• Uzunluk: 5.5 metre
• Ağırlık: ~1000 kg
• Operasyon Yarıçapı: ~400 km
• Menzil: ~800 km
• Otonom Çalışma Saati: ~60 saat
• Faydalı Yük: ~200 kg
• Seyir Yöntemi: Otomatik GNSS, Atalet, Görsel
• Video Bağlantısı: ~3 adet HD video kamera
• Şifreleme Yöntemi: 256 bit şifreleme
• Ana Tahrik: Rotax üretimi 3 silindirli benzinli motor ve su jeti

29 Ekim 2022 Günü Gerçekleşen Ukrayna İDA Saldırısı:

Seferi Aktarım Gemisi (ESD) çok yüksek esnekliğe sahip bir platformdur ve Seferi Seyyar Üs (ESB) gibi çoklu harekât safhalarını destekleyen geniş aralıktaki askeri harekatlarda kullanılabilir. Seyyar bir deniz üssü gibi hareket ederek önceden konumlandırılmış ekipman ve esnek bir dağılımla kuvvetlere ve malzemelere erişilmesini sağlayan kritik altyapının bir parçasıdır. Bu gemiler ilk önceleri Seyyar Çıkarma Platformu (MLP) ve ardından MLP Yüzer İleri Üssü (AFSB) olarak adlandırılmıştı. Eylül 2015’te, Deniz Kuvvetleri Sekreteri, geleneksel üç harfli tanıtıcılara uyum sağlamak üzere, bu gemileri yeniden sınıflandırmıştır. Bu gemilerin tasarımı “General Dynamics National Steel and Shipbuilding Company” (NASSCO) tarafından inşa edilen Alaska sınıfı ham petrol tankerine dayanmaktadır. Ticari tasarımların kullanılması, tasarım stabilitesi ve daha düşük geliştirme maliyetleri sağlamaktadır.

USNS Montford Point (T-ESD 1) ve USNS John Glenn (T-ESD 2) çekirdek ekipman aktarım isterlerini desteklemek üzere, bir vasıta kademelendirme alanı, vasıta transfer rampası, büyük yanaşma usturmaçaları ve üç adede kadar Hava Yastıklı Vasıta hattından oluşan Çekirdek Yetenek Seti ile konfigüre edilmiştir. 15 deniz mili devamlı süratle 9,500 deniz mili menzile sahip, yaklaşık 80.000 tonluk 239 m uzunluktaki bu gemiler, gemi yeteneğini azamiye çıkarmak için dalma/çıkma teknolojisi ve yeniden değiştirilebilir görev güvertesi kullanmaktadır. İlave olarak, gemilerin boyutu 25,000 fit kare vasıta ve ekipman istifleme alanına ve 380,000 galon JP-5 yakıt depolamaya imkân vermektedir. Montford Point (T-ESD 1) ve John Glenn (T-ESD 2) ABD Deniz Kuvvetleri’ne teslim edilmiş olup Askeri Taşımacılık Komutanlığı (Askeri Taşımacılık Komutanlığı) tarafından işletilmektedir.

Montford Point Sınıfı Seferi Aktarım Gemilerini Özellikleri:

• Uzunluk: 239.3 Metre (785 fit)
• Genişlik: 50 Metre (164 fit)
• Draft:  9 Metre (tam yükle); 12 Metre (yük hattı)
• Sürat: 15+ kts
• Ana Tahrik: Ticari Dizel Elektrik Tahrik, 4 × MAN/B&W orta hızlı dizel makina, 24MW dizel elektrik donanımı, çift pervane, 2MW azimut baş iticiler
• Menzil: 9,500 deniz mili
• Deplasman: Tam yüklü 78,000 ton
• Mürettebat:  34 Askeri Taşımacılık Komutanlığı personeli

Montford Point Sınıfı Seferi Aktarım Gemiler:

• (T-ESD 1) USNS Montford Point (14 Mayıs 2013 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-ESD-2) USNS John Glenn (12 Mart 2014 tarihinde göreve başlama-halen aktif)

Seferi Aktarım Gemisi konsepti, hedef bölgesinin açığında önceden konumlandırılmış yüzer bir üs ya da aktarım istasyonu gibi davranarak amfibi bir gücün “deniz üslenmesini” sağlayan büyük bir yardımcı gemidir. Birlikler, ekipmanlar ve kargo büyük draftlı gemilerle ESD’ye aktarılacak, buradan düşük draftlı tekneler, Hava Yastıklı Araçlar (LCAC) veya helikopterler ile sahile taşınacaklardır. Vasıtaları daha büyük gemilerden ESD’ye aktarmak için vasıtalar bir Vasıta Aktarım Sistemi ile donatılmış olacaktır: iki gemiyi birbirine bağlayan ve hareket halinde iken her iki geminin hareketlerini karşılayabilecek bir rampa.
General Dynamics tarafından yapılan bir ön tasarım altı LCAC taşıyan, aynı anda iki çıkarma aracını kıç taraftan döndürebilen (havuz, çıkarma ya da yükleme, sonra da bırakma) bir gemi öngörmekteydi. ESD’ler tugay büyüklüğündeki bir kuvvete ev sahipliği yapabilecek, 20 kts sürate ve azami 9,000 deniz mili menzile sahip olacaktı. Her bir gemi 1.5 milyar dolara inşa edilecekti, ancak 2011 yılında savunma bütçesinde yapılan kesintiler tasarımın 2009 ortasında küçültülmesine neden oldu.
General Dynamics, sivil Alaska-sınıfı petrol tankerini (inşa eden yan kuruluşu National Steel ve Shipbuilding Company) bir “’Hafif’ ESD’” için dalma/çıkma vasıtasına dönüştürülen tasarıma sahip uygun bir temel olarak tanımladı ve gemi başına maliyeti 500 milyon dolar olarak hesapladı. Düşen maliyetin bir parçası olarak, ana geminin ESD’ye doğrudan yanaştırılmasına karar verilerek Vasıta Aktarım Sistemi iptal edildi ve LCAC sayısı üçe düşürüldü.
Mart 2013’te Deniz Kuvvetleri Komutanı Jonathan Greenert, ESD-Seferi Seyyar Üs (ESD-ESB) ile ilgili bir sunumda, daha fazla insan alabilen, yarı-dalış yapabilen güverte üzerinde bir hangara ve büyük uçuş güvertesine sahip bir ESD varyantı önerisini gösterdi. Bu, ilk olarak Ocak 2012’de, USS Ponce gemisinin bir ara AFSB(I) (ESB)’ye dönüştürüleceği duyurulduğu sıralarda ortaya çıkmıştı. ESD-ESB, özel kuvvetleri desteklemek ve helikopterler, MV-22 Osprey’ler ve hatta F-35B’ler için bir üs olarak istihbarat toplamak için kullanılabilirdi, ancak Ponce gemisinin ana rolü mayın tarama için kullanılan MH-53E Sea Dragon helikopterlerinin kullanımı olacaktı. Mart 2013 itibarıyla ESD’nin “bazı varyasyonları” dikkate alındı; ESB, 2.5 milyar dolarlık “büyük güverteli” bir amfibi geminin görevlerinin çoğunu bu fiyatın dörtte birine yapabilirdi.

Seferi Deniz Üssü (ESB)

İlk iki Seferi Aktarım Gemisi’nden farklı olarak ESB-3 ve ESB-4, özel kuvvet görevleri, korsanlıkla/kaçakçılıkla mücadele harekatları, deniz güvenliği harekatları ve mayın temizleme ile insani yardım ve doğal afet yardım görevlerini destekleyecek şekilde Seferi Deniz Üssü (ESB) olarak hizmet vermektedir. Bu genişletilmiş rolleri desteklemek üzere ESB’lerde sivil gemicilere ilave olarak askeri birlikler de bulunacaktır.
ESB platformları, ABD Donanması’nın daha zor görevleri için yüksek değerli amfibi gemileri ve suüstü harp gemilerinin görevlendirilmesine imkân vermek üzere düşük yoğunluklu görevleri desteklemek üzere tasarlanmıştır. Bu ESB varyantları, Orta Doğu’da ve Pasifik Okyanusu’nda harekât icra etmek üzere planlanmışlardır.
İlk iki Seferi Aktarım Gemisi gibi T-ESB-3 ve T-ESB-4 genel tasarımı da sivil Alaska-sınıfı petrol tankerine dayanmaktadır. Her iki ESB varyantı da mayın tarama, özel harekât ve diğer keşif harekatları için destek imkanları ile donatılacaktır. Görevle ilgili ilave 298 personeli desteklemek üzere bir konaklama barcı (barge) taşınacaktır.
Havacılık imkanları, iki CH-53 ağır nakliye helikopteri için iniş alanlarının yer aldığı 4,800 m² uçuş güvertesi ile iki ilave CH-53 için güverte alanı içermektedir. Lewis B. Puller ayrıca bir helikopter hangarına, bir mühimmat deposuna, denizde ikmal imkanlarına ve göreve bağlı ekipman istiflemek için güverte alanına sahip olacaktır. Bu uçuş güvertesinin eklenmesi geminin üst kısmını ağırlaştıracağı için ağır denizlerde gemi daha az stabil olacaktır. Güvertedeki iki kullanım ve iki park alanına ilave olarak hangarda da iki adet için yer bulunacaktır.
Görev güvertesinin çıkarma araçlarını indirme maksatlı dalma yeteneği iptal edilmiş olup yerine 11 ton kapasiteli ve deniz durumu 3’te 12 m’lik bir tekneyi hareket ettirebilecek, su araçları ile çekili dizinleri ve insansız araçları suya indirebilen bir kreyn bulunmaktadır.

16 Ocak 2014’te, Suüstü Deniz Birliği’nin ulusal sempozyumunda NAVSEA Stratejik ve Harekât Alanı Deniz Taşımacılığı programının başında bulunan Albay Henry Stevens, MV-22 Osprey tilt-rotor hava aracının potansiyel harekatlar için Seferi Deniz Üssü ESD varyantında deneneceğini bildirdi. Mayın tarama harekatları için ESB destek gemilerinden MH-53E helikopterlerinin test ve sertifikasyonu 2016 yılına planlanmıştı. Ayrıca Albay Stevens, F-35B’den gelen egzoz ısısının büyük amfibi gemilerin uçuş güvertelerine verdiği hasardan dolayı F-35B STOVL uçağının ESB harekatları için düşünülmediğini bildirdi.
V-22’yi desteklemek üzere bazı donatım ve özel ekipman gerektiğini ancak gemide çok az mühendislik ya da tadilat işi olduğunu söyledi; Lewis B. Puller hizmete girer girmez Özel Harekât Kuvvetlerini desteklemek için V-22 harekatlarını desteklemeye uygun hale getirildi.

19 Aralık 2014’te ABD Deniz Kuvvetleri Deniz Sistemleri Komutanlığı, ikinci ESB varyantının inşası için General Dynamics NASSCO ile 498 milyon dolarlık bir sözleşme imzaladı. Bu gemi, San Diego California’da bulunan NASSCO tersanesinde inşa edilecek ve 2018’de tamamlanacaktı.
15 Ocak 2021’de Deniz Kuvvetleri Sekreteri Kenneth J. Braithwaite, ESB-7’nin Kore Savaşı’nda madalya kazanan bir Deniz Piyadesi olan Robert Simanek’e atfen USS Robert Simanek olarak adlandırılacağını duyurdu.

Gemi Listesi

Ocak 2020’de Deniz Kuvvetleri, tüm ESB’lerin harp gemisi olarak görevlendirileceğini, yani 2017’de hizmete giren Lewis B. Puller‘den itibaren, USS tanıtıcısı taşıyacaklarını duyurdu. Sonuç olarak bunlar, Donanma personeli ile Askeri Taşımacılık Komutanlığı’ndan sivil denizcilerin bir karışımından oluşacaktı. Donanma Sözcüsü Yüzbaşı Tim Pietrack: “Bu yeniden tanımlama, muharip komutanlara silahlı çatışma hukuku çerçevesinde daha fazla harekât esnekliği sağlamaktadır” dedi.

Teslim edilen ilk ESB olan USS Lewis B. Puller (ESB 3), takip eden Hershel “Woody” Williams (ESB 4) ve Miguel Keith (ESB 5) ile birlikte Özel Kuvvet Harekâtı Havadan Mayın Tarama dahil çeşitli deniz görevlerini desteklemek üzere optimize edilmektedir. Dört spotlu uçuş güvertesine, görev güvertesine ve hangara sahip olan ESB’ler, dört çekirdek yetenek üzerine tasarlanmıştır: havacılık imkanları, konaklama, aşamalı ekipman desteği ile komuta ve kontrol unsurları.
Montford Point (T-ESD 1), John Glenn (T-ESD 2) ve Hershel “Woody” Williams (T-ESB 4) ABD Donanması’na teslim edilmiş olup Askeri Taşımacılık Komutanlığı tarafından işletilmektedir. Ağustos 2017’de, ABD 5. Filo Sorumluluk Alanına varmasıyla birlikte ESB 3, USNS tanıtıcısından USS tanıtıcına döndürülmüştür. Görevdeki bir Donanma gemisi olarak USS Lewis B. Puller (ESB 3), Albay rütbesinde bir komutan tarafından daimî askeri mürettebat ile kumanda edilmektedir.

ESD/ESB’nin Önemi ve Sonuç

Dünyanın en büyük gücü olarak her yerde varlığını hissettirmek isteyen ABD, bunu dünya üzerine yayılmış çok sayıdaki üssü ve Deniz Kuvvetleri ile yapmaktadır. Karadaki üsler birçok avantaja sahip olmakla birlikte ev sahibi ülkenin iznini gerektirdiğinden ve sabit olduklarından esnek ve ekonomik değildirler. Bu nedenle, bahse konu eksiklikler Deniz Kuvvetleri tarafından giderilmek durumundadır.

Unutulmamalıdır ki “Çatışmaları taktik kazandırır ama savaşı lojistik kazandırır”. Bu kural, tarihte defalarca kanıtlanmıştır. Bu gerçeği ilk kavramam daha Teğmen rütbesinde iken BM görevi kapsamında TCG Derya ile 1992 yılının son günlerinde Somali’ye gidişimde oldu.
Tam yüklü ağırlığı 18000 ton olan TCG Derya o zaman Donanmamızın en büyük gemisiydi. MEKO 200T sınıfı bir firkateyn refakatinde Foça’dan gelen bir LST ile birlikte Somali’de görev yapacak kara birliğini ve teçhizatını götürüyorduk. TCG Derya azami 13 kts sürat yapabiliyordu ancak LST o sürate çıkamadığı için genelde 11-12 kts süratle intikal ediyorduk. Afrika Boynuzu’nu dönüp Somali’ye giden son bacağımız olan güney rotasında ilerlemeye başladıktan bir süre sonra kuzeyden büyük bir temasın yüksek hızla geldiğini gördük. Bu gemi, Askeri Taşımacılık Komutanlığı’na bağlı Algol sınıfı bir lojistik destek gemisiydi. Hemen Jane’s Fighting Ships kitabına baktık ve gördük ki bu geminin tam yüklü ağırlığı 55000 tondu. Bize refakat eden firkateyn yakından incelemek için gemiye yetişmeye çalıştı ama yetişemedi. Çünkü firkateynin azami hızı 27 kts iken bu gemi 30 kts ile gidiyordu.
Bu geminin yeteneklerini daha sonra Mogadişu limanında görmeye devam ettik. Biz, taşıdığımız kara birliğini ve topu topu 80 ton malzemeyi sabahtan akşama kadar ancak sahile indirebilirken o gemi, açılıp rampaya dönüşen borda kapakları ve güverte üzerindeki vinçleri sayesinde günde 3000 ton malzeme indiriyordu. İşin ilginç yanı bu malzemeler 1. Körfez Harbi’nde kullanılan malzemelerdi ve Kuveyt’ten geliyordu. Bizi daha da çok şaşırtan o gemiden sabah poşetlenmiş halde indirilen ve önümüzdeki alana dizilen çok sayıdaki Skorsky helikopterinin poşetleri açılarak öğleden sonra uçup gitmesiydi. İşte lojistik budur. Gerçi sonradan Algol sınıfı gemiler ekonomik olmadıkları için hizmet dışına ayrıldı ama lojistiğe yaklaşımın anlaşılması açısından bu örneği verdim.

ESD/ESB’in Türk Donanmasına Olası Katkıları:

ESD/ESB konusunu incelemeye başladığımda karşıma Askeri Taşımacılık Komutanlığı çıkınca önceki tecrübelerime dayanarak olayın büyüklüğünü daha iyi anladım. Ancak görünen o ki ABD bile artık harekatların yükünü kaldıramaz hale gelmiş durumda. Harekât ihtiyaçlarını daha ekonomik yollarla gidermeye çalışıyorlar. ESD/ESB konsepti bu açıdan taktire şayan bir yaklaşım. Bir petrol tankerini böyle çok maksatlı bir gemiye dönüştürerek tamamen olmasa da kısmen MILSPEC bir platformla ihtiyaçlarını karşılayabileceklerini keşfetmişler. İleride TCG Anadolu hizmete girdikten sonra biz de bir amfibi görev kuvveti oluştururken lojistik ihtiyaçlar için izlenecek yol konusunda gemilerin büyüklüğü hariç bu yaklaşımı dikkate alabiliriz kanaatindeyim.
Son olarak, yazı içinde geçen F-35B’lerle ilgili platforma hasar verme olayı da dikkate alınması gereken bir husus olarak göze çarpmaktadır. Her ne kadar bizim için F-35 macerası bitmiş gibi gözükse de ileride olası uçuş güverteli gemilerimiz için dikine havalanıp inebilen uçaklar, SİHA’lar söz konusu olduğunda platform hasarını önleyecek tedbirlerin daha tasarım safhasında düşünülmesi yerinde olacaktır.

Enver Aksoy

Kaynakça:

• https://www.navy.mil/Resources/Fact-Files/Display-FactFiles/Article/2169994/expeditionary-sea-base-esb/
• https://www.navy.mil/Resources/Fact-Files/Display-FactFiles/Article/2226182/expeditionary-transfer-dock-esd/
• https://www.navsea.navy.mil/Home/Team-Ships/PEO-Ships/Exp-Transfer-Dock-ESD-Exp-Sea-Base-ESB/

Rusya’nın kamikaze insansız deniz araçları nedeniyle artan gemi kayıplarının ardından devriye görevleri için denizaltıları daha fazla kullandığı iddia edildi.

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Güney Savunma Kuvvetleri sözcüsü Dmytro Pletenchuk, 10 Haziran’da ulusal televizyonda yaptığı açıklamada, Rusya’nın Ukrayna kamikaze insansız deniz araçları tarafından gerçekleştirilen bir dizi başarılı saldırının ardından devriye gezmek için denizaltıları kullanmaya başladığını söyledi.

Rus denizaltıları devriye görevi ile Karadeniz’e açılıyor

Pletenchuk, Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin savaşın başından bu yana Rus Karadeniz Filosunun yüzde 30’unu imha ettiğini ve son zamanlarda Rusların denizaltıları daha fazla devriye görevlerinde kullandığını açıkladı.

Rusların Azak Denizi’nde yeni bir tatbikat başlattığını belirten Dmytro Pletenchuk açıklamasında, “Ruslar Karadeniz’deki denizaltılarını devriye görevlerinde konuşlandırmaya başladılar. Bir süredir denizaltılar gece limandan ayrılıp sabahları döndüğü bir devriye programı oluşturdular. Karadeniz bölgesinde üçü seyir füzesi taşıyabilen dört denizaltıları var ve ikisi periyodik olarak denize açılıyor.” ifadelerini kullandı.

Azak Denizi’nde üç çıkarma gemisi ve seyir füzesi de taşıyabilen üç Buyan-M korveti ile tatbikat düzenlediklerini aktaran Pletenchuk, Ukrayna güçlerinin Azak Denizi’ne girmesini ve Kerç Köprüsüne saldırıları engellemek için Kerç Boğazı’nda mavna benzeri yapılar inşa ettiğini söyledi.

Rusların Azak Denizi’ni Ukrayna saldırılarına karşı daha güvenli gördüğünü söyleyen sözcü, Karadeniz’deki operasyonlar için bu bölgeyi daha fazla kullanmaya çalıştığını sözlerine ekledi.

Ukrayna, Eylül 2023 tarihinde gerçekleştirdiği seyir füzesi saldırısında Sivastapol’de bulunan Rostov-on-Don denizaltısını vurmuştu. İngiltere ve Fransa tarafından verilen Storm Shadow /SCALP EG seyir füzelerinin kullanıldığı saldırıda, Rus Karadeniz Filosunda bulunan ve seyir füzesi taşıyabilen dört denizaltıdan biri olan Rostov-on-Don böylece savaş dışı kalmış, böylece seyir füzesi taşıyabilen denizaltı sayısı üçe düşmüştü.

Ukrayna, SCALP EG / Storm Shadow seyir füzelerini Kırım’da bulunan Rus hedeflerine saldırmak amacıyla yoğun şekilde kullanıyor. Özellikle Rus Karadeniz Filosu unsurlarına karşı gerçekleştirilen saldırılarda şimdiye kadar 2 adet Ropucha sınıfı çıkarma gemisi, 1 adet Kilo sınıfı denizaltı, 1 adet Karakurt sınıfı korvet imha edilirken 2 adet Ropucha sınıfı çıkarma gemisine de hasar verildiği iddia edildi.

SCALP EG / Storm Shadow seyir füzeleri ayrıca hava üsleri, Karadeniz Filosu Karargâhı ve Filo Muhabere Merkezi’ne düzenlenen saldırılarda da kullanıldı.

Dmytro Pletenchuk ayrıca Ukrayna Askeri İstihbaratının 30 Mayıs 2024 tarihinde Kırım’da kamikaze insansız deniz araçlarıyla düzenlediği saldırıda KS-701 modeli dört Rus devriye botunu vurduğunu ve bunlardan ikisinin imha edildiği, diğer ikisinin ise hasar gördüğünü belirtti.

Uzun yıllar boyunca Brandenburg sınıfı fırkateynler kullanan Alman Donanması, F126 fırkateynlerinin sayısını artırarak envantere almaya hazırlanıyor. Sayının 6 adede çıkmasından dolayı, Alman Donanması’nın bugüne kadarki en pahalı gemi inşa programı olarak kayıtlara geçti.

Alman Silahlı Kuvvetleri Tedarik Organizasyonu (BAAINBw) ve Hollandalı gemi yapımcısı Damen Naval şirketi, 19 Haziran’da iki ek F126 çok amaçlı Fırkateyn için sözleşme imzaladı.

Damen Naval ve proje ortağı NVL Group, ilk fırkateynin inşasına geçen yılın Aralık ayında geleneksel çelik kesme töreniyle başlamıştı. Gemilerin tamamı ise Almanya’da Wolgast, Kiel ve Hamburg’daki tersanelerde inşa edilecek. Kıç tarafının çelik işleri ve ön montajı, NVL Grubunun bir parçası olan Wolgast’taki Peene tersanesinde gerçekleştirilecek. İlk gemi gelecekte “Niedersachsen” adını taşıyacak.

Gelişmeyle ilgili konuşan Damen Naval Genel Müdürü Roland Briene: ‘’Bu kararla Niedersachsen sınıfını altı gemiye çıkarabileceğiz. Alman Donanmasının yüzey filosunu genişletmenin ve modernleştirmenin en hızlı yoludur. Bu karar aynı zamanda Alman satın alma organizasyonuna ve ilgili sektöre de fayda sağlıyor. Aynı sınıftan daha fazla gemiye sahip olmak birçok avantaj sağlıyor” dedi.

Alman Savunma Bakanı Boris Pistorius, 3 Haziran Pazartesi günü Wolgast’ta düzenlenen ilk temel atma töreninde daha fazla F126 sınıfı fırkateyn için çağrıda bulundu. Pistorius: “Bu fırkateynlerden sadece dördüne değil altı tanesine ihtiyacımız var’’ dedi.

Haziran 2020’de BAAINBw, F126 fırkateynlerinin inşaat sözleşmesini alt yüklenicileri olan Blohm+Voss ve Thales ile birlikte Damen Naval’a verdi.

Yaklaşık 166 metre uzunluğa ve 10.000 tona varan deplasmana sahip F126 fırkateynleri, Alman deniz filosunun en büyüğü olacak. Damen Naval’a göre çok yönlü ve çok görevli platformlar, tropik bölgelerden kutup bölgelerine kadar dünyanın her yerinde ve her koşulda görev yapabiliyor.

Daha önce Damen Naval şirketi, Almanya’nın fırkateyn projesini desteklemek için MK 41 Dikey Fırlatma Sistemi (VLS) için Lockheed Martin ile sözleşme imzaladı. Böylece Lockheed Martin şirketi de Alman Donanması için inşa edilen yeni firkateynlerin yapımında yer almış olacak.

Söz konusu sözleşme, her biri 2 adet 8 hücreli MK 41 VLS Evolved Sea Sparrow Füzesi (ESSM) Block 2 modülünün üretim ve teslimatını, ayrıca 4 adet gemi için mühendislik çalışmaları ve yardımcı donanımlarını içeriyor.

Sonitus RAMPUS Modüler İnsansız Su Altı Aracı’nın Çalışma Alanları:

• Mayın vb. tehditlerin tespiti
• Keşif, istihbarat ve gözetleme
• Deniz yatağı haritalama ve görüntüleme
• Boru hattı ve deniz altı yapı denetimi
• Oşinografi araştırmaları
• Hidrografik araştırmalar
• Enkaz alanı haritalama
• Arama ve kurtarma operasyonları

Sonitus RAMPUS Modüler İnsansız Su Altı Aracı’nın Teknik Özellikleri:

• Dayanıklılık: Sızdırmazlık, yüksek basınç yüküne ve çarpma şokuna karşı dayanım
• Dalış Derinliği: 1000 metre
• Yük Kapasitesi: Minimum 10 kg ve modüler yapı ile arttırılabilir faydalı yük
• Navigasyon: DVL destekli INS (DVL=Doppler Velocity Log, INS=Inertial Navigation System)
• Mevki Hassasiyeti: 2 knot akıntı altında cross track error 2 metreden az
• Uzaktan Operasyon Merkezi: Otonom ve yarı otonom yetkinlik
• Veri Aktarım: Yüzeyde 50 km gerçek zamanlı görüntü aktarabilme özelliği, su altında 1 km veri aktarma özelliği

Sonitus Narval 1006 İnsansız Su Altı Planörü

Sonitus Narval 1006 İnsansız Su Altı Planörü

ABD‘nin Yemen’deki Husi güçlerine karşı denizden ve havadan yürüttüğü operasyonların maliyetinin şimdiye kadar 1 milyar doları geçtiği belirtildi.

Yakın tarihli bir ABD istihbarat raporuna göre ABD Silahlı Kuvvetleri Husi güçlerinin Kızıldeniz’deki sivil ticari gemilere gerçekleştirdiği Kamikaze insansız hava aracı, seyir füzesi ve balistik füze saldırılarına karşı koymak için yaklaşık 1 milyar dolar harcadı.

Rapora göre ABD ve Birleşik Krallık öncülüğündeki koalisyonun karşı gerçekleştirdiği yoğun hava saldırılarına rağmen Husi güçlerinin kararlılığının devam ettiği ve mühimmat stoklarında fark edilir bir azalma görülmediği belirlendi.

Bu değerlendirmenin ABD Hava Kuvvetleri Merkez Komutanı Korgeneral Alexus Grynkewich’in daha önce İran destekli Husi güçlerinin insansız hava aracı ve füze stoklarının ABD hava saldırılarının ardından azaldığını söylediği açıklamayla çeliştiği ve Korgeneral Grynkewich’in açıklamasının artık gerçeği yansıtmadığı ifade ediliyor.

Grynkewich açıklamasını Husi güçlerinin 2024 yılının başlarında saldırı sayısındaki düşüşe dayandırmıştı ancak geçtiğimiz aylarda Husi güçleri Kızıldeniz’de bulunan çok sayıda ticari gemiye saldırılar gerçekleştirdi ve bazılarına hasar verdi.

İstihbarat raporuna göre Kızıldeniz’deki ticari deniz trafiğine yönelik saldırılar 65’ten fazla ülkeyi etkiledi ve en az 29 büyük nakliye ve enerji şirketi bölgedeki faaliyetlerini durdurdu. Kızıldeniz üzerindeki rotanın dünya çapındaki ticari deniz trafiğinin yüzde 10 ila 15’ini oluşturduğu belirtilirken, Şubat 2024 itibariyle konteyner taşımacılığının yüzde 90 oranında azaldığı belirtildi.

Raporda ayrıca ABD Donanması’nın Husi güçleri tarafından ateşlenen balistik füze, seyir füzesi ve kamikaze insansız hava araçlarına karşı mücadele etmek için 1 milyar dolar değerinde mühimmat harcadığı da ifade edildi.

ABD Savunma Bakanlığı satın almalardan sorumlu müsteşarı William LaPlante 2024 yılının başlarında yaptığı açıklamada, Husi güçlerinin gerçekleştirdiği saldırıları engellemenin maliyetinin giderek arttığını söylemişti.

LaPlante bir konferans sırasında yaptığı açıklamada, Husi insansız hava araçlarını yok etmenin maliyetinin birim başına 100 bin doları aştığını söyledi.

Yemen’deki operasyonlar ABD Donanmasının mühimmat stoğunu azaltıyor

ABD Donanma Birliği derneğinin düzenlediği 8 – 10 Nisan 2024 tarihleri arasında gerçekleşen Deniz-Hava-Uzay konferansına katılan ABD Deniz Kuvvetleri Deniz Operasyonları Şefi Amiral Lisa Franchetti konferansın ardından gazetecilere ABD Deniz Kuvvetleri hakkında açıklamalarda bulunmuştu

Amiral Franchetti açıklamasında ABD Deniz Kuvvetlerinin dünya çapındaki operasyonları ve özellikle Kızıldeniz’de Husi tehditlerine karşı yürüttüğü operasyonlar nedeniyle azalan güdümlü mühimmat stokuna dikkat çekti.

ABD Deniz Kuvvetlerinin Kızıldeniz’deki ticari deniz trafiğini korumak amacıyla başlattığı “Refah Muhafızı Operasyonu” kapsamında Yemen’de bulunan Husi güçlerinin ateşlediği seyir füzeleri, kamikaze insansız hava araçları ve insansız deniz araçlarını imha etmeye devam ettiğini belirten Franchetti, geçmişteki yetersiz yatırımlar nedeniyle mühimmat stoklarında kritik seviyeye düşme tehlikesi altında olduğunu ancak henüz tehlikeli bir azalma olmadığını ifade etti.

Amiral Lisa Franchetti gazetecilere yaptığı açıklamasında, “Bildiğiniz gibi, mühimmat yatırımı yapmadık, dolayısıyla şu an bulunduğumuz yerde stokların azalması tehlikesiyle karşı karşıyayız, çünkü geçmişte odak noktamız bu değildi.” dedi.

Filistin ve İsrail arasındaki çatışmaların başlamasının ardından ABD Donanması için mühimmat stoklarının azalma tehlikesinin daha da ciddileştiği, Yemen’de bulunan Husi güçlerinin İsrail’e ve Kızıldeniz’deki ticari deniz trafiğine yönelik saldırılarını engellemek amacıyla bölgeye gemi konuşlandıran ABD Deniz Kuvvetlerinin bu tehditleri engellemek amacıyla çok sayıda güdümlü mühimmat kullandığı belirtildi.

Husiler, İsrail’in Gazze’ye gerçekleştirdiği saldırılar sebebiyle İsrail’e savaş ilan ettiklerini açıklamış ve İsrail’e yönelik olarak kamikaze insansız hava araçları, seyir füzesi ve balistik füze saldırıları gerçekleştirmiş, fırlatılan füze ve insansız hava araçlarından bazıları İsrail’in Akabe Körfezi’nde bulunan Eliat kentini vurmuş, bazı füze ve insansız hava araçları ise İsrail hava savunma sistemleri ve uçaklarınca düşürülmüştü. Daha sonrasında ise Husi güçleri Kızıldeniz’deki ticari deniz trafiğini hedef almaya başlamış ve çok sayıda ticari gemiyi vurmuştu.

ABD savaş gemileri, Yemen’deki Husi güçlerince ateşlenen kamikaze insansız hava araçları, seyir füzesi ve balistik füzelere karşı SM-2MR ve SM-6 füzeleri kullanmış, özellikle düşüm maliyetli insansız hava araçlarını düşürmek amacıyla ateşlenen yüksek maliyetli hava savunma füzeleri sürdürülebilirlik açısından soru işaretleri oluşmasına neden olmuştu.

Bu durumun Ukrayna’yı desteklemeye, Orta Doğu’daki nakliye hatlarını savunmaya ve ülkede yeterli stoku korumaya ne kadar devam edilebileceği konusunda ABD Savunma Bakanlığında endişe yarattığı ifade edildi.

Amiral Lisa Franchetti açıklamasının devamında mühimmat stoklarının kritik seviyeye düşmesini engellemek amacıyla bazı adımlar attıklarını ve son birkaç yılda bu amaçla altyapı yatırımları yaptıklarını söyledi. Franchetti gazetecilere, “Son birkaç yılda mühimmatları öncelikli odak noktamız haline getirdik. Bu alanda daha fazla yatırım yapıyoruz ve endüstriye daha fazla mühimmat ihtiyacımız olduğuna dair talep sinyali gönderiyoruz.” açıklamasında bulundu.

TCG Anadolu için İnşa çalışmaları 30 Nisan 2016’da İstanbul’daki Sedef Gemi İnşa A.Ş. tersanesinde başladı. Ancak Geminin inşasına ilişkin nihai sözleşme 7 Mayıs 2015 tarihinde Navantia – Sedef Tersanesi arasında imzalanmıştır.

Geminin hizmete girmesi başlangıçta 2021 için planlanmıştı ve geminin nihai şartnamelere göre tahmini maliyeti 2015 yılında 1 milyar ABD doları olarak açıklandı.

29 Nisan 2019 akşamı kuru havuzdayken geminin ön tarafındaki küçük bir alan alev aldı, ancak yangın hızla söndürüldü ve kaplama boyasındaki küçük hasar (duman ve alev lekeleri) daha sonra yeni bir boyama ile onarıldı. 27 Şubat 2022’de TCG Anadolu’nun deniz denemeleri başladı. TCG Anadolu, 10 Nisan 2023’te Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da katıldığı bir törenle hizmete girdi.

Türk Deniz Kuvvetleri, TCG Trakya adını taşıyacak bir başka kardeş geminin inşasını planlamaktadır.

TCG Anadolu’nun yapılmasındaki amaç nedir?

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin uzun süreli ve uzun mesafeli askeri muharebe veya insani yardım operasyonlarını sürdürme gibi ihtiyacından dolayı böyle bir geminin yapımı amaçlandı. Bununla beraber çeşitli ihtiyaç ve gereksinimlerini karşılaması ve Türk Deniz Kuvvetleri için bir komuta merkezi ve amiral gemisi olarak görev yapması üzerine TCG Anadolu projesine başlandı.

TCG Anadolu kimlerle beraber yapıldı?         

TCG Anadolu, Sedef – Navantia şirketler birliği, Türk Deniz Kuvvetleri’nin amfibi hücum gemisi projesi için ihaleyi kazandı. Anadolu, İspanyol gemisi Juan Carlos I ile aynı tasarımı kullandı. Geminin tüm silah sistemleri Türk firmaları Aselsan ve Havelsan tarafından tedarik edildi. Gemide, Aselsan ve Havelsan tarafından entegre edilen bir Türk muharebe yönetim sistemi olan GENESIS-ADVENT adlı Hassas Yaklaşım Radarı tarafından her türlü hava koşulunda desteklenmektedir.

İspanyol Navantia şirketi de TCG Anadolu’nun tasarımı ve geliştirilmesi için Türkiye’deki Sedef Tersanesi’ne tasarım, teknoloji transferi, takım ve teknik yardım sağladı.

TCG Anadolu Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi (LHD) özellikleri nelerdir?

Gemi için ilk çalışmaların başladığı Aralık 2013 döneminde, Türk LPD/LHD programının 375 milyon avroya (500 milyon $) mal olacağı tahmin ediliyordu. İlk plana göre Türk Donanması, yalnızca helikopterlerle kullanım için optimize edilecek, önünde rampası olmayan biraz daha kısa bir uçuş güvertesi istiyordu.

Türk Deniz Kuvvetleri daha sonra planını değiştirdi. Karar vericiler, F-35B tipi dikey iniş kalkış yapabilen yeni nesil savaş uçağı satın almaya karar verdikten sonra önünde uçuş rampası bulunan tam donanımlı bir uçuş güvertesi tercih etti. Ancak Türkiye’nin Rusya’dan S-400 füze sistemi satın alması nedeniyle, Türkiye’ye F-35 ihracatını engelledi. Türk Deniz Kuvvetleri, kısa vadede F-35B STOVL versiyonu yerine Bayraktar TB3 gibi yerli üretim İHA ve çeşitli maksatlarda kullanılan helikopterler konuşlandıracak. Şayet F-35B veya benzeri bir dikey iniş kalkış yapan uçak tedariki söz konusu olursa, TCG Anadolu 10 kadar bu tipte uçaktan konuşlandırabilecek.

Son değişikliklere göre TCG Anadolu, 231 metre uzunluğunda, 32 metre genişliğinde, 6,8 metre draftında ve 58 metre yüksekliğindedir. Deplasmanı “dikey iniş kalkış yapan uçak gemisi” görev yapılandırmasında 24.660 ton olurken, “amfibi hücum gemisi” görev yapılandırmasında 27.079 ton olacak.

TCG Anadolu’nun seyrüsefer hızı, uçak gemisi yapılandırmasında 21,5 knot (39,8 km/s; 24,7 mil/s) amfibi hücum gemisi yapılandırmasında 29 knot (54 km/s; 33 mil/s) olacaktır. Ekonomik bir hızda azami menzili 9.000 deniz mili (17.000 km; 10.000 mil) olacaktır. Gemide 30 subay, 49 astsubay, 59 kıdemli denizci ve 123 er olmak üzere toplam 261 personel bulunuyor.

TCG Anadolu’nun uçak gemisi yapılandırması nasıl olacak?

Dikey iniş ve kalkış yapabilen güverte sahibi olan TCG Anadolu, bu tipte uçaklar tedarik edildiği takdirde, 10 adet savaş uçağı ve 12 adet orta boy helikopter taşıyabilir. Geminin uçuş güvertesinde altı helikopter daha barındırma olasılığı vardır. Geminin 100 metrekarelik havacılık hangarı bulunuyor.

Gemide sadece helikopter konuşlandırıldığı takdirde, güvertesinde 12 adet orta boy helikopter ve 8 adet ağır sınıf helikopter bulundurabilir. Şayet kargo garajı da havacılık kullanımına dâhil edilirse, 30 civarı helikopter gemide konuşlandırabilir.

Şayet İHA görevleri için sevk edilirse, 11 adedi güvertede 30 adedi hangarda olmak üzere 41 adet SİHA’nın konuşlandırılabileceği ön görülüyor.

TCG Anadolu’nun amfibi hücum gemisi yapılandırması nasıl olacak?

TCG Anadolu’nun amfibi hücum gemisi olarak yapılandırılması halinde, çok çeşitli savaş araçlarını ve askeri personeli konuşlandırabilir. Çünkü TCG Anadolu’nun esas yeteneği amfibi harekât tarzına yöneliktir. Yaklaşık 1220 kişiyi taşıyabilir. Bu da bir amfibi taburunu istenilen bölgeye çıkarabileceği anlamına geliyor.

Gemi, TEU konteynerler ve 27 adet Zırhlı Amfibi Hücum Aracı (ZAHA) için 1.880 m² hafif kargo garajına sahiptir. Bununla beraber 1.165 m² alanında 4 adet Mekanize Çıkarma Gemisi veya 2 adet Hava Yastıklı Çıkarma Aracı (LCAC) ile 2 adet Araç ve Personel Çıkarma Gemisi (LCVP) barındırabilecek bir doka sahiptir. Ayrıca gemi, ana muharebe tankları (MBT), Amfibi Hücum Araçları ve TEU konteynerleri barındırabilecek 1.410 m² ağır yük garajına sahiptir.

TCG Anadolu’nun komuta, savunma ve silah sistemleri nelerdir?

TCG Anadolu üzerinde, biri geminin pruva tarafında diğeri sancak tarafında olmak üzere iki adet 20 mm, 6’lı döner namlulu Phalanx kısa menzilli gemi hava savunma sistemi bulunur. Bu sistem neredeyse bütün modern savaş gemilerinde yer alır. Bununla birlikte iki tanesi pupa, iki tanesi pruva tarafında biri de uçuş rampasının altında olmak üzere beş adet 25 milimetrelik ASELSAN STOP adlı Stabilize Top Sistemi, dört adet 12,7 milimetrelik STAMP adlı Stabilize Makineli Tüfek Sistemi bulunuyor. MİLGEM sınıfı korvetlerde de yer alan RIM-116 RAM Hava Savunma Sistemi de TCG Anadolu’da yer alıyor.

Aselsan-Havelsan İş Ortaklığı tarafından, Savaş Yönetim Sistemi Entegrasyon ve İşletim Yazılımı Genesis-Advent, Radar Elektronik Taarruz ve Karşı Tedbirleri sistemlerini içeren Elektronik Harp Suiti, Kızıl Ötesi İz Takip Sistemi, Elektro Optik Direktör, Torpido Karşı Aldatma Sistemi gibi sistemler milli olarak geliştirildi.

Geminin su altı savunması maksadıyla ARAS-2023 adlı yerli ve milli dalgıç tespit sonarı yer alıyor. Bu sistem, su altından gelebilecek tehditleri önlemek maksadıyla kullanılıyor.

TCG ANADOLU teknik özellikleri

Genel özellikler

• Uzunluk: 231 metre
• Genişlik: 32 metre
• Derinlik: 27,5 metre
• Maksimum Hız: 21 knot
• Yükseklik: 58 m
• Hareket Menzili: 9000 deniz mili
• Dayanıklılık: 50 gün
• Kalkış Rampası: 12 derece
• Uçuş Güvertesi Alanı: 5.440 m²
• Hangar Alanı: 900 m²
• Havuz Alanı: 1165 m²

Silah Teçhizatı

• 5 adet 25 mm’lik Stop
• 4 adet 12,7 mm’lik STAMP
• 2 adet Phalanx Hava Savunma Sistemi
• 1 adet RAM G/M Sistemi

Amfibi harekâtlar

• 46 adet Tank ve 77 hafif araç

Amfibi Gemi Havuzu

• Uzunluk: 70 m
• Genişlik: 17 m
• 4 adet çıkarma gemisi
• 4-6 adet lastik bot
• 1 adet paletli araç

Sensörler

• Amfibi ve ortak çalışma kabiliyetli Genesis – Advent CMS
• Link 11/16/22 / jre / vmf
• 1 adet 3D arama radarı
• 1 adet Uçak algılama ve kontrol radarı
• 1 adet Hassas yaklaşma radarı
• 2 adet LPI radar
• 2 adet Navigasyon radarı

Dalgıç tespit sonarı

• IFF sistemi
• Lazer uyarı sistemi
• Kızılötesi arama ve takip sistemi
• 2 adet Elektro optik arama sistemi
• Elektronik destek sistemi
• Elektronik saldırı sistemi
• Torpido savunma sistemi

Tahrik ve Enerji Sistemleri

• Tahrik: Dizel-Elektrik
• Motorlar: Dizel jeneratör
• Güç: 5 X 8000KW

Gemiler son teknoloji ile donatılmışlardır. NATO’nun en modern mayın avlama gemileri olarak tanımlanmaktadırlar. Gemilerde manyetik sensörlü mayınlara karşı güvenlik için manyetik olmayan çelik kullanıldı. Bu sebeple Türk Donanmasının metrekaresi en pahalı gemileri olarak bilinirler. Gemilerin akustik izi oldukça düşüktür.

Gemiler kendi etrafında 360 derece dönebilmektedir. Böylece mayın hatları arasında dolaşabilmektedir. Gemiler mayınları sahip olduğu gelişmiş sonar ile 400-600 metre mesafeden belirlemektedir. Tespit edilince imha görevi başlamaktadır.

Gemiler mayın temasını PAP insansız sualtı cihazları ve mayın harbi dalgıçları ile yapmaktadır. Mayınlar duruma göre dalgıç yada insansız araç ile patlayıcı kullanılarak imha edilmektedir. PAP ile 300 metre derinliğe kadar operasyon icra edilebilmektedir. Araç 90 dakika çalışabilir ve kendi sonarı bulunmaktadır. Deniz durumu 4 ve 25 knot rüzgarda görev yapabilmektedir. (Büyük sarı araç)
Mayın tespiti içinse HOSA adı verilen mini insansız sualtı aracı kullanılıyor. Bu araç 1000 metre kadar derine inebiliyor, 10 saate kadar çalışabiliyor. (Küçük kırmızı araç)
Mayın avlama gemileri Balıkesir Erdek’te konuşlu bulunuyor. Filo her katıldığı NATO Tatbikatında üstün başarı gösterdi. Avrupa’da birçok tarihi deniz mayını ve mühimmat buldu.

Aydın Sınıfı Gemiler:

• (M-265) TCG ALANYA (26 Temmuz 2005 tarihinde göreve başlama)
• (M-266) TCG AMASRA (26 Temmuz 2005 tarihinde göreve başlama)
• (M-267) TCG AYVALIK (27 Haziran 2007 tarihinde göreve başlama)
• (M-268) TCG AKÇAKOCA (17 Eylül 2007 tarihinde göreve başlama)
• (M-269) TCG ANAMUR (10 Ekim 2008 tarihinde göreve başlama)
• (M-270) TCG AKÇAY (15 Aralık 2009 tarihinde göreve başlama)

 Aydın Sınıfının Özellikleri:

• Uzunluk: 54.5 metre
• Genişlik: 9.66 metre
• Draft: 2.6 metre draft
• Deplasman: Tam yüklü 657.2 ton
• Ana Tahrik: 2 adet MTU 8V 396TB-84 dizel motor
• Maksimum Hız: 14 knot
• Ek Araçlar: 2 adet insansız sualtı PAP Mk-5 ROV mayın imha aracı, 1 adet tek taraflı Oropeza mayın toplama aracı
• Ek Kabiliyetler: Mayın dökme kabiliyeti
• Teknik Sistemler: 1 adet Marconi 2093 VDS mayın tespit sonarı
• Öz Savunma: 1 adet 30 mm baş topu, 2 adet chaff-flare atıcı

Aydın Sınıfının Logoları:

The post 3 bin tonluk yüzer havuz appeared first on DefenceTurk.

Ani manevra yapmasına halinde devreye girecek olan pervane, araç içerisindeki elektrik motorundan güç alıyor. Narval 504-P genel hareket prensibi olarak Narval 1006’da da olduğu gibi ağırlık merkezini değiştirerek su altında hareketini sağlıyor.

Narval 504-P’nin diğer farklılığı ise dalış derinliği ve görev süresidir. Narval 1006, ~1000 metre derinlikte 6 ay görev yapabilirken; Narval 504-P, ~500 metre derinlikte 4 ay görev yapacak şekilde tasarlanmıştır.

Modüler olarak tasarlanan Narval 504-P, görev isterlerine özelleştirilebilecek bir yapıya sahiptir. Aynı zamanda Narval 504-P, uzaktan kontrollü ya da otonom olarak kontrol edilebilecek. Narval 504-P, denizaltıları, gemileri ve diğer hedefleri tespit etmek için gelişmiş tespit ve takip sistemleri ile donatıldı. Sonar, manyetik alan ve lazer dedektörler gibi sensörler, termal kameralar kullanılmaktadır.

Narval 504-P İnsansız Su Altı Aracı’nın Görev Alanları:

• Keşif, istihbarat ve gözetleme
• Sinyal istihbaratı
• Mayın ve torpido tespit ve imha
• Denizaltı tespit
• Su altı operasyonları

Narval 504-P İnsansız Su Altı Aracı’nın Teknik Özellikleri:

• Derinlik: ~500 Metre
• Hız: 2 knot
• Ağırlık: 60-80 kg
• Uzunluk: 2 metre
• Kanat Açıklığı: 1 metre
• Çap: 240 mm
• Görev Süresi: 4 ay
• Seyir: GPS, Basınç sensörü, Altimetre, Gayro

Konu İle Alakalı Diğer Yazılarımızı Okuyabilirsiniz:

Sonitus Narval 1006 İnsansız Su Altı Planörü

Sonitus Narval 1006 İnsansız Su Altı Planörü

Şenol Özdemir, 14 Mayıs 2022 günü Hopa’dan başladığı ve Hatay’da tamamlanacak “Kano ile Mavi Vatan” yolculuğunda bugün Göksu Deresi, Küçüksu, Beykoz’a giriş yaptı.

Özdemir, öğlen saatlerinde kıyıya Anadolu Hisarı Göksu Marin Tesislerinde ayak bastı. Bosphorus Kürek ve Kano Okulunda kendisini karşılayan kano sporcuları, denizcilik sektörünün önemli isimleri ve hayranları ile buluşmada güzel ve duygusal bir kavuşma yaşandı.

Türkiye Korunmaya Muhtaç Çocuklar Vakfı (Koruncuk) adına farkındalık oluşturmak için 14 Mayıs’ta Hopa’dan yola çıkan Özdemir’i emekli Tümamiral Cem Gürdeniz de sosyal medyadan yaptığı paylaşımla tebrik etti.

Koruncuk Vakfı’nın kızları ise Şenol Özdemir’e moral vermek üzere Anadolu hisarı sahilindeki yerlerini almış ve Şenol’a alkışları ile moral verdi. Beykoz Denizcilik ve Su ürünleri Meslek Lisesi mezunlarından Kaptan Erol Aydın teknesi ile Koruncuk kızları ve Şenol Özdemir’i boğazın eşsiz güzelliğinde buluşturup şahane görüntüler yaşanmasını sağladı.

Buluşmada ayrıca yaşayan efsane, sayısız rekorun sahibi emekli sat komandosu Namık Ekin’de hazır bulundu ve Şenol’u gözyaşları ile karşıladı. Beykoz’dan Anadolu Hisarı’na kadar Şenol Özdemir’e Ali Ertan Güney kanosu ile eşlik ederek ‘boğazın sularına hoş geldin’ dedi.

“Kano ile Mavi Vatan” belgeseli

Ayrıca, Nartugan Yapım ve So-Be Film’in yapımcılığını üstlendiği yönetmenliğini Gültekin Bayır’ ın yaptığı Şenol Özdemir’in bu büyük macerasını ve kano yolculuğunu motosikleti ile karadan takip ederek bir belgesel film hazırlıyor.

Şenol Özdemir, Mavi Vatan sınırlarının üzerine çizdiği Hayali bir Hilalin ortasına Anadolu merkezli bir Yıldız Hattı Rotasını çizerek Mavi Vatan Kavramına en büyük Türk bayrağı ile atıfta bulunmak istiyor.

Nartugan Yapım ve So-Be Film yapımcılığında çekilmekte olan Kano ile Mavi Vatan Belgeselinin çekimleri devam ediyor.

The post “Kano ile Mavi Vatan” yolculuğu appeared first on Denizcilik Dergisi.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığından (SSB) yapılan yazılı açıklamaya göre, Türk savunma sanayisi, güvenlik güçlerinin Mavi Vatan savunmasında etkinliğinin artırılması amacıyla yeni ürünler geliştirmeyi sürdürüyor.

Yonca-Onuk Tersanesi ve Havelsan iş birliğinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı için geliştirilen Sancar SİDA, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir’in katıldığı törenle suya indirildi.
İstanbul-Tuzla’daki Yonca-Onuk Tersanesi’nde gerçekleştirilen törende, Demir’e, Sancar SİDA’nın özellikleri ve kabiliyetleri hakkında bilgi verildi.

Demir, burada yaptığı konuşmada, silahlı insansız hava araçlarında edinilen tecrübe ve başarıyı deniz araçlarında da göstererek bu alanda da dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olmayı hedeflediklerini belirterek, “SİDA’lar konusunda çok sayıda çalışmamız var. SANCAR SİDA da bunlardan birisi. SİDA’ların entegre bir operasyon ortamında çalışmaları bizim için geleceğin harekat ortamına hazırlık açsından çok önemli. Bu adımı atmamızda emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Keşif ve gözetleme, su üstü harbi, mayına karşı tedbir görevlerinin insansız olarak icra edilebilmesi amacıyla geliştirilen Sancar SİDA, insan hayatı için riskli görevlerde insansız kullanım konsepti ile bu riski en aza indirecek, üzerindeki faydalı yüklerle birçok görevin daha maliyet etkin bir şekilde yürütülmesine imkan sağlayacak.

Açıklamada, Sancar SİDA’nın özellikleri şöyle sıralandı:

” – 12,7 metre boyunda,

– Deplasmanı 9 ton,

– Azami 40 knot sürate ve asgari 400 NM seyir siyasına sahip,

– 4 deniz durumunda dahi seyir icra edebilecek,

– 40 saat seyir yapabilecek,

– 12,7 mm STAMP-2 Stabilize Silah Sistemi,

– 2×2 UMTAS / L-UMTAS entegrasyonu

– MİLMAST Teleskopik Direk (Seyir radarı, kamera, çarpışma önleyici sistemler)

– Modüler yapıda olacak.”

The post Sancar SİDA suyla buluştu appeared first on Denizcilik Dergisi.

Koç Bilgi ve Savunma Teknolojileri AŞ (KoçSavunma) ile TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi (TÜBİTAK BİLGEM), su altı ve üstünü kesintisiz ve dijital olarak bağlayan bir projeyi hayata geçiriyor.

Koç Savunma’nın TÜBİTAK BİLGEM iş birliği ile geliştirdiği yeni nesil dijital sualtı telefonu D-Satel’in Türk savunma sanayiinde yeni bir kilometre taşı olması bekleniyor. Yerli ve milli D-Satel teknolojisi, Türkiye’yi küresel pazarın lider oyuncularından biri haline getirecek.

Türkiye savunma sanayiinin yenilikçi markası KoçSavunma (Koç Bilgi ve Savunma Teknolojileri AŞ) ve TÜBİTAK BİLGEM (TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi), Cumhuriyet’in 100. yılına, sualtı ve su üstünü kesintisiz ve dijital olarak bağlayan güçlü bir projeyle hazırlanıyor. Sualtı haberleşmesinde dijitalleşmeyi farklı bir platforma taşıyan Yeni Nesil Dijital Sualtı Telefonu (D-Satel), KoçSavunma ve TÜBİTAK BİLGEM üst düzey yöneticilerinin katılımıyla TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi Gölet Test Sahası’nda düzenlenen bir lansmanla kamuoyuna tanıtıldı.

TÜBİTAK BİLGEM ve KoçSavunma’nın iş birliğiyle üretip geliştireceği D-Satel teknolojisinin, Türk savunma sanayiinin önemli kilometre taşlarından biri olan MİLGEM 6, 7 ve 8 gemilerinden başlayarak Türk tipi fırkateynlerde (TF-2000) ve sonrasında tüm yeni gemilerde devreye alınması bekleniyor.

D-Satel’in tanıtım toplantısında konuşan TÜBİTAK BİLGEM Başkanı Ali Görçin: “Kamu ve özel sektör arasında sağlanan bu iş birliğinin gerek teknolojisi gerekse ülkemize sunacağı katma değer ile bu alandaki yeni girişimlere yol göstereceği kanısındayım. Suüstü gemileri ve REİS sınıfı denizaltılarımız için sualtı telefonu geliştirme faaliyetlerinden edinilen tecrübe ve bilgi birikiminin küresel ölçekte rekabet edebilen yerli ve milli bir dijital sualtı telefonuna dönüşmesi, savunma ürünlerimizin yerli ve milli karakteri açısından güçlü bir potansiyel ifade ediyor. Türk savunma sanayiinin uluslararası pazarlarda rekabeti için önemli bir koz oluşturan D-Satel, geleceğin dijital harp teknolojileri alanında dünya standartlarını karşılarken aynı zamanda yerli ve milli duruşumuzu güçlendiren bir teknoloji olarak kritik görevler üstlenecektir. Hem ürün geliştirme hem satış ve ihracat hem de satış sonrası hizmetleri kapsayan bu tür iş birlikleri, KoçSavunma – TÜBİTAK BİLGEM örneğinde olduğu gibi Türk savunma sanayisi içerisinde doğru tasarlanmış iş modellerini de cesaretlendirecektir.”

Küresel pazarda aktif olacak

KoçSavunma Yönetim Kurulu Başkanı Erkut Tekinkaya, Dijital Sualtı Telefonu (D-Satel) projesinin savunma sanayiinde dijitalleşmenin geldiği düzeyi göstermesi açısından önemli olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:

“Savunma sanayiimizin Ar-Ge çalışmalarındaki başarılı ismi TÜBİTAK BİLGEM ile yenilikçi teknolojileri ülkemize kazandıran KoçSavunma arasında Satel ile başlayan iş birliğinin, D-Satel ile yepyeni bir seviyeye ulaşmasından gurur duyuyoruz. Savunma sanayiindeki dijital dönüşüme ivme kazandıran D-Satel projesi, savunmanın gündemini oluşturan yeni harekât şartları, daha hızlı ve esnek haberleşmeye duyulan acil gereksinimler doğrultusunda gündeme geldi. Ses ve mors kodlarıyla yapılan mevcut sualtı telefonu haberleşme yeteneklerinin yanı sıra kısa kodlu mesajlaşmaya imkân veren çeşitli sayısal protokolleri kullanma ihtiyacı, bugün sualtı haberleşmesinin dijital platformlara taşınmasını giderek hızlandırıyor. TÜBİTAK BİLGEM ve KoçSavunma’nın iş birliğiyle geliştireceği Dijital Sualtı Telefonu (D-Satel) teknolojisi, dijital iletişim yeteneklerinin ötesinde geriye dönük uyumluluk özelliği ile mevcut sistemlere entegre çalışabiliyor. Bu, yerli ve milli iletişim platformlarında bütünselliği sağlamak ve ekonomik değerler itibarıyla savunmaya büyük bir avantaj sunuyor. Savunma sanayimizin küresel pazarlardaki yerini güçlendiren bu tip projelerin sayıca artmasını ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum.”

KoçSavunma teknolojiyi geliştirecek

KoçSavunma ve TÜBİTAK BİLGEM arasındaki mutabakatla belirlenen iş paylaşımı çerçevesinde KoçSavunma; transdüserlerin geliştirilmesi, mekanik tasarım, entegre lojistik destek, garanti, bakım, yedek parça temini, pazarlama ve satış konularıyla birlikte teknoloji geliştirme maliyetlerini karşılayacak. TÜBİTAK BİLGEM ise bu süre içinde ana ünitenin yazılım ve donanım bileşenlerini geliştirecek. Böylece ilk ürünün test faaliyetleri de dahil olmak üzere iki yıl içerisinde kullanıma hazır hale getirileceği bildiriliyor.

Savunma Sanayide yeni iş modeli

Dijital Sualtı Haberleşme Telefonu (D-Satel) projesinin önemli çıktılarından biri de TÜBİTAK BİLGEM ve KoçSavunma tarafından sürdürülen iş modeli oldu. Dijital Sualtı Telefonu (D-Satel) geliştirilmesine yönelik sözleşme 24 Mayıs 2022’de KoçSavunma ve TÜBİTAK BİLGEM arasında imzalandı. Ürün KoçSavunma markasıyla piyasaya sunulacak, TÜBİTAK BİLGEM’e her bir satış için hizmet ve lisans ödemesi yapılacak. Türkiye savunma sanayiinin yenilikçi markalarından KoçSavunma, TÜBİTAK BİLGEM ile iş birliğiyle geliştirecekleri D-Satel’in üretimini gerçekleştireceği gibi bu ürünlerin hem yurt içi hem de küresel ölçekte pazarlanması ve satış sonrası hizmetlerini yerine getirecek.

The post İlk dijital sualtı telefonu için imzalar atıldı appeared first on Denizcilik Dergisi.

Mavi Vatan Tatbikatı’nın “Seçkin Gözlemci Günü” faaliyetleri, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve beraberindeki TSK komuta kademesinin TCG Kemalreis fırkateyniyle Aksaz Üs Komutanlığı’ndan ayrılmasıyla başladı.

Akar, beraberinde Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Güler, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Adnan Özbal ve Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Hasan Küçükakyüz ile Aksaz Üs Komutanlığı’na geldi.

Donanma Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu ve diğer yetkililer tarafından karşılanan Akar, beraberindeki komutanlarla birlikte iskeleye geçerek tatbikatın sancak gemisi TCG Kemalreis’e çıktı.

Bakan Akar’ın gemiye binişinde denizcilik geleneklerine uygun olarak “silistre” adı verilen gemici düdüğü çalındı, “Sayın Milli Savunma Bakanı gemide” anonsu yapıldı.

Tören mangasını selamlayan Akar daha sonra tatbikata ilişkin brifing aldı. Brifingin ardından TCG Kemalreis “avara” edilerek limandan ayrıldı. Bakan Akar’ın bulunduğu sancak gemisi için TCG Salihreis’ten topla selamlama atışları yapıldı.

Jenerik bir senaryo kapsamında gerçekleştirilen Karadeniz, Ege ve Doğu Akdeniz’deki tatbikata, 122 gemi ve 41 hava aracı katılıyor.

The post Mavi Vatan-2022 Seçkin Gözlemci Günü başladı appeared first on Denizcilik Dergisi.

Deniz Kuvvetlerimizin 11-21 Nisan 2022 tarihleri arasında Karadeniz, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’de icra edilmesi planlanan Mavi Vatan-2022 Tatbikatı başladı.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından 122 gemi, 41 hava vasıtası ve 12 bin personelin katılımıyla Karadeniz, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’de düzenlenen Mavi Vatan-2022 Tatbikatı başladı.

Tatbikat Direktörü ve Donanma Harekat Başkanı Tuğamiral Yusuf Akyüz, tatbikatın Genelkurmay Başkanlığı Türk Silahlı Kuvvetleri Tatbikat Programına istinaden Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca planlandığını, Donanma Komutanlığı sevk ve idaresinde Karadeniz, Ege, Doğu Akdeniz’de aynı anda icra edilen fiili bir tatbikat olduğunu belirtti.

Tatbikata katılacak unsurların eğitim seviyelerinin yükseltilmesinin hedeflendiğini vurgulayan Akyüz, “Mavi Vatan Tatbikatıyla ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bağlısı komutanlıkların, karargah, harekat merkezlerinin sevk ve idare etkinliğinin gözlemlenmesi, karargah personeli ve tatbikata katılan unsurların çok tehditli ortamda, muhakeme, öngörü ve karar verme yeteneklerinin değerlendirilmesi, diğer kuvvet komutanlıkları ve kamu kurumları ile müşterek çalışılabilirlik usullerinin geliştirilmesi sağlanacaktır.” ifadelerini kullandı.

Tatbikata 122 gemi katılıyor

Tatbikata, 10 fırkateyn, 6 korvet, 17 hücumbot, 11 denizaltı, 8 mayın avlama gemisi, 32 yardımcı sınıf gemi, 12 karakol gemisi, 25 çıkarma gemisi, 1 test ve eğitim gemisi olmak üzere toplam 122 geminin katıldığını kaydeden Akyüz, şunları söyledi:

“10 deniz karakol uçağı, 17 helikopter, 14 insansız hava aracı, 4 SAT görev timi, 2 SAS görev timi, amfibi deniz piyade birlikleri ve amfibi hücum timleri, Kara Kuvvetleri Komutanlığından taarruz helikopterleri, genel maksat helikopterleri, ağır yük helikopterleri, Hava Kuvvetleri Komutanlığından taarruz uçakları, havadan ihbar ve kontrol uçakları, hedef çekme uçakları, KBRN timi, Jandarma Genel Komutanlığından arama kurtarma timi ve arama kurtarma helikopterleri, sahil Güvenlik Komutanlığından sahil güvenlik botları iştirak edecektir. Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşlarından Cumhurbaşkanlığı Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Kızılay tatbikata iştirak edecektir. Mavi Vatan tatbikatının fiili safhası, gemilerin intikalleriyle başlamıştır.”

Akyüz, Donanma Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu’nun, Doğu Akdeniz’de icrası devam eden yüksek süratli gelişmiş insansız su üstü ve hava hedefine fiili silah atışları kapsamında TCG Gediz Fırkateyninde bulunduğunu bildirdi.

Tatbikat süresince, temel deniz hareket nevilerine yönelik harekata hazırlık eğitimleri, yüksek süratli gelişmiş insansız su üstü hava hedeflerine fiili silah atışları icra edileceğine dikkati çeken Akyüz, kriz ve harekat senaryolarını içeren çok tehditli ortamda harekatın, Karadeniz, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’de aynı anda gerçekleştirileceğini bildirdi.

Akyüz, 11-14 Nisan 2022 tarihleri arasında temel deniz hareket nevilerine yönelik, su üstü harbi, deniz altı savunma harbi, mayın harbi, hava savunma harbi, elektronik harp, denizde denetim harekatı ve denizaltı kurtarma harekatını içeren, harekata hazırlık eğitimleriyle yüksek süratli gelişmiş insansız su üstü ve hava hedeflerine fiili silah atışları, Kara ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları ile müşterek eğitimlerin icra edileceğini kaydetti.

Tatbikat kapsamında, ALBATROS-T İnsansız Su Üstü hedefine, su üstü atışları, şimşek insansız hava hedefi kullanılarak hava savunma atışları, kara bombardıman atışları, AKSUNGUR SİHA’dan su üstü hedefine MAM-L atışı icra edileceğini anlatan Akyüz, “18-21 Nisan 2022 tarihleri arasında Karadeniz Ereğli’den İskenderun’a, Karadeniz, Ege ve Doğu Akdeniz sahillerini kapsayacak şekilde, tatbikata iştirak eden 72 gemi tarafından liman ziyaretleri icra edilecektir. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Türkiye Cumhuriyeti’nin deniz hak ve menfaatlerinin korunması maksadıyla Mavi Vatan’da verilecek görevleri icra etmeye hazırdır.” dedi.

Karadeniz’deki mayın riski

Daha sonra soruları yanıtlayan Akyüz, Karadeniz’deki mayın riskinin sorulması üzerine, “Karadeniz’de devam eden gelişmelerin, tatbikatın planlı faaliyetlerinin icrasına olumsuz bir etkisi olmayacaktır. Şu anda özellikle Batı Karadeniz’deki mayın riskine karşı gemilerimiz, deniz karakol uçaklarımız, helikopterlerimiz, İHA’larımız ve imha timlerimiz görevlerinin başında devam etmektedir. Tatbikat faaliyetleri de koordineli bir şekilde yürütülecektir.” karşılığını verdi.

“Milli ve yerli geliştirdiğimiz silah sistemlerini kullanacağız”

Yerli ve milli ekipmanların kullanımıyla ilişkin soru üzerine de Akyüz “Tatbikatta tabii ki her yıl olduğu gibi milli ve yerli geliştirdiğimiz silah sistemlerini kullanacağız. Bu sene farklı olarak deniz kuvvetleri envanterine giren AKSUNGUR SİHA’mızdan geçen seneye benzer şekilde MAM-L atışımız icra edilecektir. 21 Nisan 2022 tarihinde Seçkin Gözlemci Günü’nde basın mensupları ile diğer ülke ataşelerinin de iştirak edeceği faaliyette, bu atış gerçekleştirilecektir.” diye konuştu.

Akyüz, bu tatbikatın Yunanistan ile ilişkileri nasıl etkileyeceği sorusuna da icra edilen tatbikatların diğer ülkeler tarafından izlendiğini, bunun normal bir durum olduğunu belirterek “Dolayısıyla tatbikat dışında herhangi bir tatbikatı engelleyici bir faaliyet ve tutum sergilenmesini beklememekteyiz. Bu tatbikatın, Yunanistan ve Türkiye arasında herhangi bir gerilim artıracağına yönelik bir faaliyet olacağını değerlendirmiyoruz.” ifadelerini kullandı.

Toplantıya, Donanma Komutanlığı Kurmay Başkanı Tuğamiral İsmail Güldoğan, Mayın Filosu Komutanı Tuğamiral Refik Levent Tezcan, Deniz Harp Merkezi Komutanı Deniz Albay Timur Yılmaz katıldı.

The post TSK, Mavi Vatan’da güç gösterisine başladı appeared first on Denizcilik Dergisi.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Karadeniz’de tespit edilen mayınlarla ilgili konuştu. Bakan Akar, gelen ihbarların değerlendirmeye alındığını ve ekiplerin mayınları imha ettiğini söyledi.

Ukrayna’nın Karadeniz kıyısından kopan mayınların İstanbul Boğazı’na sürüklendiği yönündeki haberler endişe yaratmış, ardından ise Boğaz’da mayın tespit edilmesi bu endişeleri tırmandırmıştı. İstanbul Boğazı’ndaki mayının imha edilmesinin ardından ekipler de hummalı bir çalışmaya girişti.

“Mayınla mücadele teknik bir konu”

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar da bölgedeki son duruma ilişkin bilgi verdi. Mayınla mücadelenin teknik bir konu olduğunu, Türk Silahlı Kuvvetlerinin çalışmaları, konsepti kapsamında yer aldığını vurgulayan Akar, “Mayın avlama gemilerimiz, deniz karakol uçaklarımız hepsi teyakkuz halinde. Alınan her ihbar anında değerlendiriliyor ve gereği yapılıyor. Tespit edilen mayınlar emniyetli bir şekilde anında imha ediliyor” diye konuştu.

Nerden geldikleri net belli değil

Koptuğu ifade edilen mayınların sayısına yönelik soruya Akar, “Ortada konuyla ilgili birbiriyle çelişen ifadeler var. Biz gerekli önlemlerimizi aldık, almaya devam ediyoruz.” yanıtını verdi. Mayınların nereden geldiği ve kaynağına yönelik soru üzerine Bakan Akar, “Ukrayna’da döşenen mayınlar mı geldi yoksa başka mayınlar mı devreye girdi, bu konuda emin olmadan bir şey söylemek doğru olmaz. Bununla ilgili çalışmalarımız devam ediyor.” dedi.

Denizcilere uyarı yapıldı

Tüm denizcilerin konuyla ilgili uyarıldığını, NOTMAR yayımlandığını aktaran Akar, şunları söyledi: “Herkesin gözü kulağı görülebilecek olası mayınlarda. Tespitin hemen ardından anında müdahale ediliyor. Müdahale için SAS timleri bölgeye ya denizden ya da helikopterle havadan intikal ediyorlar. Mayınlar yerinde veya emniyetli bölgeye çekilmek suretiyle anında imha ediliyor. Mayınla mücadele Türk Silahlı Kuvvetlerinin hakim olduğu, başarılı olduğu bir konudur. Çok şükür bu çalışmalarda son derece başarılı olduğumuz da herkes tarafından görüldü.”

” Mayınlar bizim alanımızda tespit ediliyor”

“Mayınların tespiti konusunda Rusya ile bir iş birliği var mı?” sorusu üzerine Bakan Akar, “Hayır. Mayınlar bizim alanımızda tespit ediliyor, Rusya veya Ukrayna tarafında değil. Bu kapsamda Karadeniz’e kıyısı olan Romanya ve Bulgaristan ile iş birliğimiz var. Rusya ile iş birliğimiz ayrı. Bizim ticari gemilerimizin gelişleri konusunda Ruslarla gerekli koordinasyonu yaptık.” şeklinde konuştu.

“Keşif ve gözetleme görevi devam ediyor “

Ayrıca Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı yüzer ve uçar unsurların Batı Karadeniz’de mayın arama faaliyetlerini sürdürdüğünü duyurdu. Bakanlık çalışmalardan görüntüler de paylaştı. Milli Savunma Bakanlığı, son zamanlarda özellikle İstanbul Boğazı ve çevresinde ortaya çıkan deniz mayınları konusunda arama, keşif ve gözetleme görevlerine ağırlık verdi. Konu hakkında Milli Savunma Bakanlığı’na ait sosyal medya hesapları üzerinden yapılan paylaşımda, “Deniz Kuvvetlerimize bağlı yüzer ve uçar unsurlarımız, Batı Karadeniz’de (İstanbul Boğazı yaklaşma sularında) mayın arama faaliyeti kapsamında keşif ve gözetleme görevine devam ediyor” denildi.

Rusya Savunma Bakanlığı’ndan açıklama

Öte yandan Rusya Savunma Bakanlığı, Türk uzmanlar tarafından 2 mayının tespit edilerek etkisiz hale getirildiğini hatırlatarak, fırtına sonucu çıpalarından kurtulan Ukrayna’ya ait mayınların hala Karadeniz’de sürüklenme riskinin bulunduğunu açıkladı.

Ukrayna’nın Rus gemilerine karşı Karadeniz’e döşediği ve fırtına sonucu çıpalarından kurtularak sürüklenen mayınlar tehlike saçmaya devam ediyor. Rusya Ulusal Savunma Kontrol Merkezi Başkanı Mihail Mizintsev düzenlediği basın toplantısında, daha önce Ukrayna’ya mayınlarla ilgili uyarılar yaptıklarını ve Türk uzmanlar tarafından tespit edilen 2 mayının etkisiz hale getirildiğini hatırlatarak, “Türkiye tarafı, İstanbul Boğazı’nda ve Karadeniz’de Bulgaristan sınırı yakınında bu türden iki mayını tespit etti. Sadece şans eseri ve Türk uzmanların dikkati ve yüksek profesyonelliği sayesinde mayınlar tespit edilerek etkisiz hale getirildi. Boğazlardan geçen gemiler zarar görmedi. Çıpalarından kopan Ukrayna mayınları Karadeniz’de sivil seyrüseferi tehdit ediyor” dedi.

Karadeniz’de yaşanan gerilimden dolayı Ukrayna’yı suçlayan Mizintsev, Ukrayna tarafından 60’tan fazla yük gemisinin de limanlarda rehin tutulduğunu savunarak, “Rusya’nın tüm çabalarına rağmen Ukrayna tarafı limanlarında 60’tan fazla yabancı gemiyi tutmaya devam ediyor. Kiev tarafının iç sularda ve karasularında oluşturduğu bombalama tehdidi ve mayınların oluşturduğu risk nedeniyle gemiler limanlardan ayrılamıyor” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de görülen 2 mayının ardından Romanya’da da bir mayın ortaya çıkmıştı. Romanya Donanması, Capu Midia bölgesi açıklarında tespit edilen mayının imha edildiğini duyurmuştu.

The post Hulusi Akar: Mayın avlama gemilerimiz teyakkuzda appeared first on Denizcilik Dergisi.

STM, Malezya’da gerçekleştirilecek Asya Savunma ve Güvenlik Fuarı’nda (DSA 2022); askeri deniz platformları ve taktik mini İHA sistemleri ile yerini alacak.

Türkiye’nin savunma sanayiinde kritik rol oynayan ve önemli ihracat başarılarına imza atan STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş., Güneydoğu Asya’da yenilikçi ve milli çözümlerini sergileyecek. Savunmasanayist’in haberine göre STM, Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da 28-31 Mart tarihleri arasında gerçekleştirilecek, DSA 2022 Fuarın’da, Türkiye’nin ilk milli fırkateyni İstif (İ) Sınıfı Fırkateyn, MİLGEM Ada Sınıfı Korvet, Sahil Güvenlik Gemisi CG-3100 ile taktik mini İHA sistemleri; ALPAGU, KARGU ve TOGAN’ı Asya Pasifik ülkeleri ile buluşturacak.

STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, DSA2022 Fuarı ile ilgili, “Malezya’da, Milli Mühendislik kabiliyetlerimizle geliştirdiğimiz deniz projelerimizi ve vurucu mini İHA sistemlerimizi sergileyecek olmaktan heyecanlıyız. Yenilikçi çözümlerimiz ve nitelikli insan kaynağımız ile, Asya’da önemli iş birliklerine imza atmayı ve dost-kardeş ülkelerin savunma kapasitelerini geliştirmek istiyoruz” dedi.

STM, Türk Donanmasının ihtiyaçlarında kritik rol üsteniyor

STM, Güney Amerika’dan Uzak Doğu’ya kadar 20’den fazla ülkede iş birlikleri, teknoloji transferi ve iş geliştirme faaliyetleri yürütüyor. Dünyanın en aktif donanmalarından birine sahip olan NATO üyesi Türkiye için suüstü ve denizaltı platformları üreten STM, dost ve müttefik ülke donanmalarının daha efektif görevler yapması için tasarım, inşa ve modernizasyon faaliyetleri kapsamında, ihtiyaca özel özgün ve esnek mühendislik çözümleri üretiyor. STM’nin, kendi mühendislik ve teknolojisiyle geliştirdiği vurucu ve gözcü İHA sistemleri, Türk Silahlı Kuvvetleri’nce yurt dışı operasyonlar dahil olmak üzere sınır güvenliğinde etkin şekilde kullanılırken, KARGU ise ihraç edilen ülkelerde de başarıyla görev yapıyor.

The post STM, Malezya’da DSA 2022 fuarına çıkarma yapacak appeared first on Denizcilik Dergisi.

DEARSAN Tersanesi tarafından tasarlanan 141.4 metre boyundaki F142 fırkateyni, modern savaş sistemleri, yüksek ateş gücü, yüksek otomasyon kabiliyeti ve yapılandırılabilir savaş sistemi özellikleriyle fuarın gözdeleri arasDEARSAN Tersanesi tarafından tasarlanan 141.4 metre boyundaki F142 fırkateyni, modern savaş sistemleri, yüksek ateş gücü, yüksek otomasyon kabiliyeti ve yapılandırılabilir savaş sistemi özellikleriyle fuarın gözdeleri arasına girdi.ına girdi.

Yüksek ateş gücü

DIMDEX 2022 Deniz Savunma Fuarı’nda sergilenen ölçekli model, 76 mm’lik bir ana top, iki adet Millenium 35mm CIWS, Aselsan’a ait iki adet 12,7 mm’lik uzak silah istasyonu, karadan havaya füzeler için 32 VLS hücresi donatıldı. Fırkateynde ayrıca 16 gemisavar füzesi ile iki torpido fırlatma sistemi de yer aldı.

Çok amaçlı ve çok hızlı 

F142 fırsateyni gözetleme, keşif , taktik ve helikopter operasyonlarında kullanılabiliyor.
Gemi ayrıca istihbarat toplama, devriye, eskort, asimetrik savaş, arama kurtarma ve ateşli silah desteği görevlerinde de kullanılabilecek donanımlara sahip.

F 142’NİN ÖZELLİKLERİ
Uzunluk: 141.4 metre
Kiriş: 18.5 metre
Taslak: 4.6 metre
Deplasman: 5.500 ton
Maksimum hız: 27 knot
Dayanıklılık: denizde 90 gün
Menzil: 5.000 mil
Gövde: Çelik
Üst yapı: Çelik
Mürettebat: 188 kişi

The post F142 Katar’da görücüye çıktı appeared first on Denizcilik Dergisi.

Kurulacak “Deniz Görev Grupları” ile Türk bayrağı anavatandan kilometrelerce ötede dalgalanarak Türkiye’nin varlığını hissettirilecekti. [Bu amaç doğrultusunda Türkiye, “Havuzlu Çıkarma Gemisi” için de çalışmalar başladı. LHD ANADOLU’dan Bir Adım Öncesi LPD LEVENT ve LPD’ler]

Türk Deniz Görev Grupları 2010, 2011 ve 2014 yıllarında teşkil edildi. 2020 yılında da Libya’da yaşanan gelişmeler doğrultusunda yeni bir görev grubu da oluşturulmuştur fakat faaliyetlerine ilişkin detaylı bilgi paylaşılmamıştır. Bilinen kadarıyla oluşturulan görev grubunda 4 fırkateyn [(F-490) TCG GAZİANTEP, (F-494) TCG GÖKOVA, (F-495) TCG GEDİZ, (F-496) TCG GÖKSU] ve 1 akaryakıt ikmal gemisi [(A-595) TCG YB. KUDRET GÜNGÖR] bulunmaktadır [4].

Çeşitli zamanlarda Türk deniz unsurları NATO çerçevesinde oluşturulan deniz görev gruplarında da katılmış ve katılmaktadır.  1992’den itibaren NATO Daimî Deniz Görev Grubu-2’ye (SNMG-2) katılım sağlanıyor. Nisan 1992’den Aralık 2017’ye kadar 43 gemi, 85 göreve katıldı ve 8158 gün seyir icra etti.

Türk Deniz Görev Grubu (TDGG) – 2010:

Türk Deniz Kuvvetlerinin ilk Deniz Görev Grubu, 2010 yılında Tuğa. İsmail Taylan komutasında 4 fırkateyn [Gabya sınıfı (F-490) TCG GAZİANTEP, (F-491) TCG GİRESUN, Yavuz sınıfı (F-241) TCG TURGUTREİS ve Barbaros sınıfı (F-247) TCG KEMALREİS] ve 1 akaryakıt ikmal gemisinden [Akar sınıfı (A-580) TCG AKAR] teşkil edildi. Görev Grubu’na 3 helikopter (2 adet S-70B SeaHawk, 1 adet AB-212) ve SAT timleri dahildi.

6 Mayıs 2010 günü Aksaz’dan demir alan gemiler, Akdeniz’de ve Adriyatik Denizi’nde 754 saat seyir yaparak (her gemi) ~8 bin deniz mili (~14800 km) mesafe katetti ve 6 Temmuz’da Aksaz’a geri döndü. 2 aylık seyirde gemiler çeşitli tatbikatlara katıldı ve 9 ülkeden (Tunus, Cezayir, İspanya, İtalya, Karadağ, Bosna-Hersek, Hırvatistan) 11 liman ziyareti icra etti.

Türk Deniz Görev Grubu (TDGG) – 2011:

2011’de İkinci Deniz Görev Grubu Dz.Kur.Alb. Murat Özalp komutasında 3 fırkateyn [Gabya sınıfı (F-492) TCG GEMLİK, (F-493) TCG GELİBOLU, Barbaros sınıfı (F-244) TCG BARBAROS] ve 1 akaryakıt ikmal gemisinden [(A-595) TCG YB.KUDRET GÜNGÖR] oluşturuldu. ~700 personelin bulunduğu Görev Grubu’na 3 helikopter (2 adet S-70B SeaHawk, 1 adet AB-212), SAT, SAS ve dalgıç ekipleri de dahil edildi.

30 Mayıs 2011 günü Deniz Görev Grubu, Aksaz’dan demir alarak Aden Körfezi’ne yol aldı. 3 ay süreyle Aden Körfezi, Somali açıkları ve mücavir bölgelerde seyir yapan gemiler, korsanlıkla mücadele başta olmak üzere birçok görev icra etti. Filo 7 ülkeden (Umman, BAE, Katar, Pakistan, Hindistan, Suudi Arabistan, Ürdün) 8 limana ziyaret gerçekleştirdi.

Barbaros Türk Deniz Görev Grubu (TDGG) – 2014:

Diğer görev gruplarına kıyasla daha uzun süreli ve daha kapsamlı olan Barbaros TDGG, 2 fırkateyn [Gabya sınıfı (F-495) TCG GEDİZ, Barbaros sınıfı (F-245) TCG ORUÇREİS] 1 korvet [Ada sınıfı (F-511) TCG HEYBELİADA] ve 1 akaryakıt ikmal gemisinden [(A-595) TCG YB.KUDRET GÜNGÖR] teşkil edildi. Filonun sancak gemisi (F-495) TCG GEDİZ olarak belirlendi.

Görev Grubu’nda 3 helikopter, 781 personel, 4 SAS timi, 4 amfibi hücum timi ve 1 SAT timi bulunmaktaydı. 17 Mart 2014 günü filo, Gölcük Deniz Üssü’nde demir alan Barbaros TDGG, 102 süre ile Afrika kıtasına seyir icra etti. Tüm kıtayı dolaşan filo, 148 yıl aradan sonra Ümit Burnu’na ulaşan ilk Türk savaş gemileri oldu.

Sefer süresince gemiler, güvenlik tatbikatlarına, deniz haydutluğu ile mücadele faaliyetlerine katıldı ve çeşitli güdümlü mermi atışları [8 güdümlü mermi atışı (SM-1, ESSM, RAM-116)] gerçekleştirdi. Güney Afrika’daki Denel Overberg atış poligonunda gerçekleştirilen faaliyetler ile Türk Donanması tarihinde ilk kez Türk karasuları dışında atış gerçekleştirmiştir.

Görev Grubu’nda Türkiye’nin yerli ve milli üretimi Ada sınıfı (F-511) TCG HEYBELİADA korvetinin de bulunması geminin doğal reklamını yapmıştır.

Ek olarak filo yaptığı liman ziyaretlerinde SSM (Savunma Sanayii Müsteşarlığı) ve TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı) tarafından temin edilen 702 koli ilaç, tekerlekli sandalye ve oyuncağı ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere Türk Kızılayı’na teslim etti.

Barbaros TDGG, 27 Haziran 2010 günü Gölcük Deniz Üssü’ne dönüş yaptı. Sefer boyunca her gemi ~15.000 deniz mili (28.000 km) seyir icra etti ve 24 ülkeden (Tunus, İspanya, Moritanya, Senegal, Gambiya, Fildişi Sahilleri, Gana, Togo, Benin, Nijerya, Kamerun, Gabon, Kongo, Angola, Namibya, Güney Afrika, Moritanya, Madagaskar, Komor Adaları, Tanzanya, Kenya, Somali, Cibuti, Sudan) 25 limana ziyaret gerçekleştirdi. 24 ülkeden 19’una Türk savaş gemileri ilk kez ziyaret gerçekleştirmiştir.

Kaynakça:

[1] Cenk Özgen. TÜRK DENİZ KUVVETLERİ STRATEJİSİNDE DÖNÜŞÜM VE BİR UYGULAMA OLARAK TÜRK DENİZ GÖREV GRUBU. Sosyal Bilimler Dergisi / The Journal of Social Science / Yıl: 4, Sayı: 12, Ağustos2017, s. 167-182.

[2] Türk Deniz Kuvvetleri. Ağustos 2015. Türk Deniz Görev Grubu.

[3] Türk Deniz Kuvvetleri. 2 Aralık 2017. NATO Daimî Deniz Görev Grupları STANAVFORMED/SNMG.

[4] Millî Savunma Bakanlığı. “Türk Deniz Görev Grubu’nda Yer Alan Gemilerimiz İtalya’da Liman Ziyareti İcra Ediyor”. Erişim: 27.03.2023. https://www.msb.gov.tr/SlaytHaber/1912020-27176.

• Koç Holding iştiraki RMK Marine İngiliz BAE Systems ile tasarladığı LHD,
• Kaptanoğlu Holding iştiraki Desan Tersanesi Çinli Yuzhao Sınıfı LPD,
• Turkon Holding iştiraki Sedef Tersanesi İspanyol Navantia Tersanesi üretimi Juan Carlos I’i baz alan LHD,

ile Savunma Sanayii Müsteşarlığına (SSM) tekliflerini sundular.

26 Aralık 2013 tarihinde SSM, Sedef Tersanesi ile görüşmelerin başlayacağını duyurdu. Uzun süren görüşmelerin ardından 01 Haziran 2015 tarihinde SSM ile Sedef Tersanesi arasında 1 adet “Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi” için sözleşme imzalandı. 30 Nisan 2016 tarihinde amfibi gemisinin ilk sacı kesildi.

(L-400) TCG ANADOLU adı verilen amfibi gemisi, Eylül 2010’da İspanyol Donanmasında hizmete giren (L-61) Juan Carlos-I amfibi gemisini baz almaktadır. TCG ANADOLU yapı itibariyle selefi Juan Carlos I’e oldukça benzese de Türk Donanmasının isterleri ile özelleştirilmiş ve Juan Carlos’tan elde edilen tecrübeler doğrultusunda mükemmelleştirilmiştir. TCG ANADOLU’nun yapımından önce DzKK’den bir subay, bir süre Juan Carlos’ta görev yaparak gemi hakkında detaylı rapor hazırladı.

Juan Carlos ve kardeş gemilerinde kullanılan ve titreşime sebebiyet veren gaz-türbin makinalar, ANADOLU’da tercih edilmemiştir. Gaz-türbin yerine dizel makine kullanılmıştır. Gemini öz savunması ve havuzu da Juan Carlos’tan farklıdır.

114 bloktan ANADOLU’nun ilk bloğu Şubat 2018’de konuldu ve 4 Mayıs 2019 tarihinde gemi, denizle buluştu. Zaman içerisinde geminin teslim tarihinde birçok değişiklik oldu. 21 Ocak 2023 tarihinde geçici teslimi yapıldı ve 10 Nisan 2023 günü resmen Türk Deniz kuvvetlerinde hizmete girdi. TCG ANADOLU hali hazırda Türk Donanmasının ‘Sancak Gemisi’ olup en yüksek deplasmana sahip gemisidir. TCG ANADOLU uçak gemisi DEĞİLdir. Operasyonel konsept, teknik ve fiziki kapasite bakımından LHD‘ye (Landing Helicopter Dock-Havuzlu Helikopter/Çıkarma Gemisi) daha yakındır. TCG ANADOLU’nun mottosu ‘İki Mavi Tek Vatan‘dır.

TCG ANADOLU’da en az 30 yataklı tam teşekküllü, 2 adet ameliyathane, yanık tedavi, basınç odası, diş tedavi ve yoğun bakım ünitelerine sahip bir hastane bulunuyor.

Gemide yerlilik oranı ~%70’tir. 131 alt yüklenici firma vardır. Geminin muharebe sistemleri ASELSAN ve HAVELSAN ortaklığıyla geliştirilmiştir. Gemini uçuş güvertesinin kaymaz kaplaması HeliPLAT, DURATEK ve Sedef Tersanesi iş birliği ile uygulandı. Güvertede kullanılan primer, kaymaz kaplama ve markalama boyası HeliPLAT danışmanlığında DURATEK A.Ş tarafından yerli olarak üretildi. HAVELSAN ürünü GENESIS-ADVENT Savaş Yönetim Sistemi, ASELSN ürünü SMART-S Mk-2 3 Boyutlu Arama Radarı, ARES-2N(V) 2 Radar Elektronik Destek Sistemi, Denizgözü-AHTAPOT Sistemi, Piri Kızılötesi Arama ve Takip Sistemi, AREAS-2N Radar Sistemi, iki seyir radarı, bir Hava Aracı Tespit ve Kontrol Radarı, bir Hassas Yaklaşma Radarı, iki Elektro-Optik Arama Sistemi, KALKAN Chaff/Kızılötesi (IR) Dekoy Atım/Kontrol Sistemi, Hızır tabanlı Torpido Karıştırma ve Aldatma Sistemi, Armelsan ürünü  ARAS-2023 Dalgıç Tespit Sonarı vb. birçok yerli sistem, yazılım ve ekipman TCG ANADOLU’da kullanılmıştır.

(L-400) TCG ANADOLU’nun Görevleri:

• Amfibi harekât
• Doğal afetlerde yardım ulaştırma
• Hastane gemisi
• Muharip olmayanların tahliyesi harekâtı

TCG ANADOLU’da Kara Araçları:

ANADOLU kızağa konurken onda görev alacak özel araçlar için de özel ihaleler açıldı. Mart 2017’de FNSS ile 27 adet Zırhlı Amfibi Hücum Aracı (ZAHA) için sözleşme imzalandı. Geminin ağır yük garajı 13 adet tank, 27 adet ZAHA, 6 adet ZPT, 33 adet çeşitli araç ve 15 römork kapasitelidir.

TCG ANADOLU’da Deniz Araçları:

Geminin havuzu, kardeş gemilerinde olduğu gibi ikiye bölünmüş değildir. Gemi havuzunda 4 adet LCM veya 2 adet LCAC ve 2 adet LCVP bulunmaktadır. LCM’ler Navantia lisansı ile Sedef Tersanesi’nde üretilmiştir. LCVP’lerin de üretimi yapılmıştır fakat LCAC (hava yastıklı çıkarma gemisi) temini yapılmamıştır. ANADOLU’ya S/İDA (Silahlı İnsansız Deniz Aracı) konuşlandırılması konuşulmaktadır.

Havuzun iç kaplamasında sağlam yapısı sebebiyle tik (teak) ağacı kullanılmıştır.

TCG ANADOLU’da Hava Araçları:

2018’de Türkiye’nin TCG ANADOLU’da kullanılmak üzere 16 adet F-35B için talepname hazırladığı iddia edilmiştir. F-35B STOVL (kısa kalkış dikine iniş) savaş uçağı için resmi bir sipariş oluşmadı ancak DzKK’nin F-35B istediği açık olarak getirilmekteydi. 2019’da Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasıyla F-35B düşüncesi de rafa kalktı. F-35B’ye en çok benzeyen uçak olan Boeing AV-8B Harrier II savaş uçağı gündeme geldiyse de uçağın yaşlı, aktif üretim hattının bulunmaması ve maliyet gibi birçok nedenden ötürü AV-8B Harrier II alımı gerçekleşmemiştir.

F-35’ten boşalan yerin bir ölçüde doldurulması için farklı platformlara ağırlık verildi. Baykar Bayraktar TB-2 üzerinden gemi konuşlu, kanatları katlanabilen Bayraktar TB-3’ü geliştirdi. Ek olarak Bayraktar Kızılelma’nın da TCG ANADOLU’da konuşlanacağı açıklandı. 2021’de yapılan açıklamalarda TB-3’ün kalkması için mancınık benzeri bir sistemi ihtiyaç olduğu açıklandıysa da güncel açıklamalarda TB-3’ün herhangi bir ek desteğe ihtiyaç olmadan kalkacağı ve ineceği açıklanmıştır. Ek olarak Bayraktar Kızılelma MİUS’un da ek desteksiz kalkarken inişlerde halata ihtiyaç duyacağı belirtilmiştir. 2024’te Bayraktar TB3; 2025’te Bayraktar Kızılelma TCG ANADOLU’ya konuşlandırılacak. S/İHA konuşlandırılmasının tamamlanmasıyla ANADOLU, Dünya’nın ilk S/İHA gemisi olacaktır.

TUSAŞ üretimi Hürjet ileri jet eğitim ve yakın hava desteği uçağının da ANADOLU’dan kalkabileceği açıklanmıştır. TUSAŞ Anka-III’ün TCG ANADOLU’da konuşlanması için herhangi bir olumlu ya da olumsuz söylem yoktur. Hürkuş Test Pilotu Murat Özpala, Hürkuş’un TCG ANADOLU’da kullanılmasıyla ilgili olarak “ihtiyaç olması halinde gerekli adaptasyonun yapılabileceğini, iniş için herhangi bir ek araca ihtiyaç yokken, kalkışta ek güce ihtiyaç olduğu” belirtmiştir.

Türk Silahlı Kuvvetlerindeki Anka, Aksungur, Akıncı, F-4, F-16 ve gelecekte envantere girecek KAAN’ın (Milli Muharip Uçak) TCG ANADOLU’da kullanılması teknik açıdan mümkün değildir.

TCG ANADOLU’nun asli görevi amfibi operasyonlar olduğu için bu görevlerde karaya çıkacak unsurları destekleyecek gemi konuşlu saldırı helikopteri ihtiyacı da geminin teslim tarihi yaklaştıkça etkisini arttırmıştır. Hali hazırda Batı’da üretimi devam eden tek gemi konuşlu saldırı helikopteri ABD’li Bell üretimi AH-1Z Viper ve AH-1Z’nin ABD’den teminin de zorluk öngörüldüğü için farklı bir çözüme yönelinmiştir. Kara Havacılık Komutanlığının 90’larda ve 2000’lerin başında temin ettiği Bell AH-1W Super Cobra helikopterleri Mart 2022’de yapılan mutabakat ile DzKK’ye devredilmiştir. AH-1W’ler özünde deniz helikopteri olup DzKK’ye devri ile gri tonlarına boyanmıştır. Ek olarak T-929 Atak-II’nin bir deniz versiyonun da geliştirilmesi halinde ANADOLU’da kullanılması kesindir.

Gemide ilk aşamada SH-70B gemi tabanlı genel maksat helikopteri bulunacaktır. İlerleyen yıllarda geniş gövdeli helikopter alımı yapılması muhtemeldir. Bu alımın hazır alım olarak mı yoksa TUSAŞ tarafından geliştirilen 10 ton sınıfı genel maksat helikopteri mi olduğu belirsizdir.

TCG ANADOLU Çok Maksatlı Amfibi Gemisinin Özellikleri:

• Uzunluk: 231,82 metre
• Genişlik: 32 metre
• Yükseklik: 58 metre
• Draft: 6,9 metre
• Tam Yüklü Deplasman: 27.436 ton
• Uçuş Güvertesi Uzunluğu: 202 metre
• Uçuş Güvertesi: 5440m²
• Güverte Özelliği: 6 helikopter iniş noktası
• Rampa: 12°
• Tam Yüklü Maksimum Sürat: 21 knot
• Seyir Sürati: 16 knot
• Menzil: 9000 deniz mili
• Ana Tahrik: 5 adet MAN üretimi 16V32/40 dizel makina
• İkmalsiz Seyir Süresi: 30 gün
• Denizcilik Kapasitesi: Deniz durumu 5’te uçar birlik operasyonları, 4’te yükleme ve boşaltma operasyonları
• Hizmet Ömrü: 40 yıl
• Mürettebat: (37 subay, 194 astsubay ve 172 sözleşmesi er/erbaş) 403 ve (+50 hava personeli, 50 hastane, 550-700 amfibi deniz piyadesi toplam ~1200)
• Öz Savunma: 2 adet 20 mm Phalanx CIWS, 5 adet ASELSAN STOP
• Hangar Alanı: 900m² (Bayraktar TB-3, Kızılelma, Anka-III SH-70B, AH-1W, )
• Dok (Havuz) Alanı: 1410 m² [4 adet LCM (Mekanize Çıkarma Gemisi) veya 2 adet LCAC (Hava Yastıklı Çıkarma Gemisi) ve 4 adet LCVP (Personel Çıkarma Gemisi)]
• Ağır Araç Garajı: 1410 m² (13 tank, 27 ZAHA, 6 ZPT, 33 çeşitli araç, 15 römork)
• Hafif Kargo Garajı: 1880 m²
• Hava Aracı Kapasitesi: 30-50 adet S/İHA, 4 adet saldırı helikopteri, 8 adet orta yük nakliye helikopteri, 2 adet genel maksat helikopteri

TCG ANADOLU’nun Logosu:

İlgili Yazılara Göz Atabilirsiniz:

LHD ANADOLU’dan Bir Adım Öncesi LPD LEVENT ve LPD’ler

Kaynaklar:

• Defence Turkey Magazine
• Bosphorus Naval News
• Sedef Shipyard

Gür sınıfı hali hazırda Türk Donanması denizaltı filosunun en yeni, modern ve gelişmiş denizaltı sınıfıdır. Aralık 2022’de imzalanan sözleşme ile STM tarafından 4 adet Gür sınıfı denizaltıya Advent Müren Savaş Yönetim Sistemi ile AKYA Entegrasyonu yapılacaktır.

Gür Sınıfının Özellikleri:

• Uzunluk: 62 metre
• Genişlik: 6.2 metre
• Draft: 5.8 metre
• Deplasman: Dalışta 1586 ton
• Hız: Satıhta 11 knot; Dalışta 22 knot
• Ana Tahrik: Dizel-Elektrik, MTU üretimi 3800 hp gücünde 4 adet dizel motor
• Mürettebat: 30
• Menzil:  7 knot ile 7500 deniz mili

Gür Sınıfında Bulunan Silah Sistemleri:

• Mk24 ModII Tigerfish ve DM2A4 torpidoları ile 8 adet 533 mm torpido tüpü, 14 adet yedek torpido
• UGM-84 Sub-Harpoon güdümlü mermisi

Gür Sınıfı Gemiler:

• (S-357) TCG GÜR (24 Temmuz 2003 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (S-358) TCG ÇANAKKALE (26 Temmuz 2005 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (S-360) 1.İNÖNÜ (16 Şubat 2006 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (S-360) 1.İNÖNÜ (22 Temmuz 2007 tarihinde göreve başlama-halen aktif)

Gür Sınıfının Logoları:

Gür Sınıfı (S-358) TCG ÇANAKKALE Denizaltısından SubHarpoon (UGM-84) Güdümlü Mermi Atışı – 31 Mart 2017

Gür Sınıfı (S-357) TCG GÜR Denizaltısından ROKETSAN AKYA Torpido-Mermi Atışı

Milli Ağır Sınıf Torpidomuz #AKYA’da bir kilometretaşını daha geride bıraktık. ✅

TCG Gür denizaltısından atışı başarıyla gerçekleşen AKYA’yı bu yıl içinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığımıza teslim etmeyi hedefliyoruz.

➡️ @roketsan pic.twitter.com/37IwoHr4pL

— İsmail Demir (@profismaildemir) January 28, 2021

İlgili Yazıları Okumak İçin:

Milli Sualtı Savaş Yönetim Sistemi MÜREN

Kaynakça:

• https://turkishnavy.net/submarines/gur-class-mod-209-type-1400/
• https://mavivatan.net/dogu-akdenizdeki-donanmalarin-denizalti-durum-analizi/

Projede ana amaç Türk Savunma Sanayii şirketlerinin “denizaltılar için geliştirdiği sistemlerin entegre edilebileceği ya da test yardımcısı niteliğinde bir platform” geliştirmektedir. 4 Mürettebatın görev yapacağı mini denizaltıda fuel-cell, sonar modülleri, torpido ve torpido aldatıcıları gibi birçok sistem test edilebilecek. Denizaltıda 4 adet 100cm x 50cm x 50cm ebatlarında faydalı yük haznesi vardır. 400 kg ağırlığa ve 5 kWh elektrik tüketimine sahip sistemlerin testi denizaltı testi yapılabilecek.

Gelecek zaman içerisinde test denizaltısından üzerinden SAT intikal aracı (SDV), denizaltı kurtarma aracı (DSRV), insansız sualtı aracı ve turistik denizaltı geliştirilebilir.

12 metre uzunluğa sahip olacak ÇAMD, tır dorsesinde kara yolunda taşınmaya uygun olarak geliştirildi.

8 metrelik boya ve 2 metre çapa sahip ana mukavim tekneyi inşa etmeden önce üretim tekniğinin denenmesi amacıyla 2 metre boya ve 1,5 metre çapa sahip küçük ölçekli mukavim tekne üretildi ve 11 Temmuz 2023 günü İğneada açıklarında test dalışı yapıldı.

400 metrede 40 bar basınç altında 45 dakika kalan teknede herhangi bir bozulma olmadı ve 8 metrelik mukavim teknenin üretimi başladı. 2023’ün Ekim ayında asıl teknenin üretimi tamamlandı.

ÇAMD, Türk Loydu onaylı ilk yerli tasarım denizaltıdır. Ekim ayı itibariyle ÇAMD’nin Detay Tasarım Aşaması tamamlandı. Türk Loydu, ÇAMD’nin 51 adet Detay Tasarım Dokümanını inceledi ve Plan Onay Süreci tamamlandı.

Denizaltıda ana dalma, trim ve ayar sarnıç sistemleri ve bunlara ait pompa ve basınçlı hava devreleri yer almaktadır. Araca özel geliştirilmiş bir elektrik ve kontrol sistemi ve bu sisteme bağlı tip-onaylı kontrol sistemleri, basınç, muhtelif gaz, seviye ve yangın sistemleri başta olmak üzere sensör grupları yer almaktadır. İleri yönlü sonar, altimetre ve radar sistemleri bulunan mini denizaltının seyrüseferi su üstünde GPS ve su altında dopler hız ölçeri ile entegre edilmiş özel bir ataletsel seyir sistemi ile sağlanmaktadır. ÇAMD’nin iki adet katlanabilir direği ve bunun üzerinde muhtelif haberleşme seyrüsefer sistemlerine ait antenleri ve 360 dereceyi görebilen bir elektrooptik kamerası yer almaktadır. Acil durum kurtarma sistemleri, kurtarma şamandırası ve ırgat demir aksamı bulunmaktadır.

ÇAMD kapsamında Türkiye’de yerli olarak geliştirilecek insanlı/insansız denizaltı çalışmalarında da kullanılacak su soğutmalı bir elektrik motoru Femsan DC motor fabrikası ile yerli ve milli olarak geliştirilmiş ve Türk Loydu tarafından sertifikalanmıştır. Çok Amaçlı Mini Denizaltı’ya ASELSAN tarafından geliştirilen denizaltı sonarlarının, ROKETSAN tarafından geliştirilen Orka hafif torpidosu ve ASPİLSAN tarafından geliştirilen hidrojen yakıt pilinin entegrasyonu ile ilgili ön çalışmalar yapılmıştır.

DATUM Çok Amaçlı Mini Denizaltının Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 12 metre (8 metre mukavim tekne uzunluğu)
• Çap: 2 metre
• Dalış Derinliği: 300 metre
• Operasyon Sürati: 4 knot
• Azami Sürat: 8 knot
• Seyir Süresi: 4 knot ile 20 saat
• Mürettebat: 4
• Ana Tahrik: Elektrik motoru, yedi kanatlı pervane, kurşun-asit batarya
• Klaslama: Türk Loydu

Hali Hazırda Türkiye’de Yürütülen Yerli Denizaltı Projeleri:

Milli Mini Denizaltı Projesi STM500 Denizaltısı

Milli Denizaltı (MİLDEN) Projesi

Esasen Rhein ve benzer sınıflarından 4 adet gemi Türk Deniz Kuvvetlerinde bulunmuştur. TCG CEZAYİRLİ GAZİ HASAN PAŞA (I) (A-579) [eski FGS RUHR (A-64)], 1962-1971 yılları arasında Alman Donanmasında; 1977-1993 yılları arasında Türk Donanmasında hizmet verdi. TCG SOKULLU MEHMET PAŞA (I) (A-577) [eski FGS ISAR (A-54)] 1964-1980 yılları Alman Donanmasında; 1983-1994 yılları arasında Türk Donanmasında hizmet verdi.

Alman Donanmasında “tender” olarak sınıflanan gemilerin ana amacı, harp sahasında lojistik destek gemileri ile savaş gemiler arasındaki boşluğu doldurmaktadır.  Gemilerin görevleri arasında mayın dökme; yakıt, su ve erzak temini; atölye ve gerektiği zamanlarda ameliyathane olarak kullanılması vardır.

Gemiler 1990’larda satın alınarak Türk Deniz Kuvvetlerine okul gemisi olarak katılmışlardır. Bahriyeliler bu gemiler ile birçok yabancı ülke gezisine çıkmışlardır. Gemiler hizmete girdikleri günden bu yana çok aktif olarak kullanılmışlardır.

Son yıllarda yapılan eğitim seferlerinde Bayraktar sınıfı LST gemileri tercih edilmektedir. LST gemileri bu iş için oldukça uygundur. Geniş araç depolama alanları, amfibi piyadeler için tasarlanmış rahat yatakhaneler ve açık havada spor için oldukça geniş helikopter pisti eğitim seferleri için biçilmiş kaftandır.

İki gemide artık oldukça yaşlı ve demodedir. Son yıllarda Bayraktar sınıfı LST’lerin eğitim maksatlı kullanılması ile bu gemilerin yükü alınmıştır.

2018’de ASELSAN Gökdeniz (KORKUT-D), (A-577) TCG SOKULLU MEHMET PAŞA (II) gemisine entegre edilerek test edilmiştir. Geminin kıç kısmındaki 100 mm top sökülüp Gökdeniz takılarak testler icra edilmiştir. Testlerden sonra gemi tekrar eski haline getirilmiştir.

Cezayirli Gazi Hasan Paşa Sınıfı Gemiler:

• (A-577) TCG SOKULLU MEHMET PAŞA (II) (35 Mayıs 1997 tarihinde hizmete giriş-24 Şubat 2024 tarihinde emekli)
• (A-579) TCG CEZAYİRLİ GAZİ HASAN PAŞA (II) (31 Mart 1993 tarihinde hizmete giriş-05 Haziran 2024 tarihinde emekli)

Cezayirli Gazi Hasan Paşa Sınıfının Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 98.2 metre
• Genişlik: 11.8 metre
• Draft: 4.4 metre
• Deplasman: 2940 ton
• Ana Tahrik: 6 adet MTU-Maybach dizel motor ile toplam 14.400 beygir güç üretimi, 2 adet pervane
• Maksimum Hız: 20.5 knot

Cezayirli Gazi Hasan Paşa Sınıfında Bulunan Silah Sistemleri:

• 2 adet 100 mm CADAM top
• 2 adet 20 mm Bofors top
• 2 adet 12.7 mm makinalı tüfek

Okul Gemilerinin Logoları:

Böylece Türk işçi ve mühendislerin Türkiye’ye gelecek Alman personel ile yakın temasa girmesi sağlandı. 4 adet denizaltı ve torpidoları için toplamda 15.737.000 Hollanda florini ödeme yapılması kararlaştırıldı. Gemilerin üretimi başladıktan sonra bizzat Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından Başbakan Celal Bayar’a gönderilen mektupta gemilerin isimleri “Saldıray, Batıray, Atılay ve Yıldıray” olarak belirlendi. 10 Şubat 1937 tarihinde Saldıray ve Batıray denizaltılarının inşası Kiel’de başladı ve ilk denizaltının 26 ayda, ikinci denizaltının 30 ayda üretilip teslim edilmesi öngörülüyordu.

Saldıray Denizaltısı

10 Şubat 1937 tarihinde yapımına başlanan Saldıray denizaltısı inşasının ve seyir testlerinin tamamlanmasından sonra 2 Nisan 1939 tarihinde Kiel’den yola çıktı. Ön Yzb. Vehbi Ziya Dümer komutasında Türkiye’ye seyreden Saldıray denizaltısının mürettebatının yarısı Türk yarısı Alman’dı. Denizaltının Berlin’den gelecek bir emirle Almanya götürülmesi veyahut Türkiye’ye tesliminin baltalanması ihtimaline karşı Türk mürettebata silah dağıtıldı. Ek olarak denizaltının telsizi Türk personelin kontrolünde olduğu için Çanakkale Boğazı’na kadar kasıtlı olarak gayrı-faal tutuldu. 28 Mayıs (1939) günü Saldıray’a Türk bayrağı çekilerek resmi olarak Türk Donanması envanterine girdi. Saldıray denizaltısı 1958’e kadar Türk Deniz Kuvvetlerinde görev yaptı.

Batıray Denizaltısı

Saldıray ile aynı tarihte üretimi başlanan ancak takvim olarak geriden gelen Batıray’ın Mayıs 1939’a kadar henüz üretimi tamamlanmış ve seyir testleri aşamasına gelmişti ki Almanya, denizaltının Türkiye’ye teslim edilmeyeceğini bildirdi. 20 Eylül 1939 tarihinde Batıray denizaltısı, UA adıyla Alman 7.Filotillası’nda göreve başladı. Nisan 1942’ye kadar Orta ve Güney Atlantik’te 9 devriye yapan UA (Batıray), toplam deplasmanı 40.706 tonu bulan 7 adet ticari gemiyi batırdı. UA aktif savaş görevinden alındıktan sonra bir süre lojistik görevlerinde bulundu ve Mayıs 1945’e kadar okul gemisi olarak görev yaptı. Almanya’nın savaşta yenileceğinin kesinleşmesiyle birlikte UA, kendisi gibi başka ülkelerden gasp edilmiş 7 yabancı ülke denizaltısını batırdıktan sonra kendi mürettebatı tarafından 3 Mayıs 1945 günü Kiel açıklarında batırıldı.

Atılay Denizaltısı

Atılay ve Yıldıray denizaltılarının inşa faaliyeti 14 Ağustos 1937 tarihinde başladı ve sırasıyla 40 ve 42 ayda tamamlanması öngörülüyordu. Geçen zaman içerisinde gerek Almanya’dan yetersiz malzeme gelmesi ve Eylül 1939’da Almanya’nın savaşa girmesiyle Alman işçilerin Türkiye’den ayrılmasıyla gemilerinin üretim takviminde sarkmalar yaşandı. Alman işçilerin ayrılmasıyla üretiminin son aşamasına gelen Atılay denizaltısı, Türk işçi ve mühendisinin üstün gayretleriyle 5 Şubat 1940 tarihinde testleri tamamlanarak Türk Donanması envanterine girdi. Atılay denizaltısı 14 Temmuz 1942 günü 14:30’da Çanakkale Boğazı’nda yeni sismik cihazların test edilmesi maksadıyla Bnb.Sadi Gürcan komutasında 39 mürettebatıyla Morto Koyu’nda dalışa başladı. Dalıştan çıkamayan Atılay denizaltısının battı şamandırası bulunduysa da mürettebat ile temas kurulamadı. Kurtarma çalışmalarının da sonuçsuz kalmasıyla Atılay denizaltısında 39 mürettebat şehit oldu. Uzun yıllar neden battığı belirsiz kalan Atılay’ın 90’larda yapılan çalışmalarda kıç tarafında 1.5 metre genişliğinde gedik olduğu belirlendi. Böylece Atılay’ın I.Dünya Savaşı’ndan kalma bir mayına çarparak battığı kanısı hakimdir.

Yıldıray Denizaltısı

Saldıray ile aynı zamanda üretimine başlanan ancak takviminde sarkmaların yaşanan Yıldıray denizaltısı, Ağustos 1940’ta Haliç’ten Gölcük’e getirildi ve üretimine burada devam edildi. Denizaltının makinaları henüz teslim edilmediği için Almanya ve (muadilleri için) İngiltere ile görüşmeler yapıldı. Uzun uğraşlar sonucunda Almanya’dan makinalar temin edildi ve Türk işçilerinin gayretleriyle montajı yapıldı. Makinaların haricinde yerli olarak üretimi mümkün olan sistemlerin üretimine de gayret gösterildi. 15 Ocak 1947 tarihinde Yıldıray denizaltısı, Türk Donanmasında hizmete girdi. Yıldıray da Saldıray denizaltısı ile 1958’de emekli edildi.

Ay Sınıfının Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 86.65 metre
• Genişlik: 6.80 metre
• Draft: 4.12 metre
• Menzil: 13.000 deniz mili
• Hız: yüzeyde 6 knot, dalışta 20 knot
• Ana Tahrik: Burmeister & Wain dizel makina, 4,600 PS (4,537 shp; 3,383 kW) BBC elektrik motoru, 1,300 PS (1,282 shp; 956 kW)
• Mürettebat: 44

Ay Sınıfında Bulunan Silah Sistemleri:

• 6 adet 533 mm torpido
• 1 adet 100 mm top
• 1 adet 20 mm uçaksavar topu
• 40 adet mayın

Ay Sınıfı Gemiler:

• TCG SALDIRAY (5 Haziran 1939’da hizmete girme-1958’de emekli)
• BATIRAY Denizaltısı (20 Eylül 1939’da Alman Donanmasında hizmet girme-3 Mayıs 1945’te)
• ATILAY Denizaltısı (5 Şubat 1940’ta hizmete girme- 14 Temmuz 1942’de kaza konucu batma)
• TCG YILDIRAY (15 Ocak 1947’de hizmete girme-1958’de emekli)

Kaynakça:

• Uyanıker, F. (2022). Arşiv Belgelerine Göre II. Dünya Savaşı Öncesinde Almanya’dan Alınan Denizaltılar. Mavi Atlas, 10(1), 70-89. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1052709
• https://uboat.net/boats/foreign_ua.htm

Kara Araçları:

TCG ANADOLU’da bulunan ağır yük garajı 13 adet (Altay) tank, 27 adet ZAHA, 6 adet (M113 ve türevi) ZPT, 33 adet (Vuran, Cobra–II, kamyon) çeşitli araç ve 15 adet römork kapasitelidir.

TCG ANADOLU’nun üretimine başlanmasıyla birlikte deniz piyadelerinin ANADOLU’dan kıyıya ağır düşman ateşi altında herhangi bir ek vasıta kullanmadan ulaşmalarını sağlamak amacıyla 2017 yılında Zırhlı Amfibi Hücum Aracı Projesi başlatıldı. FNSS tarafından üretilen 27 adet ZAHA, TCG ANADOLU’nun başlıca kara aracı gücünü oluşturmaktadır.

Deniz Araçları:

TCG ANADOLU’da tank ve zırhlı araçların kıyıya ulaştırılması için 4 adet (Ç-301/302/303/304) LCM (mekanize çıkarma aracı) ve kamyon, zırhlı araç ve personelin kıyıya ulaştırılması için 2 adet (L-400-1/2) LCVP bulunmaktadır. LCM’lerin herbiri 1 adet tank ya da 2 adet zırhlı araç kapasitelidir. ANADOLU için planlanan hava yastıklı çıkarma aracı için herhangi girişim yapılmamıştır.

Çıkarma gemilerinin haricinde yakın gelecekte TCG ANADOLU’da çok sayıda kamikaze insansız deniz araçlar (İDA) da dahil olmak üzere insansız deniz aracının görev yapması beklenmektedir.

Hava Araçları:

TCG ANADOLU’nun hava gücü kapasitesinde uçuş güvertesinde toplam 10 adet (SH-70B, AH-1W) helikopter veya 11 adet (TB-3, Anka-III) SİHA; hangarında ise 19 helikopter veya 30 SİHA taşıma kapasitesine sahiptir. (Hava aracı kapasitesi net değildir.) Yakın gelecekte TCG ANADOLU’nun döner kanat hava araçları arasında mevcut olarak envanterde olan SH-70B SeaHawk, AH-1W Super Cobra helikopterlerinin yanı sıra orta/ağır sınıf genel maksat helikopterleri ile elektronik harp helikopterleri olacaktır.

TCG ANADOLU için Baykar tarafından geliştirilen Bayraktar TB3 S/İHA, karadaki testlerinin ardından TCG ANADOLU’da testlere tabii tutulacak. TUSAŞ tarafından geliştirilen Anka-III S/İHA’nın TCG ANADOLU’da görev alması bekleniyor.

İnsansız hava araçları dışında Baykar tarafından geliştirilen Kızılelma ve TUSAŞ tarafından geliştirilen Hürjet’in de ilerleyen yıllarda TCG ANADOLU’da görev yapar hale getirilmesi bekleniyor.

Misafir Yazar: Enis Şenol

Konu İle Alakalı Diğer Yazılarımıza Göz Atabilirsiniz:

(L-400) TCG ANADOLU Çok Maksatlı Amfibi Gemisi

FNSS ZAHA (Zırhlı Amfibi Hücum Aracı)

Nisan 2019’da Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde MİLDEN Dizayn Projesi Ofisi kurularak resmen MİLDEN Projesi başladı [2].

2022 yılı başında MİLDEN’in konsept ve kavramsal tasarımları tamamlandı ve ileri dizayn aşamasına geçildi. Ağustos 2022 itibariyle Proje Ofisi’nde 23’ü mühendis, 5’i teknik ressam 28 personel görev yapmaktadır. Proje’nin ilerlemesiyle personel sayısında da artış olacaktır.

‘2023’te MİLDEN’in test bloğunun inşasına ve 2025 yılına kadar tasarım faaliyetlerinin tamamlanarak Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda ilk geminin üretiminin başlaması planlanıyor. 2031’e kadar ilk geminin tamamlanması öngörülüyor. MİLDEN hakkında çok kısıtlı bilgi basınla paylaşılmıştır. MİLDEN’de havadan bağımsız tahrik sistemine sahip olmasına sahip olacağını açıklandı [3]. MİLDEN denizaltılarında Türkiye’nin yerli imkanlarla geliştirdiği ve geliştireceği tüm silah (Akya, Atmaca, Gezgin) ve sistemlerin bulunacağı açıktır. Kaç adet denizaltı üretileceği belirsizdir. Açıklanan uzunluk ve deplasman bilgilerinin gelecekte değişmesi muhtemeldir.

ASFAT Genel Müdürü Esad AKGÜN, MİLDEN Projesi’nde Pakistan ile iş birliği yapılabileceğini dile getirdi [4]. Pakistan tarafının da Türkiye ile denizaltı yapma isteği biliniyor.

Milli Denizaltı (MİLDEN) Projesi’nin Genel Özellikleri:

• Uzunluk: + 80 metre
• Deplasman: + 2700 ton

Kaynakça:

[1] Savunma Haber. “Milli Denizaltı MİLDEN Çalıştayı Devam Ediyor”. Erişim: 23.03.2023. https://www.savunmahaber.com/milli-denizalti-milden-calistayi-devam-ediyor/.

[2] M5 Dergi. “MİLDENİN İnşa Başlangıç Tarihi Belli Oldu”. Erişim: 23.03.2023 . https://m5dergi.com/savunma-haberleri/mildenin-insa-baslangic-tarihi-belli-oldu/.

[3] Anadolu Ajansı. “Milli denizaltı ile yeni tip denizaltılar, Türk donanmasının gücüne güç katacak”. Erişim: 23.03.2023.   https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/milli-denizalti-ile-yeni-tip-denizaltilar-turk-donanmasinin-gucune-guc-katacak/2670492.

[4] Defence Turkey. “PNS KHAIBAR Korveti Mavi Sularla Buluşurken, ADKG AKHİSAR’ın İlk Bloğu Kızağa Kondu ve KOÇHİSAR Gemisinin Sac Kesimi Yapıldı!”. Erişim: 23.03.2023. https://www.defenceturkey.com/tr/icerik/pns-khaibar-korveti-mavi-sularla-bulusurken-adkg-akhisar-in-ilk-blogu-kizaga-kondu-ve-kochisar-gemisinin-sac-kesimi-yapildi-5306.

Gemilerden ilki olan (Y-15) DALGIÇ-1 Botu’nun çelik kesim töreni Ekim 2018’de yapılmış peşi sıra ikinci gemi olan (Y-16) DALGIÇ-2 Botu’nun da çelik kesimi icra edilmiştir. İki gemi de 4 Aralık 2019 tarihinde denize indirilmiştir. Kursiyerlere dalgıç eğitimi için kullanılabilecek olan “Dalgıç-1” (Y-15) ve “Dalgıç-2” (Y-16) botları, 23 Ağustos 2020 tarihinde yapılan teslim töreniyle birlikte Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterine katılmıştır.

Acil Müdahale ve Dalış Eğitim Botlarının Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 35 metre
• Genişlik: 8 metre
• Draft: 2 metre
• Deplasman: 260 ton
• Sürat: 16 knot
• Seyir Menzili: 12 knot ile 140 deniz mili
• Mürettebat: 6 kişi
• Kursiyer: 15 kişi
• Ana Tahrik: 2 adet 1100 kW dizel motor
• Yerlilik Oranı: %71

Bu özelliklerin yanında, acil müdahale ve dalış eğitim botları birçok kabiliyete sahip olmasıyla öne çıkmaktadır. Özel yeteneklere sahip olan bu gemilerle birlikte:

• Karaya oturma gibi meydana gelebilecek kazalarda, kurtarma dalgıçlığı ve acil müdahale operasyonlarını destekleme,
• Dalgıç personelinin uygulamalı dalış eğitimlerini icra edebilme,
• İhtiyaç halinde intikal aracı olarak kullanılabilme,

kabiliyetleri donanmaya kazandırılmış oldu. Ayrıca, kıyı ve çevre denizlerde görev alarak 90 metre derinliğe kadar operasyon gerçekleştirebilmektedir.

Her 2 bot da planlanan tarihten önce teslim edilirken, botlardaki birçok kritik parça yerli olarak üretildi. %100 yerlilik oranıyla tasarlanıp üretilen parçalara şaft ve pervane sistemi, sabit basınç odası, dalış panelleri, akustik izleme ve yakalama sistemi, gemi bilgi dağıtım sistemi ve solunum hava kompresörleri öne çıkmaktadır.

Gemiler Türk Loydu tarafından klaslanmış olup, ayrıca 2 adet dizel makine ve 2 adet pervaneye sahiptirler. Tamamen yerli bir tasarıma sahip olan botlar, “balta baş” olarak tasarlanmıştırlar. Böylece, daha iyi denizcilik yeteneklerine sahip olması hedeflenmiştir. Ek olarak, üniversite-sanayi işbirliği bu projede sağlanarak pervane tasarımı ve üretimi gerçekleştirilmiştir.

23 Ağustos 2020 tarihinde yapılan “Yeni Deniz Sistemleri Teslim Töreni” ile birlikte bu iki geminin Deniz Kuvvetleri Komutanlığına teslimi gerçekleştirildi. Törene Cumhurbaşkanı Recep Tayyip ERDOĞAN, Milli Savunma Bakanı Hulusi AKAR ve Savunma Sanayi Başkanı Prof. Dr. İsmail DEMİR katılım göstermiştir. Törende Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaptığı konuşmada özel sektöre uçak gemisi çağrısında da bulundu. Ayrıca, tören kapsamında Yonca-Onuk Tersanesi tarafından üretilen SAT botları ve süratli devriye botlarının da temsili teslimatı da gerçekleştirildi.

Acil Müdahale ve Dalış Eğitim Botları:

• (Y-15) DALGIÇ-1 Botu (23 Ağustos 2020 tarihinde hizmete giriş)
• (Y-16) DALGIÇ-2 Botu (23 Ağustos 2020 tarihinde hizmete giriş)

Eider sınıf sinyal istihbaratı (SIGINT) gemilerine ek olarak yeni gemiler hizmete alan Alman Donanması, 1955’te inşa edilmiş Mellum isimli Atlantik trol balıkçılığı gemisini 1966’da satın aldı ve gemiye düşman telsiz-telefon iletişimi takip, tespit edecek sistemler entegre etti. 1971 yılında Mellum, A-50 Alster adıyla; kardeş gemisi eski trol gemisi Hoheweg, (A-53) Oker  adıyla Alman Donanmasında hizmete girdi.

1988’e kadar hizmette kalan Alster ve Oker’in [ve sınıfın diğer gemisi (A-52) Oste], yerine yeni üretilen aynı isme ve borda numarasına sahip Type 423 sınıf Oste sınıf SIGINT gemileri inşa edildi ve Alster-Oker hizmetten çıkartıldı.

15 Kasım 1988 günü (A-50) Alster hizmetten çıkartılıp, (A-590) TCG YUNUS adıyla Türk Donanması’na satıldı. (A-53) Oker de aynı yıl Yunan Donanması’na satıldı ve (A-373) Hermes ismini aldı.

1989’da Türk Donanmasına katılan TCG YUNUS Türk Deniz Kuvvetlerinin ilk istihbarat gemisi olmuştur ve 24 Nisan 2000 tarihinde hizmet dışına çıkartılmıştır. TCG YUNUS’un köprü üstünde bulunan bacasında elektronik ekipmanlar yerleşik olup, asıl baca kıçta bulunmaktadır. Gemi her ne kadar Türk DzKK hizmetinde olsa da Genelkurmay Elektronik Sistemler Komutanlığı tarafından kullanılmıştır.

(A-590) TCG YUNUS SIGINT Gemisinin Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 72,8 Metre
• Genişlik: 10,5 Metre
• Su Çekimi: 5,6 Metre
• Hız: 15 Knot
• Deplasman: 1497 Ton
• Motor: 1800 HP, 1 adet dizel Deutz motor
• Mürettebat: 90 (~70 subay-astsubay ve ~20 er-erbaş

HMS Godwill’in ardından birçok donanmanın envanterine hastane gemileri alındı. Envantere alınan gemilerin asli amacı, sağlık altyapısının yeterli olmadığı cephe ya da koloniden sağlık sisteminin daha iyi olduğu topraklara yaralı asker ve sivilleri sağ şekilde götürmekti. Gemilerin bu görevi, II. Dünya Savaşı sonrasına kadar devam etti. 1907 Lahey Sözleşmesi ile hastane gemilerine belirli kıstaslar getirildi.

Hastane Gemilerine Getirilen Kıstaslar:

• Gemiler beyaz renge boyanacak
• Ayrım gözetmeden herkese hizmet verecek
• Hiçbir şekilde askeri operasyonların parçası olmayacak
• Savaşan taraflar geminin yerini bilecek
• Üzerinde belirgin şekilde kızıl haç bulunacak (kızıl ay da kabul edilmiştir)
• Gemide savunma ya da saldırı silahı bulunmayacak
• Hastane gemisine saldırmak savaş suçu sayılacak

Dünya Savaşları hastane gemilerinin en yoğun kullanıldığı savaşlar olmuştur. I. Dünya Savaşı’nda (en az) 24 adet hastane gemisi, II. Dünya Savaşı’nda (en az) 25 adet hastane gemisi hasar almış ya da batırılmıştır. I. Dünya Savaşı’nda batırılan en büyük gemi olan HMHS Britannic hastane gemisi, 21 Kasım 1916 günü Adalar Denizi’ndeki Mürted adası yakınlarında bir deniz mayınına çarptıktan sonra battı. 7 Aralık 1941 günü gerçekleşen Pearl Harbor Saldırısında USS Solace (AH-5) hastane gemisi, üzerinde belirgin kızıl haç bulunması nedeniyle Japon unsurlarınca hedef alınmamıştır.

II. Dünya Savaşı sonrasında hastane gemileri, hasta taşımak görevinden kara hastanesine alternatif deniz üzerinde hastane modeline dönüştü. 20’nci yüzyılın ikinci yarısından itibaren hastane gemilerine karadaki bir hastanede olan çoğu sistem yüklenmiştir. Yoğun bakım ünitesi, röntgen ünitesi, laboratuvar, ameliyathane, yanık odası gemilerde bulunmaktadır. Ek olarak ünitelerde çalışan personel de gemide konaklayabilmekte. Ülkelerin çoğu yolcu gemisi, nakliye gemisi, akaryakıt tankeri veya farklı gemilerini hastane gemisine çevirmiştir.

Dünya nüfusunun %60’ı denize en az 100 mil (160 km) mesafede yaşamaktadır. Kara hastanesinin doğal afetlerden (deprem, sel, heyelan, yangın) dolayı faaliyet verememesi hastane gemilerini daha etkin kılmaktadır. Hastane gemileri doğal afetlerin hemen hemen hepsinden izoledir. Gerekli bakım ve güvenlik standartlarını karşılanması durumunda gemiler, ekonomik ömürleri boyunca kesintisiz görev icra edebilir. 2020 Covid-19 Pandemisinde ülkeler, karadaki hastanelerin yükünü azaltmak amacıyla hastane gemilerini limanlara yanaştırarak sağlık hizmetinin devamını sağlamayı amaçladı.

Bu yönüyle gemiler, sadece savaş ya da doğal afet durumlarında değil sağlık hizmetlerinin tıkandığı her noktada etkin hizmet verebileceğini ispatlamıştır. Büyük çaplı deprem, sel ve diğer afetlerde hastanelere bağlı olarak diğer tesisler de (enerji üretim, ikmal vb.) ağır hasar görmekte ve faaliyet dışı kalmaktadır. Hastane yapısının görev dışı kalmasının yanı sıra hastanede çalışan personel de afetzede durumuna düştüğü için hastanenin hizmet verme ihtimali kalmamaktadır.

Günümüzde dünya üzerinde 9 farklı (ABD, Rusya, Vietnam, Çin, Peru, Endonezya, Myanmar, Brezilya, Ukrayna) donanmadan 24 hastane gemisi ve özel-devlet kurumlarına (Mercy Ships Organizasyonu ve İspanya Çalışma Bakanlığı) ait toplam 4 gemi vardır. Donanmalara ait bazı gemiler, savunma sistemleri olması, beyaz renge boyanmayıp ve haç olmamasıyla Lahey Sözleşmesi’nin birkaç maddesini ihlal etmektedir. Dünyanın en büyük hastane gemisi ABD Donanmasına ait her biri 1000 yatak kapasiteli iki adet Mercy sınıfı hastane gemisidir. Hastane gemileri haricinde donanmaların görece büyük savaş gemilerinde (uçak gemileri, LHD, LPD, LST ve bazı nakliye gemileri) de tam teşekküllü sağlık altyapısı mevcuttur. Ek olarak tüm savaş gemilerinde revir vardır.

Modern hastane gemileri sadece geminin sahibi olan ülkenin vatandaşları tarafından kullanılmamaktadır. Ülkeler hastane gemilerini kendi ihtiyaçları olmadığı zamanlarda farklı ülkelere göndererek kamu diplomasisinin bir parçası olarak kullanır. Çin 2010’da Harmonious Mission seferlerini başlatmıştır. Çin Halk Ordusu Deniz Kuvvetlerine ait hastane gemileri 13 yıldır (2020 Covid-19 Pandemisi dönemi hariç) 3-4 ay boyunca farklı ülkelerin limanlarına demir atarak, ücretsiz olarak fakir insanlara hizmet vermektedir. Bu faaliyet Çin’in gidilen ülkedeki imajının düzeltilmesinde etkin rol oynamaktadır.

Osmanlı’da Hastane Gemileri:

Osmanlı’da hastane gemilerinin kökenleri Kırım Savaşı yıllarına dayanmaktadır. Savaş sırasında Memduhiye, Mesudiye ve birkaç gemi, hastane gemisine dönüştürülerek Kırım’dan İstanbul’a yaralı taşıdı. 1893’te İstanbul’u ziyaret eden Kraliyet Donanmasına ait Mein isimli hastane gemisi Sultan II. Abdülhamid’e ziyarette bulundu ve ziyaret akabinde Padişah, Mein gemisinin incelenmesini ve detaylı rapor çıkartılmasını emretti. Tabib Birinci Ferik İbrahim Ali tarafından hazırlanan raporda gemi detaylıca açıklanırken bir hastane gemisine ihtiyaç olduğu belirtildi ve İzmir isimli geminin hastane gemisine dönüştürülebileceği yazıldı.

Aradan geçen yıllarda Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusu, çeşitli gemilerden dönüştürdüğü hastane gemilerini kullandı. Donanma haricinde Hilal-i Ahmer (Türk Kızılayı) de I. Dünya Savaşı’nda 15 kadar gemiyi hastane gemisi olarak kullanıp cepheden yaralı tahliyesi sağladı. 1911’de İngiltere’den satılan alınarak hastane gemisine dönüştürülen Hilal-i Ahmer’e ait Reşid Paşa isimli hastane gemisi, Çanakkale Savaşları sırasında etkin hizmet verdi ve sadece yaralı tahliyesi yapmayarak çok sayıda ameliyat da gerçekleştirdi. 1915’te Reşid Paşa gemisine İngiliz uçakları taarruz gerçekleştirerek savaş suçu işlemişlerdir.

Türkiye’de Hastane Gemileri:

Cumhuriyet Döneminde kayıtlı herhangi bir hastane gemisi yoktur.

2013’te dönemin Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu’nun ABD’ye yapacağı ziyarette ABD Donanmasına ait Mercy sınıfı hastane gemilerini inceleyeceği ve gemilere benzer 3 adet hastane gemisinin yapılmak istendiği açıklanmıştır. 2014 Eylül ayında STAR gazetesinde çıkan haberde yapılan ziyaretten sonra Sağlık Bakanlığı bünyesinde bir proje ekibi oluşturularak bir adet hastane gemisi için yapılacağı belirtildi. Haberde üretilecek hastane gemisinin başka bir gemiden değil, doğuştan hastane gemisi olarak üretilmesi bakımından Dünya’da ilk olacağı açıklanmıştır. (Sonradan Çin ve Mercy Ship, doğuştan hastane gemisi üretmiştir.)

“Gemi Hastane Projesi” adı verilen projede Tuzla Tersanesi’nde kamu-özel ortaklığıyla üretilecek gemi Yap-İşlet-Devret modeli ile 24+7 ayda üretilip Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Müdürlüğü’ne kiralanacaktı. 25 yıl boyunca mülkiyet hakkı özel şirkette olacak gemi, 25 yılın sonunda ücretsiz olarak Sağlık Bakanlığına devredilecekti. Geminin yapımının 300 milyon TL’ye mal olması bekleniyordu. 2015’in ilk çeyreğinde gemi için sözleşme imzalanacağı ve akabinde geminin yapımının başlayacağı belirtilmişti.

Gemi barış ve normal zamanlarda dönemsel olarak kıyı şeridine sahip bir ilde normal hastane olarak hizmet verirken afet ve savaş şartlarında ilgili bölgeye intikal ederek bölgede hizmet verecekti. Gemide 17 adet branşta poliklinik bulunacaktı. Röntgen, laboratuvar, MR ve daha birçok sistem gemide olacaktı. Yerli hastane gemisinde kara hastanesinde olan her sistemin olması bekleniyordu. 2015’te yapımının başlaması (ve tahminen 2018’de hizmete girmesi) beklenen yerli hastane gemisinin sözleşmesi dahi imzalanmadı.

Gemi Hastane Projesi’nin Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 203 metre
• Genişlik: 26 metre
• Yükseklik: 29 metre
• Deplasman: 30-40 bin ton (?)
• Hız: 20-22 knot
• Güverte Sayısı: 10
• Kapalı Alan: 15-20 bin m²
• Hava Araçları: 1 adet helikopter pisti
• Mürettebat ve Sağlıkçılar: 35 gemi personeli ve 316 sağlıkçı
• Acil Yatakları: 15’er adet muayene ve müşahede yatağı; 2’şer adet müdahale ve resüsitasyon yatağı
• Yoğun Bakım Yatağı: 20’si yetişkin, 6’sı çocuk, 4’ü yeni doğan olmak üzere toplam 30 adet
• Ameliyathane: 2’şer adedi kalp damar ve beyin cerrahine ayrılmış 8 adet tam kapasiteli ameliyathane
• Doğumhane: 2 adet
• Diyaliz Ünitesi: 6 adet yataklı ünite
• Yanık Ünitesi: 2 adet yataklı ünite
• Toplam Hasta Yatağı: 200 adet hasta yatağı
• Diğer Sistemler: Tıbbi gaz üretim ve dolum sistemi

2023 Kahramanmaraş Depremlerinde Hastane Gemileri:

6 Şubat 2023 günü 11 ili etkileyen depremin ardından Türk Donanmasına ait Bayraktar sınıfı TCG BAYRAKTAR (L-402) ve TCG SANCAKTAR (L-403) tank çıkarma gemileri, deprem bölgesine intikal etti. 9 Şubat’ta bölgeye ulaşan gemiler, getirdikleri yardımları bölgeye bırakarak ivedi şekilde hastane gemisine dönüştürüldü. TCG BAYRAKTAR, Hatay’ın Payas ilçesinde; TCG SANCAKTAR, Hatay’ın İskenderun ilçesinde hastane gemi olarak hizmet vermeye başladı.

Gemilerde 10 yataklı yoğun bakım ünitesi, 20 yataklı gözlem ünitesi, 120 adet hasta yatağı, ameliyathane, ultrason, röntgen ünitesi, portatif kan gazı cihazı, anestezi cihazı, elektrokoter, portatif aspiratör, büyük/küçük cerrahi setler, transport ventilatör, kombinasyon sedye, oksijen tüpleri, defibrilatör, ventilatör gibi sağlık sistemleri bulunurken Sağlık Bakanlığından görevlendirilen genel cerrahi, ortopedi ve travmatoloji, göğüs cerrahisi uzmanı, kalp ve damar cerrahisi, anestezi, acil tıp uzmanları da gemide görev yaptı.

Gemilerin her birinde mürettebat, sağlık personeli, hasta ve refakatçi olmak üzere 500’den fazla kişi konaklarken, sadece TCG SANCAKTAR gemisinde 22 Nisan’a kadar 15 bin depremzede tedavi edildi ve 35 ameliyat gerçekleştirildi. Türk Deniz Kuvvetlerinin en büyük savaş gemisi olan TCG ANADOLU çok maksatlı amfibi gemi henüz testleri tamamlanmadığı için bölgeye intikal edememiştir. TCG ANADOLU’da daha büyük kapasiteli hastane mevcuttur.

Türk Deniz Kuvvetlerine ait gemilerin yanı sıra İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesinde bulunan (yakın zamanda satılmak üzere İDO tarafından iade edilmiş) Osman Gazi-I ve Orhan Gazi-I yüksek hızlı yolcu feribotları da İstanbul’dan yardım yüklenerek deprem bölgesine hareket etti. 1200 yolcu kapasiteli gemilerden Osman Gazi-I feribotu, yardımları bölgeye bırakıp depremzedeleri İstanbul’a götürmek üzere Hatay’dan ayrılırken, Orhan Gazi-I feribotu 13 Şubat’ta İskenderun Assan Port Limanı’nda hasta kabulüne başladı. Gemide hasta tedavisinin yanı sıra sıcak yemek dağıtımı yapıldı.

Değerlendirme:

Covid-19 Pandemisinde büyükşehirlerde bulunan çok sayıda hastane, yüksek hasta sayısı nedeniyle hizmet veremez hale geldi. 2020 İzmir depreminde çok sayıda özel ve kamu hastanesinde hasar oluştu ve etkin faaliyet gösteremedi. 2022 Ağustos ayında Kastamonu’nun Bozkurt ilçesinde gerçekleşen sel felaketinde ilçedeki hastane dahil olmak üzere çok sayıda kamu tesisi devre dışı kalmıştı. 2023 Kahramanmaraş depremlerinde depremin etkilediği çok sayıda il, ilçe hastanesi ile eczane ve daha birçok sağlık kurumu gayrı-faal kalmıştır. Geçmişte gerçekleşen deprem ve afetlerin dışında gelecekte olması beklenen Büyük Marmara Depremi de Türkiye’nin bir gerçeğidir. Olası bir afette Marmara’ya karadan yardım götürülmesi oldukça güç olacaktır. Kara yolu gerek afetten gerekse afet sonrası yoğunluktan kaynaklı hizmet vermesi oldukça güçtür.

Deprem ya da genel itibariyle afet ülkesi olan Türkiye’de hastane gemisi istek değil, ihtiyaçtır. Türkiye’de 28 ilin kıyı şeridi vardır ve sahile en az 100 km mesafede milyonlarca (tahmini en az 40 milyon) vatandaş yaşamaktadır. Yurt genelinde hemen her yıl geniş çaplı bir afet gerçekleşmektedir. 4 denize (Karadeniz, Marmara Denizi, Adalar Denizi, Akdeniz) sahip Türkiye’de nüfus da göz önüne alınarak 2015’te yapılması planlanan gemilerden en az 3 adet gerekmektedir. 7 gün 24 saat prensibiyle faaliyet gösterecek gemiler, sadece Türkiye’de gerçekleşecek afetlere değil, bölge ülkelerinde gerçekleşecek afetlerde de boy gösterebilir.

Bugün Türkiye, çoğu ülkenin yaptığı gibi hali hazırda kullanımda olan bir ya da birkaç gemiyi hastane gemisine dönüştürebilir. Bu konuda alınabilecek gemilerin başında 2022 Mayıs ayında İDO tarafından (ekonomik sebeplerden ötürü işletilemediğinden ötürü) İBB’ye devredilen ve 3 Ağustos 2022 tarihinde ihale yoluyla satışa sunulan 2 adet yüksek hızlı hafif yolcu feribotu (Osman Gazi-I ve Orhan Gazi-I) vardır. 2007’de Avustralya inşa edilen gemilerin her biri 1200 yolcu kapasiteli olup; tanesi ₺235.800.000 TL (~$6.5 milyon ABD doları) karşılığında satılacaktır. İhale ilanının açıklanmasından itibaren bir yıl geçmesine rağmen gemiler satılmamıştır. Sağlık Bakanlığı tarafından alınacak gemiler, çok kısa modernizasyon ve modifikasyondan geçtikten sonra hastane gemisi (doğal afet gemisi) olarak hizmet verebilir. Osman Gazi-I ve Orhan Gazi-I gemileri ABD Donanmasının yakın zamanda hizmete alacağı Spearhead sınıfından uyarlanan Seferi Tıbbi Gemiler (Expeditionary Medical Ships) ile yapı olarak benzerlik göstermektedir.

Konu ile İlgili Okunmasını Tavsiye Ettiğimiz Yazılar:

ABD Donanmasının Mercy Sınıfı Dev Hastane Gemileri

Bayraktar Sınıfı Tank Çıkarma Gemileri

Kaynakça:

• Ray, Sougat; Naidu, CS1. Navy Hospital Ships in History. Journal of Marine Medical Society 19(1):p 63-65, Jan–Jun 2017. | DOI: 10.4103/jmms.jmms_43_17
• https://www.marineinsight.com/types-of-ships/what-is-a-hospital-ship/.
• https://www.star.com.tr/guncel/dunyanin-ilk-gemi-hastanesini-turkiye-yapiyor-haber-937750/
• https://www.memurlar.net/haber/358946/dev-hastane-gemisi-turkiye-yolunda.html
• https://csatt.org/ilk-turk-hemsiresi-safiye-huseyin-elbi/.
• https://yedikita.com.tr/osmanli-hastane-gemileri/
• https://saglikdogasi.com/osmanli-hastane-gemileri.html
• https://www.trthaber.com/haber/gundem/tcg-sancaktar-gemisi-hastane-hizmeti-verecek-744844.html
• https://www.savunmasanayiidergilik.com/tr/HaberDergilik/TCG-Bayraktar-ve-TCG-Sancaktar-depremzedeler-icin-yuzer-hastane-oldu
• https://www.trthaber.com/haber/gundem/yuzer-hastane-tcg-bayraktar-depremzedelere-nefes-oldu-745420.html
• https://ibb.istanbul/arsiv/40832/ibbnin-iki-gemisi-hatayda-goreve-basladi
• https://www.aa.com.tr/tr/gundem/sel-felaketinin-yasandigi-bozkurt-ilcesinde-caminin-icine-sahra-hastanesi-kuruldu/2331922
• https://www.ibb.istanbul/ihaleler/19012/osmangazi—1-isimli-1200-kisi-yolcu-kapasite
• https://www.ibb.istanbul/ihaleler/19011/orhangazi—1-isimli-1200-kisi-yolcu-kapasite

• 1 adet Stratus Radarı (Yörünge tayini için)
• 1 adet Gascogne Radarı (Füze/roket takibi için)
• 2 adet Armor Radarı (Füze/roket takibi için)
• 1 adet Savoie Radarı (Füze/roket takibi için)
• 6 adet Antares Telemetri Takip Radarı

2009’da geminin yaşadığı yenileme çalışmalarında, Stratus ve Savoie radarları 1 adet Normandie radarıyla değiştirilmiştir. Ayrıca lazer-radar sistemi, optik takip ünitesi 14 telemetri anteni geminin taşıdığı bazı sistemlerdir.

• Deplasman: 21040 ton (Tam yükte)
• Boy: 225.6 m
• Genişlik: 24.8 m
• Draft (Su çekimi): 7.7 m
• Hız: 15 knot
• Mürettebat sayısı: 220 kişi
• 2 adet 20 mm silah sistemi ve 2 adet 12.7 mm silah sistemi
• Toplamda 15 adet radar ve 14 adet telemetri anteni

Testleri tamamlandıktan sonra 2006 yılında donanmaya teslim edilerek göreve başlayan bu geminin donanmaya maliyeti ise 1.7 milyar USD olarak açıklanmıştır. Bu gemi, belli bir kuvveti bir noktadan bir noktaya aktaran bir deniz aracı, yani bir kuvvet aktarım gücüyken, aynı zamanda amfibi hareket ve operasyon kabiliyeti oluşturan bir deniz unsurudur.
Gemi, tasarlanmaya başlandığı yıldan itibaren Amerikan Donanmasının o anki ve yakın gelecekteki isterlerini karşılaması için planlanmıştır. Bu sebeple gizlilik (stealth) ögelerinin yüksek olması gibi birçok ana madde göz önünde tutularak geliştirmeler yapılmıştır. Sensör, anten, radar gibi ekipmanları taşıyan mast tasarımı muadil ve döneminin deniz araçlarından daha farklı bir yapıya sahip olup, radar kesit alanı düşük bir tasarım göze çarpmaktadır. Böylece, gemi radar görünürlüğünü minimize etmektedir. Gizliliği artıran bir diğer dikkat çeken husus ise çapanın ve çapa yuvasının radar görünürlüğünü düşürecek şekilde tasarlanmasıdır.

Gemi, 4 adet Colt-Pielstick dizel motor ve 2 adet pervaneyle tahrik edilmektedir. Bu motorlarla ~41.000 beygir (31 MW) güç üretilebilmektedir.
Silah sistemlerine ve taşıyabildiği araç/unsur sayısına bakıldığında ise, geminin kabiliyetleri göz önüne serilmektedir fakat doğrudan bir muhrip olmaması sebebiyle, öz savunma sistemleri dışında çok fazla bir ateş gücünü bünyesinde barındırmamaktadır.
San Antonio sınıfında adet 2 adet 30 mm Mk46 deniz topu, 2 adet 21 hücreli RIM-116 RAM hava savunma  füze sistem bulunmaktadır.

Geminin asıl incelenmesi gereken bölgeleri ise içerisinde bulundurduğu 1 helikopter pisti, hava unsurları için 1 hangar ve amfibi harekat için 1 adet çıkarma havuzudur. Havuz, geminin kıçında bulunan kapak açılarak denizle buluşmaktadır ve çıkarmaya hazır hale gelmektedir.

Geminin hangarı 1 adet CH-53E Sea Stallion ve 1 adet V-22 Osprey ya da 3 adet AH-1 Cobra taarruz helikopterini barındırabilmektedir. Gemiye hangara alınmadan helikopter pistinde daha fazla sayıda hava aracı konuşlandırılabilmektedir.

Helikopter pistinde ise birden fazla hava aracını taşınabilirken bu unsurlar ise şu şekildedir: 2 adet CH-53E Sea Stallion helikopter, 4 adet AH-1 Cobra taarruz helikopteri, 2 adet V-22 Osprey helikopteri ile CH-46 Sea Knight nakliye helikopteri ve SH-60 Seahawk helikopterleri de taşındığı gözlemlenmiştir.
Bu konuşlandırma uzun süre içindir. Kısa süreli konuşlandırmalarda pist çok daha fazla hava aracı taşıma kapasitesine sahip.

Amfibi harekat yeteneğine geldiğimizde ise, 2 adet hava yastıklı çıkarma aracı (LCAC) veya 1 adet çıkarma gemisini havuzunda taşıyabilmektedir.

Bunlara ek olarak, 14 adet zırhlı aracını -genellikle amfibi hücum aracı (AAV)- sevk edebilmektedir.

Gemi göreve başladığı günden bu yana Doğu Akdeniz, Irak gibi dünyanın birçok noktasında çeşitli görevlerde bulunmuş olup, 2009’da bayrak gemi olarak Somali’de korsanlık eylemleri operasyonlarında görev almıştır. Ekim 2013’de El-Kaide ajanı Abu-Anas al Libi yakalandıktan sonra USS San Antonio ile ABD’ye transfer edilmiştir. 2016’da amfibi hücum gemisi USS Wasp’ın yerini almak için Libya’da IŞİD’e karşı gerçekleştirilen Odyssey Lightning Operasyonu kapsamında Akdeniz’de görev yapmıştır.

Son olarak, USS San Antonio 2008’de Akdeniz görevi sonrası Muğla’nın Marmaris ilçesine demirleyerek Türkiye’de de boy göstermiştir. Ardından, yeni görev bölgesi Hint Okyanusu için yol almıştır.
ABD Donanması ABD tarafından geliştirilen en gelişmiş lazer silah sistemlerinden birini San Antonio sınıfı LPD’de denedi. Lazer silahının testleri gemide devam ediyor. Lazer silahı ile bazı hava ve deniz hedeflerine atış denemeleri yapıldı.

Özellikler:

• Uzunluk: 208 metre
• Genişlik: 32 metre
• Draft: 7 metre
• Hız: 22 knot
• Gemi Mürettebatı: 383
• Ek Personel: 800’e kadar amfibi personel taşıma kapasitesi
• Ana Tahrik: 4 adet Colt-Pielstick üretimi dizel motor ile toplam 41000 beygir güç üretimi
• Öz Savunma 2 adet 21 hücreli RAM yakın hava savunma sistemi, 2 adet 30 mm top
• Hava Araçları: Hangarda 1 adet CH-53 ve 1 adet V-22 ya da 3 adet AH-1/UH-1 helikopter taşıma kapasitesi, pistte CH-53, V-22, AH-1, UH-1 helikopterlerinin yanı sıra 1 adet AV-8B Harrier savaş uçağı taşıma yeteneği, AV-8B Harier savaş uçağının iniş-kalkışı için uygun pist
• Kara Araçları: 14 adet amfibi AAV zırhlı araç taşıma kapasitesi
• Deniz Araçları: 2 adet hava yastıklı ya da 1 adet büyük çıkarma aracı

Gövde malzemesi olarak ahşap ve kompozit malzemeler kullanılmıştır. Bu gövde yapısı mayın avlamada üstün yetenek sağlamaktadır. Manyetik metalleri tespit eden mayınlara karşı koruma sağlamaktadır. Gemilerin sonarları ASELSAN üretimi MATESS mayın tespit sonarı ile değiştirilmiştir. Böylece bir Türk şirketi ilk defa mayın avlama gemileri için sonar üretmiştir.

Gemiler Circe sınıfı adıyla Fransız Donanması hizmetindeyken 1974-1975 yıllarında Süveyş Kanalı’ndaki mayınların temizlenmesinde ve 1991 yılında Körfez Savaşı’nda Irak’ın Kuveyt limanlarına döşediği mayınların temizlenmesinde görev almıştır.

Türk Deniz Kuvvetlerinde 5 adet Engin sınıfı ve 6 adet Aydın sınıfı olmak üzere toplam 11 adet mayın avlama gemisi bulunmaktadır. 17 Ağustos 1999 Depremi’ne kadar Mayın Filosu Komutanlığı, Kocaeli/Gölcük’te konuşluydu fakat Deprem’den sonra Filo, Balıkesir/Erdek’e intikal etmiştir ve halen Erdek’te konuşlu bulunmaktadır.

Engin Sınıfı Gemiler:

• (M-260) TCG EDİNCİK  (27 Temmuz 1998 tarihinde göreve başlama)
• (M-261) TCG EDREMİT (27 Temmuz 1998 tarihinde göreve başlama-25 Şubat 2024 tarihinde ‘Test ve Eğitim Gemisi’ olarak sınıflandırıldı)
• (M-262) TCG ENEZ (27 Temmuz 1998 tarihinde göreve başlama)
• (M-263) TCG ERDEK (27 Temmuz 1998 tarihinde göreve başlama)
• (M-264) TCG ERDEMLİ (15 Ocak 1999 tarihinde göreve başlama)

  

Engin Sınıfının Özellikleri:

• Uzunluk: 50.9 metre
• Genişlik: 8.9 metre
• Draft: 3.4 metre
• Deplasman: Tam yüklü 510 ton
• Ana Tahrik: 1 adet 1800 beygir MTU dizel motor, 1 adet şaft ve pervane
• Menzil: 3000 deniz mili
• Maksimum Hız: 15 knot
• Ek Sistemler: 1 adet DCN Mintac PAP insansız sualtı cihazı
• Öz Savunma: 1 adet 20 mm top

Engin Sınıfının Logoları:

Gemiler alüminyum çift gövdeli katamaran yapıya sahiptir. Spearhead’larda bir adet CH-53 Super Stallion inişine imkân tanıyacak helikopter pisti bulunmaktadır. Spearhead sınıfında 1.900 m²‘lik kargo alanı ve 104 yolcu için koltuk vardır.

2012’den itibaren hemen her yıl bir adet Spearhead sınıfı seferi nakliye gemisi teslim edilmiştir. Sınıfın 13’üncü gemisi olan (T-EPF-13) USNS Apalachicola, diğer gemilerden farklı olarak daha fazla kamera ve sensöre sahiptir. USNS Apalachicola, insan müdahalesi olmadan 30 gün kadar seyir yapabilmektedir.

Sınıfın ilk gemisi olan (T-EPF-1) USNS Spearhead, 2015’te yaptığı bir seyirde dalgalı denizde pruvasından hasar almıştır. Gemideki hasar $500.000 ABD doları kadardı fakat benzer sorunların sınıfın ilk beş gemisinde olmasından çekinildiği için ilk beş gemi için $1,2 milyon ABD doları tutarında modernizasyon faaliyeti planlanmaktadır.

Sınıfın henüz üretimi ve ihalesi yapılmamış T-EPF-17, T-EPF-18, T-EPF-19 gemileri, sınıfın ilk 16 gemisinden daha uzun olacaktır. Gelecek üç geminin her birinde 3 adet ameliyathane, 60 adet hasta yatağı ve yoğun bakım üniteleri bulunacaktır. Gemilerin deplasmanı 2.400 tonu aşacaktır.

Spearhead Sınıfının Genel Özellikleri [2]:

• Uzunluk: 103,0 metre (338 ft)
• Genişlik: 28,5 metre (93,5 ft)
• Draft: 3,83 metre (12,7 ft)
• Deplasman: 1,515 ton
• Ana Tahrik: MTU üretimi 4 adet 20V8000 M71L dizel motor
• Menzil: 1200 deniz mili (2200 km)
• Seyir Sürati: 43 knot (80 km/h)
• Öz Savunma: 4 adet 0,50 cal M2 makineli tüfek
• Mürettebat: 26
• Kapasite: 312 asker, 600 ton yük
• Dayanıklılık: İkmalsiz 312 personel için 4 gün; 104 personel için 14 gün
• Birim Maliyeti: İlk gemi $214 milyon ABD doları, diğer gemiler ortalama $180 milyon ABD doları

Spearhead Sınıfı Seferi Nakliye Gemileri [2]:

• (T-EPF-1) USNS Spearhead (05 Aralık 2012 tarihinde göreve başlama-geçici olarak görev dışı
• (T-EPF-2) USNS Choctaw County (06 Haziran 2013 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-3) USNS Millinocket (24 Mart 2014 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-4) USNS Fall River (15 Eylül 2014 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-5) USNS Trenton (13 Nisan 2015 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-6) USNS Brunswick (14 Ocak 2016 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-7) USNS Carson City (24 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-8) USNS Yuma (21 Nisan 2017 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-9) USNS City of Bismarck (19 Aralık 2017 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-10) USNS Burlington (15 Kasım 2018 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-11) USNS Puerto Rico (10 Aralık 2019 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-12) USNS Newport (03 Eylül 2020 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-13) USNS Apalachicola (16 Şubat 2023 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (T-EPF-14) USNS Condy (yapımı devam ediyor)
• (T-EPF-15) USNS Point Loma (yapımı devam ediyor)
• (T-EPF-16) (yapımı devam ediyor)
• (T-EPF-17) (duyuruldu)
• (T-EPF-18) (duyuruldu)
• (T-EPF-19) (duyuruldu)

Kaynakça:

[1] https://www.msc.usff.navy.mil/Ships/Expeditionary-Fast-Transport-PM8/

[2] https://www.msc.usff.navy.mil/Ships/Ship-Inventory/Expeditionary-Fast-Transports 

Günümüzde savunma sanayi teknolojileri ve stratejilerinde artan yoğunluk sonucunda ortaya çıkmış olan milli insansız hava araçları ile uluslararası alanlarda teknolojik rekabete zemin oluşturuldu. Yükselen bu milli ivmenin denizcilik alanı için de genişletilmesi büyük önem arz etmektedir. Deniz araçlarında otonom teknolojisi, dünya genelinde birçok makaleye konu olmakta ve yatırımcılar tarafından da yoğun ilgi görmektedir. Son dönemlerde dünyayla beraber Türkiye’nin de gözü otonom deniz araçları teknolojisine ve ilerleyişine çevrilmiştir.

Otonom ve İnsansız Deniz Aracı Ar & Ge Çalışmaları

Bahçeşehir üniversitesi öğrencilerinden Ataberk Suekinci önderliğinde insansız ve otonom deniz araçları Arge çalışmaları başlatılmış ve 2022 yılı başında SucooteRobotics adı altında otonom ArGe takımı kurulmuştur. BAU Mekatronik Bölümü Başkanı Doç. Dr. Mehmet Berke Gür danışmanlığında, Savunma Sanayi Başkanlığı ROBOİK 2022 yarışması finalinde SucooteRobotics takımı, geliştirdiği otonom deniz aracı ile 4. olarak dereceye girmiş ve ödül almıştır.

Savunma Sanayi Başkanlığı bütçesiyle prototiplenen SucooteRobotics insansız deniz aracının yanı sıra, büyük boyutlu otonom deniz aracı çalışmaları da BAU Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi 2017-2022 Dekanı, Piri Reis Üniversitesi yeni Rektörü Prof. Dr. Nafiz Arıca danışmanlığında yürütülmüştür.

Mühendislik alanında yapılan ArGe çalışmalarının ek olarak, BAU Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nilüfer Narlı’nın danışmanı olduğu, Ataberk Şuekinci’nin proje yürütücülüğünü üstlendiği, “Yapay Zekâ Kontrollü Otonom Deniz Aracı Üzerinde İnsan Taşımanın Toplumsal Etkileri ve Hukuksal Boyutunun İncelenmesi” isimli TÜBİTAK 2209-A projesi yürütülmektedir.

SucooteRobotics İnsansız Deniz Aracı Hakkında 

Suekinci’nin açıklamalarına göre, SSB yarışması kapsamında geliştirilen otonom deniz aracı UDP/TCP haberleşme protokolleri kullanarak 25km’ye kadar uzaktan kontrol edilebiliyor. 5.8GHz frekans bandında video görüntü aktarımı yapıyor. Katamaran yapıdaki otonom deniz aracı, çift elektrik motoru ile çalıştırılıyor. Batarya sistemi olarak ise LiFePo4 lityum teknolojisi kullanılıyor.

ROS (Robot Operating System) tabanlı sistem üzerine çalışılan otonom deniz aracında, seyrüsefer için ataletsel algılayıcılar (IMU) ve uydu konumlandırma sistemi (GNSS) algılayıcıları tercih edilmiştir. Buna ek olarak seyrüsefer planlama ve çarpışmadan kaçınma için 3-B stereo kamera kullanılmıştır. Yazılım altyapısı Python üzerinden yapılmış ve ağırlıklı olarak yapay zekâ, makine öğrenmesi yöntemlerine dayalıdır.

Rekrom Optoelektonik Türkiye’nin İlk ve Tek Yerli Lidarı

Optoelektronik ile SucooteRobotics, Türkiye’nin ilk ve tek yerli LIDAR’ı LASIR’ın, SSB Robotik yarışmasında, insansız deniz araçları için ilk su üstü otonom seyrüseferinde kullanılması adına ortak çalışma gösterildi. LIDAR’ın ROS (Robot Operating System) yazılımının entegrasyonu için ortak çalışılmış ve ilerleme kat edilmiştir. İnsansız su üstü araçlarının otonom seyrüsefer esnasında, deniz üzerinde Lidar ile 3B haritalama ve planlama yapabilmesi için özelleştirme çalışmaları yürütülmektedir.

Multidisipliner Proje

SucooteRobotics kurucu takım kaptanı Ataberk Suekinci’nin başlatmış olduğu projeler, farklı disiplinlerden araştırmacıları bir araya getiriyor.

BAU, İTÜ, PRU öğrencilerinden oluşan 20 kişilik ekipte, mekatronik, elektrik elektronik, yapay zekâ, bilgisayar, yazılım mühendisliği bölümleri & endüstriyel tasarım, hukuk, sosyoloji bölümlerinden araştırmacılar yer alıyor.

KM-STC10 Su Altı İntikal Aracı’nın Genel Özellikleri [1]:

• Uzunluk: 10.58 metre
• Genişlik: 2.21 metre
• Deplasman: 5.3 ton
• Menzil: (su üstünde) 25 knot ile 250 deniz mili, (su altında) 4 knot ile 14 deniz mili
• Mürettebat: 2 personel
• Kapasite: 6 deniz komandosu

Su üstünde 1 adet 250 kW’lık dizel makine ve su jetiyle tahrik edilirken, su altında bataryalardan güç alan 2 adet pervane aracılığıyla hareket etmektedir. Bu tahrik sistemiyle birlikte, su üstünde 27 knot hızlara ulaşabilen KM-STC10, su altında da en fazla 4 knot hıza çıkabilmektedir. Su üstünde 25 knot hızda 150 deniz mili (241 km), su altında ise 4 knot hızda 14 deniz millik (22,5 km) bir menzile sahiptir [2].

Araç, 2 operatör tarafından kontrol edilirken, 6 adet SAT komandosu ve özel kuvvet personeli gibi birimleri operasyon bölgesine taşıyacak şekilde geliştirilmiştir. Böylece, bu birimlerin baskın, sabotaj, sızma gibi operasyonlarına destek sağlaması amaçlanmıştır.

Firmanın öz kaynaklarıyla geliştirdiği bu araç, merkezi bir solunum destek sistemi barındırırken, Cayro, DGPS, DR Seyir Sistemi, Elektronik Harita, İskandil ve Parakete seyir sistemlerine ek olarak VHF muhabere cihazına sahip olacaktır. Ayrıca, gece görüş ve termal kameraların yanında, aktif sonar sistemiyle donatılacak.

Harekat bölgesine gemiyle transferi ya da uçakla havadan bırakılabilecek olan KM-STC10, KUASAR MARIN firması tarafından dünyadaki muadil ürünlerin özelliklerine eşdeğer şekilde tasarlanmıştır. Ayrıca bu su altı intikal aracı, müşterilerin ek/özel istekleri doğrultusunda tasarım revizyonları yapılabilecek şekilde esnek bir yapıya sahiptir.

MaviVatan.net‘in KUASAR MARIN Mühendislik firmasıyla yapmış olduğu “Kuasar Marin Kurucu Ortağı Bahadır Baskan’la Şirket ve Ürünler Üzerine” röportajını inceleyerek, KM-STC10 Sualtı İntikal Aracı ve firmanın diğer ürünleri hakkında detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz:

Kuasar Marin | Söyleşi: Kuasar Marin Kurucu Ortağı Bahadır Baskan

Kaynakça:

[1] [2] https://kuasarmarin.com/km-stc-10

16 adet 80 sınıfı bot, Sahil Güvenlik Komutanlığı envanterinde görev yapmaktadır. Kıbrıs Barış Harekatı’nın 26’ncı yıldönümü kutlamalarına istinaden 19 Temmuz 2000 tarihinde, Sahil Güvenlik Komutanlığına ait 1 adet 80 sınıfı bot KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim edilmiştir. Ayrıca KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim edilen ve ismi KKTCSG-01 olan 80 sınıfı bot, aynı zamanda 2000 yılında inşa edilmesiyle Taşkızak Tersanesi Komutanlığında inşa edilen son bot olma özelliğini taşımaktadır.

Sahil Güvenlik Komutanlığı envanterindeki 80 Sınıfı botlarda 40mm toplar kullanılmaktadır. 40 mm toplara hassas atış kabiliyeti kazandırmak amacıyla ASELSAN tarafından 76mm Top Atış Kontrol Sistemi baz alınarak 40mm Top Atış Kontrol Sistemi geliştirildi ve botlara entegre edildi.

Bu sistem 80 sınıfının yanı sıra Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterindeki Tuzla Sınıfı Karakol Botlarında da aktif olarak kullanılmakta olup, ihracat başarısı yakalayarak Türkmenistan’a 10 adet ihraç edilmiştir.

80 Sınıfı Botlar yasa dışı faaliyetlerin tespiti, önlenmesi, arama kurtarma ve devriye maksadıyla görevlendirilmektedir.

80 Sınıfı Botların Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 40.75 metre
• Genişlik: 7.05 metre
• Draft: 2.1 metre
• Deplasman: 195 Ton
• Ana Tahrik : 2692 HPx2
• Maksimum Sürat : 27 Knot
• İktisadi Sürat – Seyir Menzili: 20 Knot – 1000 deniz mili

Yazar: Hamza Kızılkaya

The post Sahil Güvenlik Gemisi CG-1041 appeared first on DefenceTurk.

The post TCG ANADOLU Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemisi appeared first on DefenceTurk.

The post TCG YZB. GÜNGÖR DURMUŞ (A-574) Lojistik Destek Gemisi appeared first on DefenceTurk.

The post Sahil Güvenlik Gemisi CG-3100 appeared first on DefenceTurk.

Akar sınıfının ilk gemisi olan (A-580) TCG AKAR, Gölcük Askeri Tersanesi’nde üretilirken; ikinci gemi olan (A-595) TCG YB. KUDRET GÜNGÖR, İstanbul merkezli Sedef Tersanesi’nde üretilmiştir. Bu yönüyle TCG YB. KUDRET GÜNGÖR, sivil bir tersanede üretilmiş ilk askeri gemidir. Gemilerde bulunan iki direk aynı anda iki gemiye yakıt ikmali yapılmasına olanak sağlamaktadır.

Sınıfın ikinci gemisine adı verilen Yb. Kudret Güngör, 02 Ekim 1992 günü ABD uçak gemisi USS Saratoga’dan ateşlenen iki RIM-7 Sea Sparrow füzesiyle vurulan (DM-357) TCG MUAVENET muhribinde şehit olmuş gemi komutanıdır.

Akar Sınıfı Akaryakıt İkmal Gemilerinin Genel Özellikleri [1]:

• Uzunluk: 145.1 metre
• Genişlik: 22.8 metre
• Draft: 8.4 metre
• Deplasman: 19.350 ton
• Sürat: 15 knot
• Ana Tahrik: 1 adet 6.500 Hp dizel motor
• Kapasite: 16.000 ton yakıt (TCG AKAR); 9.980 ton yakıt, 2.700 ton su, 80 to yağ ve 500 m³ malzeme (TCG YB. KUDRET GÜNGÖR)
• Menzil: 14 knot ile 6000 deniz mili
• Öz Savunma: 2 adet 40mm Bofors topu ve 1 adet 20mm Phalanx CIWS
• Mürettebat: 155

Akar Sınıfı Akaryakıt İkmal Gemileri [2]:

• (A-580) TCG AKAR (09 Eylül 1987 tarihinde göreve başlama-halen aktif)
• (A-595) TCG YB. KUDRET GÜNGÖR (24 Ekim 1995 tarihinde göreve başlama-halen aktif)

Akar Sınıfının Logoları:

Kaynakça:

• [1] https://www.dzkk.tsk.tr/Destek/icerik/akaryakit-ikmal-gemileri
• [2] https://turkishnavy.net/auxiliaries/akar-class/

The post STM Açık Deniz Karakol Gemisi: OPV-1900 appeared first on DefenceTurk.

Yüksek otonom kabiliyetine sahip ALBATROS-S, bir kontrol olmadan bağımsız şekilde sürü formasyonlarına göre seyir ve görev gerçekleştirebilmektedir.

ALBATROS-S’nin Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 7.20 metre
• Genişlik: 2.00 metre
• Ağırlık : 1.995 kg
• Hız : 40 knot (74.08 km/h)
• Seyir Menzili: 200 deniz mili (370 km)
• Çalışma Süresi : 10+ saat
• Faydalı Yük Kapasitesi : 250+ kg
• Tahrik Sistemi: Kuyruklu İçten Takma Dizel Motor

Farklı sürü dizilimlerine sahip bu sürü sistemi hareketli unsurlar dahil tüm engellerden sakınma kabiliyetine sahip olmanın yanında, sürüde yaşanan eksilmelere karşın otonom görevine devam edebilmektedir.

Bu sürü sisteminde göze çarpan bir diğer yetenek ise istenilen görevin sürü unsurları içerisinde otonom paylaşımı yapılmakta, farklı manevra ve formasyonlarla birlikte bu görev otonom bir şekilde tamamlamasıdır.

Tasarımın verdiği düşük radar kesit ve kızılötesi kesit alanı sayesinde tespiti daha da az olan bu sürü sisteminde yüksek hız ve manevra kabiliyeti de ön plana çıkmaktadır. Aracın sahip olduğu yeteneklere bakıldığında otonomi için sensör füzyonu, esnek ve değişken sayıda unsurla sürü operasyonları gerçekleştirme, sabit/hareketli engelleri algılama ve sakınma, dinamik rota planlama ve bu özellik sayesinde farklı dizilimlerde otonom görevi tamamlama dikkat çeken özelliklerdir. GNSS ve haberleşme kesintilerin de ise sürü kendi kendini idame ettirebilmekte ve otonom bir şekilde görevine devam edebilmektedir.

ALBATROS-S tam otonom yeteneğinin yanında hem yarı otonom hem de uzaktan kontrollü olarak bir operatör tarafından da görevini icra edebilmektedir. Bu sürü sistemi ayrıca kullanıcı dostu bir arayüze de sahiptir. ALBATROS-S Sürü Sistemi barındırdığı yetenekler sayesinde keşif gözetleme, tekli ya da çoklu hedeflere angaje olma, devriye ve üs/ liman savunma gibi amaçlar için kullanılabilecektir.

Haziran 2021’de Savunma Sanayi Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir tarafından yapılan açıklamayla birlikte insansız deniz araçlarında sürü projesinde ilk aşamanın tamamlandığı ve bu projenin devamının geleceği belirtilmişti. Haziran 2022’de ise ALBATROS-S Sürü Sistemi, insansız deniz araçları ailesinin yeni üyesi Mir Silahlı İnsansız Deniz Aracı ile birlikte görev icra ederek testlerini başarıyla gerçekleştirdiği yine Savunma Sanayi Başkanlığı’ndan yapılan açıklamayla birlikte duyuruldu. Böylece, farklı sınıftan iki farklı insansız deniz aracı aynı sürü içerisinde görev gerçekleştirmiş oldu.

ALBATROS-S’nin Görev Alanları:

• Keşif Gözetleme
• Tekli veya Çoklu Bot ile Hedefe Angaje Olma
• Sahil Güvenlik Devriye ve Taarruz
• Üs/Liman Savunma

ULAQ KAMA sarfedilebilir (kamikaze) olmasının yanı sıra keşif-gözetleme ve istihbarat görevlerini de yerine getirebilecek. KAMA çeşitli deniz platformlarından denize indirilip, görev bitiminde denizden alınabilecek. KAMA’nın önemli sensör ve sistemlerinin olduğu kısımlarında balistik koruma bulunuyor.

ULAQ KAMA’nın kontrolü kıyıdaki bir kontrol istasyonundan, deniz platformundan veya bir konsoldan yapılabilmekte. KAMA, diğer ULAQ SİDA aile üyeleriyle ve diğer KAMA’larla birlikte sürü halinde müşterek operasyon kabiliyetine sahip olacak. Sipariş oluşması halinde ARES Tersanesi, bir yıldan kısa sürede 100’den fazla KAMA’yı müşteriye teslim edebilecek.

ULAQ KAMA Sarfedilebilir İnsansız Deniz Aracı’nın Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 6. metre
• Genişlik: 1.54 metre
• Draft: 0.35 metre
• Maksimum Hız: 50+ knot (92.54 km/h)
• Operasyonel Hız: 20+ knot (37 km/h)
• Menzil: 200+ deniz mili (+370 km)
• Maksimum Ağırlık: 1.3 ton
• Faydalı Yük Kapasitesi: 200 kg
• Ana Tahrik: Motor tahrikli su jeti
• Navigasyon Sistemi: Anti-Jamming GNSS, Uydu iletişimi, Gündüz sefer kamerası, Termal sefer kamerası
• Kullanım Modları: Uzaktan kullanım, Yarı-Otonom, Tam-Otonom (Görsel navigasyon)
• Deniz durumu 4’e kadar operasyon imkânı

MSB Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Tuğamiral Zeki Aktürk, bakanlıkta düzenlediği basın bilgilendirme toplantısında gündeme dair açıklamalarda bulundu.

Geçtiğimiz günlerde yaşanan trajik olayda, 12’nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı’ndan kalkan Türk Hava Kuvvetleri’ne ait bir SF-260D Eğitim Uçağı kaza kırıma uğramış ve kazada 2 pilotumuz şehit olmuştu. Aktürk’ün düzenlediği basın bilgilendirme toplantısında aktarılan bilgilerde, düşen uçağın kaza öncesinde kısa bir süre önce fabrika seviyesinde bakım faaliyetinden geçtiği bildirildi.

Konuya dair MSB kaynaklarından bugün yapılan açıklamalarda, “Söz konusu uçağımız, bizim pilotaj eğitimlerinde kullandığımız başlangıç seviyesindeki temel eğitim uçağıdır. Uçağımız Kayseri 2’nci Hava Bakım Fabrika Müdürlüğünde yapılan rutin fabrika seviyesi bakım faaliyetini müteakip 4 Haziran 2024 tarihinde 12’nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığından tecrübe uçuşu için havalanmıştır.” ifadelerine yer verildi.

Bakanlık, açıklamanın devamını da “Şehit verdiğimiz her iki Pilot Albayımız da öğretmen ve tecrübeli pilotlardır. Test uçuşlarında bir pilot uçağı kullanırken, diğer pilot da kontrol listesine göre uçağın performans kaydını tutmaktadır. SF-260D uçağımız saat 10.02’de henüz belirlenemeyen bir nedenden kaza kırıma uğramıştır. Olayın meydana geliş sebebi, kaza kırım ekibi incelemesi sonucunda açıklığa kavuşacaktır.” şeklinde tamamladı.

Terörle mücadelede son durum ve hudut güvenliği

MSB Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Tuğamiral Zeki Aktürk, bakanlıkta düzenlediği basın bilgilendirme toplantısında, Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK), tehditleri kaynağında bertaraf etmeyi öngören savunma ve güvenlik stratejisi çerçevesinde her türlü tehdit ve tehlikeye karşı mücadelesini artan bir baskıyla sürdürdüğünü belirtti.

Aktürk, bu kapsamda son bir haftada 59 teröristin etkisiz hale getirildiğini, 1 Ocak’tan bugüne kadar 521’i Irak’ın, 630’u Suriye’nin kuzeyinde olmak üzere etkisiz hale getirilen terörist sayısının 1151’e ulaştığını ifade etti.

Aktürk, ayrıca bu hafta içerisinde Irak’ın kuzeyindeki barınma alanlarından kaçan 1 PKK’lı teröristin Habur’daki hudut karakoluna teslim olduğu bilgisini verdi.

Sınırların, çok yönlü ve katmanlı güvenlik sistemiyle kesintisiz bir şekilde korunduğuna dikkati çeken Aktürk, “Hudutlarımızda son bir haftada yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 344 şahıs yakalanmıştır. 1343 şahıs ise hududu geçemeden engellenmiştir. Böylelikle, 1 Ocak’tan bugüne kadar hudutlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışırken yakalananların sayısı 5 bin 5’e yükselmiştir. Hududu geçemeden engellenen kişi sayısı da 58 bin 292 olmuştur.” şeklinde konuştu.

MSB Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Tuğamiral Aktürk: “Bu trajedi kanıksanmamalıdır”

İsrail’in, 7 Ekim 2023’ten bu yana insanlık dışı saldırılarıyla 37 bin masum Filistinlinin ölümüne sebep olduğunu belirten Aktürk, “İsrail, her türlü yaşam hakkını ellerinden aldığı Filistin halkını açlığa mahkum ederek topraklarını terk etmeye zorlamaktadır. Hem insan haklarına hem de uluslararası hukuka aykırı olan bu trajedi kanıksanmamalıdır. Uluslararası toplumun desteği ile Filistin’in bir devlet olarak tanınması ve söz sahibi olması bölgesel istikrar ve kalıcı barış için olmazsa olmazdır. Temennimiz, ateşkes görüşmelerinin zaman kazanmak adına söylemlerde kalmamasıdır.” şeklinde konuştu.

Suriye’nin kuzeyindeki sözde seçimler

MSB kaynakları, terör örgütü PKK/PYD/YPG/SDG tarafından Suriye’nin kuzeyinde yapılmak istenen sözde seçimlerle ilgili sorular üzerine ise, “Konuyla ilgili Sayın Cumhurbaşkanımız ve Sayın Bakanımız gerekli uyarıları yapmıştır. Bu sözde seçimler tamamen iptal edilmelidir. Böyle bir durumun kabul edilmesi söz konusu olamaz.” cevabını verdi.

F-16 Block 70 uçak alımları

Türkiye’nin ABD’den satın almayı planladığı F-16 Blok-70 uçakları ve ilgili modernizasyon kitleri, diğer malzeme, mühimmat ve teçhizatın tedarik süreciyle ilgili sorulara cevap veren MSB kaynakları, “Hava Kuvvetleri Komutanlığımızın ihtiyaçları doğrultusunda satın alınacak F-16 Blok-70 ve modernizasyon kitleri ile diğer malzeme, mühimmat ve teçhizatın tedarik süreci daha önce açıkladığımız takvime uygun olarak olumlu şekilde devam etmektedir.” ifadelerini kullandı.

Ek olarak ABD Dışişleri Bakanlığı da bugün erken saatlerde, Türkiye’ye F-16 Block 70 savaş uçaklarının satışını duyurdu. Bu uçaklar, şimdiye kadar üretilmiş en gelişmiş F-16 modelleri arasında yer alıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, “Yalnızca en yakın müttefiklerin ve ortakların kullanımına sunulan F-16’ların satışı için önemli bir adımı duyurmaktan gurur duyuyoruz. ABD’nin Türkiye ile güvenlik ortaklığına olan kalıcı bağlılığının son örneğidir.” ifadelerine yer verildi.

Savunma sanayii hakkında

Tuğamiral Aktürk, TSK’nın yerli ve milli savunma sanayi ürünleriyle etkinlik ve caydırıcılığını artırma çalışmalarına devam ettiğini belirtti. Bu bağlamda, Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından muhtelif miktarda “OMTAS Kuleli Zırhlı Tanksavar Aracı”, “DROPS Tekerlekli Konteyner Taşıyıcı Aracı” ve “BAZNA Mühimmatlı Mini Drone”un muayene ve kabul faaliyetlerinin başarıyla tamamlandığını açıkladı.

Ayrıca, personel ve asker, öğrenci temin faaliyetlerinin de planlandığı şekilde ilerlediğini ifade eden Aktürk, 25 bin uzman erbaş alımına yönelik “Kara Kuvvetleri Komutanlığı 2024 Yılı Uzman Erbaş Temini” için başvuruların 3 Haziran’da başladığını ve 30 Haziran’a kadar devam edeceğini bildirdi. Aktürk, bu süreçte “Şanlı ordumuzda görev almak isteyen tüm gençlerimizi başvuru yapmaya davet ediyoruz.” şeklinde konuştu.

TSK’nın tatbikatlarına dair açıklamalar

Aktürk, TSK’nın sayısı ve kapsamı her geçen yıl artan tatbikatlarla kara, deniz ve havadaki etkinlik ve caydırıcılığını daha da güçlendirdiğini anlattı.

Bu kapsamda, Azerbaycan’da “Kafkas Kartalı”, Polonya’da “Koalisyon Kuvvetleri Birlikte Çalışabilirlik”, Romanya’da “Ramstein Legacy” ve “Steadfast Interest”, Eskişehir’de “Volkan”, Almanya’da “NATO Tiger Meet”, Baltık Denizi’nde “Baltops” tatbikatlarının gerçekleştirildiği bilgisini veren Aktürk, şunları kaydetti:

“10-11 Haziran tarihlerinde “Turgutreis-9 Tatbikatı”, 10-14 Haziran tarihleri arasında Doğu Akdeniz’de, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hava sahası, kara suları ile ana karası üzerinde ve Türkiye’nin arama-kurtarma bölgesi içerisinde yer alan uluslararası sularda Kara, Deniz ve Hava Kuvvetlerimiz ile Sahil Güvenlik Komutanlığı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti unsurları, sivil kurum ve kuruluşların yer alacağı “Şehit Teğmen Caner Gönyeli-2024 Arama Kurtarma Davet Tatbikatı” ile “Anatolian Caracal” tatbikatının icra edilmesi, Batı Karadeniz’de gerçekleştirilecek “Eurasian Partnership MCM Dive Tatbikatı”na katılım sağlanması planlanmaktadır.”

Tuğamiral Aktürk, Japonya seyrine devam eden TCG KINALIADA korvetinin Tayland’ın ardından 30 Mayıs-1 Haziran’da Çin’e, 4-6 Haziran’da Kore Cumhuriyeti’ne liman ziyaretinde bulunduğunu, bugün bir sonraki liman olan Japonya’ya seyre başlayacağını ifade etti.

TCG KINALIADA korvetinin 8-11 Haziran’da Japonya’nın Kushimoto limanını ziyaret edeceğini aktaran Aktürk, “Ertuğrul Fırkateyni’nin Japonya seyrinin 134’üncü yıl dönümü münasebetiyle 10 Haziran’da Kushimoto’da tören icra edilecektir.” dedi.

Raytheon, ABD Donanması için ilave AN/SPY-6(V) radarları üretmeye devam etmek üzere sözleşme imzaladı.

Raytheon tarafından 10 Haziran 2024 tarihinde yapılan açıklamada, ABD Savunma Bakanlığı ile ilave AN/SPY-6 radarları üretimi için 677 milyon dolarlık bir sözleşme imzalandığı, imzalanan sözleşmenin 2022 yılında imzalanan ve toplam değeri 3,16 milyar dolar olan AN/SPY-6(V) üretim sözleşmesinin bir parçası olduğu belirtildi.

İmzalanan sözleşme kapsamında, ABD Donanması yedi ilave radar alacak ve böylece daha önce imzalanan sözleşmelerle birlikte toplam üretilecek radar sayısı 38’e çıkacak.

Raytheon Donanma Gücü başkanı Barbara Borgonovi imzalanan ilave taderik sözleşmesiyle ilgili olarak yaptığı açıklamada, “AN/SPY-6 radarı, ABD Donanması su üstü filosuna üstün hava gözetleme, elektronik savaş koruması ve gelişmiş tespit yetenekleri sağlıyor. Bu sözleşme, su üstü filosunun genel öz savunmasını iyileştirmek için bu teknolojinin gemilere entegre edilmesini sağlamada ileriye doğru atılmış önemli bir adımdır.” ifadelerini kullandı.

ABD Donanması, Ekim 2023’te hizmete giren USS Jack H. Lucas (DDG 125) muhribiyle birlikte AN/SPY-6 radarını su üstü filosuna entegre etmeye başladı. AN/SPY-6 radar ailesini kullanan ikinci ve AN/SPY-6 (V)2 versiyonunu kullanan ilk gemi olan USS Richard M. McCool Jr. (LPD 29) ise Meksika Körfezi’ndeki kabul denemelerinin başarıyla tamamlanmasının ardından 11 Nisan’da ABD Donanması’na teslim edildi.

Önümüzdeki 10 yıl içerisinde hava, su üstü ve balistik tehditlere karşı savunma amacıyla AN/SPY-6 radar ailesinin 65 ABD Donanması gemisinde konuşlandırılması öngörülüyor.

Raytheon AN/SPY-6 radarı balistik füze önleme testinde

AN/SPY-6 radar ailesinin test faaliyetleri de bir yandan devam ediyor. USS Jack H. Lucas muhribinde konuşlu AN/SPY-6 radarının balistik füze savunmasına yönelik testlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla ABD Füze Savunma Ajansı ve ABD Donanması tarafından geçtiğimiz mart ayında gerçekleştirilen SM-6 Dual II füze testine katıldığı açıklanmıştı.

AEGIS Silah Sistemi Uçuş Testi 32 olarak adlandırılan testte uçuşunun terminal aşamasında bulunan orta menzilli bir balistik füzeyi tespit etme, takip etme ve önleme yetenekleri test edildi. Testin son aşamasında Aegis Baseline 9.C2 yazılımı yüklü USS Preble (DDG 88) gemisi tarafından SM-6 Dual II füzesi ile başarılı bir önleme gerçekleştirildi.

Teste ilk Arleigh Burke sınıfı Flight III muhribi olan ve AN/SPY-6 radarıyla radarıyla donatılmış olan USS Jack H. Lucas (DDG 125) gemisi de devam eden operasyonel test ve değerlendirme faaliyetlerini desteklemek amacıyla katıldı. AN/SPY-6 radarıyla orta menzilli balistik füzeyi tespit ve takip etme konusunda USS Preble (DDG 88) muhribini destekleyen USS Jack H. Lucas’ın tatbikatta başarıyla görev yaptığı belirtildi.

Atak gemisinin maliyeti dönemin parasıyla 90 bin liraya mal olurken gemi çok yüksek yerli parça parça kullanıldı ve yabancı hiçbir destek alınmadı. Gemi makinalarının devir adedini azaltmak için dişli bir konularak kutrunu büyütüldü ve römorkör görevini de yerine getirmesi sağlanıldı. Geminin makinası daha önce kullanılan bir gemiden temin edildi. Mayın dökme ekipmanları da Kırıkkale’de yapıldı.

Günümüzde ve geçmişte gemiler genel olarak ana makinaları gemide olmazken denize indiriliyor ancak Atak gemisi, makine ve kazan tertibatı üzerindeyken denize indirilmiştir. 1938 yılı içerisinde hizmete alınan Atak mayın gemisi, 1960’ların başında hizmetten alındı. Cumhuriyet dönemi Türk tersanelerinde üretilen ilk askeri gemi olan Atak mayın gemisi, günümüze ulaşamayarak jilet oldu.

Atak Mayın Gemisinin Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 44 metre
• Genişlik: 8 metre
• Draft: 3,60 metre
• Deplasman: 530 ton
• Ana Tahrik: 1 adet Atlas Polar dizel makine, 1025 hP
• Mayın: 40 adet

Kaynakça:

• http://www.navypedia.org/ships/turkey/tu_ms_atak.htm
• Cumhuriyet Gazetesi 27.03.1936 tarihli sayı

The post STM Açık Deniz Karakol Gemisi: OPV-2100 appeared first on DefenceTurk.

The post Sahil Güvenlik Gemisi CG-1071 appeared first on DefenceTurk.

The post Milli Gemi (MİLGEM) İ Sınıfı Fırkateyn Projesi appeared first on DefenceTurk.

Havadan bağımsız tahrik sistemi HBT(AIP-Air Independent Propulsion), bilinen genel kanının aksine, tek başına bir denizaltı tahrik sistemi değildir. Dizel-Elektrik tahrik sistemine ek olarak geliştirilmiştir. Bu sistem, denizaltının su üstüyle temas kurmadan, su altında daha uzun süre kalabilmesine imkân sağlıyor.

Norveç donanması şu anda altı adet Tip 210 Tipi Ula sınıfı dizel-elektrik denizaltı işletiyor. Norveç, bunları altı adede kadar Tip 212CD denizaltı ile değiştirmeyi planlıyor. İlk denizaltının 2029 yılında teslim edilmesi planlanıyor ve diğer denizaltıların 2030’ların ortalarına kadar donanmaya katılması bekleniyor.

Yeni denizaltılar, 2017 yılında Almanya ile imzalanan ve iki taraflı bir denizaltı programı geliştirmeyi amaçlayan stratejik bir işbirliği yoluyla tedarik ediliyor. Bunun için taraflar arasında 2023 yılında resmi bir anlaşma imzalandı.

Program dahilinde Almanya’nın Kiel kentinde bir Alman-Norveç İnşaat Programı Ofisi (BPO) kurulacak. Ofisin tasarım ve inşaat kararları açısından hem Almanya’yı hem de Norveç’i temsil etmesi bekleniyor. Yönetim, Alman ve Norveçli bireyler arasında dönüşümlü olarak görev yapacak ve personelin üçte biri ise Norveçli olacak. Altı adet Tip 212CD denizaltısının geliştirilmesinin yaklaşık 6,4 milyar ABD dolarına mal olması bekleniyor.

Denizaltılar Norveç Kraliyet Donanması (RNoN) başlangıçta altı Ula sınıfı denizaltıyı dört adet 212CD Tipi denizaltıyla değiştirmeyi planlıyordu. Ancak Avro-Atlantik bölgesindeki artan güvensizlik ve özellikle Norveç Kraliyet Donanması’nın algıladığı bölgesel sulardaki (Norveç, Barents ve Kuzey denizi) su altı tehdidi, Norveçli karar vericilerin fikrini değiştirdi. Bu fikir değişikliği de 2036 yılına kadar sürecek uzun vadeli bir denizaltı tedarik sürecini başlatmalarına neden oldu.

Norveç Kraliyet Donanması, bu denizaltılar sayesinde su altı operasyonları için uyarlanmış Kongsberg gemisavar ve denizden karaya saldırı füzelerini kullanabilecek. Norveç’in şu an kullandığı denizaltılarda böyle bir özellik bulunmuyor.

Tip 212CD denizaltı özellikleri

Tip 212CD, ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) tarafından geliştirilmiş bir denizaltıdır. Tip 212A sınıfı denizaltılar temel alınarak geliştirilmiştir. Ancak bu denizaltıların temel alınan denizaltılardan daha büyük olacağı ve şu anda gizli tutulan bir tasarıma sahip olacağı belirtiliyor.

Havadan bağımsız tahrik sistemiyle donatılacak denizaltılar, iki adet MTU 4000 serisi dizel motora sahip olacak. TKMS üretimi denizaltıların komuta ve kontrol sistemleri, Alman Atlas Elektronik ile Norveçli Kongsberg ortaklığında üretilecek.

Denizaltıda, arama, gözetleme ve saldırı faaliyetleri için gövdeye nüfuz eden periskop yerine Hensoldt sensörlerini içeren optronik direk kullanılacak. Bu direk panoromik gözetleme imkânı sunacak. Kongsberg ise aktif SA9510S MKII Mayından Kaçınma ve Sonar sistemlerini, EM2040 MIL çok ışınlı yankı sirenleri ve bir EA640 yankı sireni paketi içeren bir Alt Navigasyon Sistemini kullanacak.

Denizaltı komutası da Nükleer olmayan denizaltılara yönelik piyasadaki en modern savaş sistemi olarak tabir edilen ORCCA ile sağlanacak.

Polonya Savunma Bakanlığı başlattığı “Orka” denizaltı tedarik programı ile 3 adet denizaltı tedarik etmeyi planlıyor. Güney Koreli Hanwha Ocean şirketi program kapsamında Polonya’ya KSS-III Faz-II denizaltılarını teklif etmek için çalışmalar yürütüyor.

Şirket bu amaçla 21 Mayıs’ta Gdansk Teknoloji Merkezi’nde bir Sanayi Günü düzenledi. Toplantı, Kore Cumhuriyeti’ndeki şirketin başarılarını ve Polonyalı şirketlerle Orka denizaltı programında yerel bir iş birliği zinciri oluşturmak için iş birliği vizyonu sunmayı amaçlıyor.

Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Hanwha Ocean’ın Başkan Yardımcısı Steve SK Jeong konuşmasında, “Bugünkü etkinlik, kurmayı hedeflediğimiz uzun süreli bir ortaklığın başlangıcını işaret ediyor. Bu etkinliğe dayanarak, Polonyalı ortaklarımızla iş birliğimizi çok sayıda benzer etkinlikle geliştirmeyi planlıyoruz. Bu aynı zamanda gelecekteki iş birliği, teknoloji transferi, Polonya’nın deniz savunma yeteneklerinin geliştirilmesi ve Polonya ile Kore arasındaki deniz iş birliğini güçlendirmeye yönelik önemli bir adımdır.” ifadelerini kullandı.

Etkinlikte Hanwha Ocean’ın Polonya Deniz Kuvvetlerine KSS-III Faz-II denizaltılarını teklif edeceği ve bu teklifle birlikte Polonya’da denizaltıların bakım onarım ve yaşam döngüsünün sağlanması amacıyla altyapı tesislerinin de kurulması için görüşmeler gerçekleştirileceği belirtildi.

Hanwha Ocean Orka Proje Yöneticisi Jae Min Kim yaptığı açıklamada, “Hanwha Ocean’ın teklifi Polonya Savunma Bakanlığı tarafından seçilirse, Güney Kore’nin etkili proje yönetimi becerileri ve benzersiz gemi inşa teknolojisine dayanarak sözleşmenin imzalanmasından itibaren altı yıl içinde ilk denizaltıyı, bir buçuk yıllık aralıklarla da kalan iki denizaltıyı Polonya Deniz Kuvvetleri’ne teslim edebiliriz.” dedi.

Hanwha Ocean KSS-III denizaltıları ile denizcilik alanında Polonyayla stratejik ortaklık kurmak istiyor

Hanwha Ocean daha önce de Polonya’nın başkenti Varşova’da gerçekleştirdiği basın toplantısında, denizcilik alanında Polonya ile stratejik bir ortaklık kurmak istediğini dile getirmişti.

Polonya ile denizcilik sektöründe sağlam bir ortaklık ve iş birliği yaratmak için birlikte çalışmak istediğini açıklayan şirket KSS-III denizaltılarını da içeren bir dizi teklifte bulunmuştu.

2023 Aralık ayında düzenlenen basın toplantısında konuşan Hanwha Ocean Donanma Gemisi Uluslararası İşletme Başkanı Başkan Yardımcısı Sung Kyun Jeong, şirketin 3.600 tonluk KSS-III sınıfı denizaltıları Polonya’ya sağlamaya hazır olduklarını vurguladı.

Denizaltıların Güney Kore Donanması’nda aktif hizmette olduğunu ve dünyanın en iyi denizaltılarından biri olduğunu belirten Sung Kyun Jeong, bu gelişmiş denizaltıların Baltık Denizi’ne konuşlandırılmasının Polonya’nın caydırıcılık kabiliyetini arttıracak stratejik bir hamle olacağını ifade etti.

Toplantıda denizaltı tedarikinin dışında, Polonya ile güçlü bir endüstriyel ortaklığın kurulmasını içeren kapsamlı bir iş birliği ile ülkeye ekonomik ve endüstriyel faydalar sağlamasının beklendiği dile getirildi.

En son teknolojiye sahip denizaltılar tedarik etmenin yanı sıra, Polonya Donanması için temel denizaltı kursları, simülatörlerde taktik ve operasyonel eğitimleri ve gemi üzerinde eğitimleri de içeren kapsamlı eğitim programları öneren şirket aynı zamanda Güney Kore Donanması’nın da deniz denemeleri ve personel eğitimi için Polonya ile denizaltıların operasyon ve bakımına yönelik teknik bilgisini paylaşmaya istekli olduğunu vurguladı.

Şirket iş birliği teklifinde, Polonya’nın denizaltı filosunun kendi kendine yeterliliğini daha da güçlendirmek için ülke içinde bir Bakım, Onarım ve Revizyon Merkezi kurulmasının da yer aldığını belirtti. Bu merkezin teknik destek sağlamakla kalmayıp Polonya’nın denizaltı filosunu bağımsız olarak verimli bir şekilde sürdürmesine olanak tanıyacağı ifade edildi.

Hanwha Ocean, Polonya ile uzun süreli ve kapsamlı bir ortaklık yaratmak için sunulan iş birliği teklifinin yalnızca askeri projelerle sınırlı olmayıp ticari gemi ve denizcilik projelerini de kapsayacağını belirtti.

Güney Kore Deniz Kuvvetleri filosunda halihazırda 3 adet KSS-III Faz-I denizaltısı bulunuyor. KSS-III denizaltı programının dördüncü, KSS-III Faz-II sınıfının ise ilk gemisi ise Okpo kentindeki Hanwha Ocean tersanesinde inşa ediliyor.

Hanwha Ocean, KSS-III Faz-II programının ilk gemisi ROKS Lee Bong-chang denizaltısının inşasına Ağustos 2021’de başlamıştı, denizaltının 2026 yılında Güney Kore Donanmasına teslim edilmesi planlanıyor. Aralık 2021’de inşasına başlanan İkinci geminin de 2028 yılında donanmaya teslim edilmesi öngörülüyor.

KSS-III Faz-II denizaltısı özellikleri:

Deplasman: 3.600 ton (yüzeyde)

4.000 ton (su altında)

Uzunluk: 89,4 m

Genişlik: 9,7m

Silahlar: 6 adet 533mm torpido kovanı

10 adet KVLS-II Dikey Atış Sistemi

Tahrik Sistemi: Dizel Elektrik – Havadan Bağımsız Tahrik Sistemi

3 adet MTU 12V 4000 U83 dizel motor

4 adet Bumhan PH1 Yakıt Hücresi

Batarya: Lityum-iyon

Hız: 22 km/saat, 12 knot (yüzeyde)

37 km/saat, 20 knot (dalmış durumda)

Menzil: 19.000km

Dayanıklılık: 20 gün (dalmış durumda)

İsveç Savunma Bakanlığı kıyı savunma birliklerinin modernizasyonu için mevcut platformların kabiliyetleri artırma kararı aldı.

Bu amaçla İsveç Deniz Piyadelerine ait CB90 botlarını makineli top ve gemisavar füzeleri ile donatmak için ihale başlatan İsveç Savunma Bakanlığı, RBS-18 olarak adlandırılacak yeni füze sisteminin tedarik edileceğini açıkladı.

Taşınabilir bir füze atıcısı ve AGM-114 Hellfire füzesinden oluşan mevcut RBS-17 sistemine göre tedarik edilecek füzenin çok daha uzun menzilli olacağını açıklayan İsveçli yetkililer, sistemin görüş ötesi menzillerdeki hedefleri imha edebilecek kabiliyette olacağını söyledi.

Gemisavar füzesi tedarikinin, Deniz Piyadelerinin kıyı birimleri için daha fazla öldürücülük ve hareketlilik sağlayarak yeteneklerini artırmayı amaçlayan daha büyük Amfbat 2030 programının bir parçası olduğu belirtildi.

İsveç Savunma Bakanlığı bu programla halihazırda burun kısmındaki kapak sayesinde kıyıya personel çıkarmak için kullanılan CB90 botlarına uzun mesafeden saldırı ve savunma gerçekleştirebilmesini sağlayacak yeni yetenekler kazandırmayı amaçlıyor.

Bu nedenle gemilerin yeni sensörler ve silah sistemleriyle donatılacağını söyleyen yetkililer, aslen bir tanksavar füzesi olan Hellfire füzesine kıyasla çok daha uzun menzillere ulaşabilecek bir gemisavar füzesine ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Yetkililer ayrıca CB90 botlarına hava savunma yeteneği de kazandırmak için başka bir ihale duyurusu daha yayınlandığını bu ihale kapsamında gemilere namlulu hava savunma silahları yerleştirileceğini de açıkladı. Toplamda 8 sistemin tedarik edileceği ve yerleştirilecek silahların 30×173 mm çapında olmasının beklendiği belirtildi.

Gemisavar füze tedarik ihalesinin yaklaşık 268 milyon avro, hava savunması için tedarik edilecek sistemler için ise 166 milyon avro kaynak ayrıldığı aktarıldı.

Geçtiğimiz günlerde de Finlandiya kıyı savunma kabiliyetini artırmak amacıyla mobil topçu sistemleri tedarik etmek için ihale başlattığını açıklamıştı.

Finlandiya kıyı savunması için topçu kapasitesini artırıyor

Finlandiya, ülkenin Baltık Denizi’ndeki karasularını ve sahil şeridini korumak için 155 mm kundağı motorlu topçu sistemi satın almayı planlayarak kıyı savunmasını güçlendiriyor.

Askeri teçhizat alımlarını denetleyen Finlandiya Lojistik Komutanlığı, sözleşme bedelini açıklamadan, mevcut finansmana bağlı olarak 20 sisteme kadar 155 mm kundağı motorlu topçu sistemi satın almak için ihale açıldığını duyurdu. Ayrıca alınacak sistem sayısına göre 2029 – 2031 yılları arasında 6 sistem için de alım opsiyonu olacağı belirtildi

Finlandiya Savunma Bakanlığı tarafından yakın zamanda yayınlanan belgelere göre alınacak kundağı motorlu topçu sistemlerinin görevi takımadalar ve karadaki düşman kuvvetleri de dahil olmak üzere kıyı bölgesindeki Finlandiya karasularında bulunan düşman gemilerine saldıracak mobil bir topçu yeteneği sağlamak olacak.

Sistemlerin operasyonel ortamda konuşlandırmayı mümkün kılan yüksek derecede hareket kabiliyetine sahip olması ve NATO standardı mühimmat kullanması gerektiği ifade edildi.

İsveç ve Finlandiya’nın deniz savunma yeteneklerini güçlendirmesinin asıl nedeni olarak Rusya’nın Baltık Denizi bölgesindeki emellerine ilişkin endişelerin artması gösteriliyor.

Rus Hükümeti geçtiğimiz mayıs ayında Rusya’nın Finlandiya Körfezi’ndeki adaları ve Kaliningrad çevresindeki deniz sınırlarını yeniden gözden geçirme ve genişletme planlarını açıklamıştı.

Bu girişimin, Finlandiya, Estonya başta olmak üzere bölge ülkeleriyle sınır ve toprak anlaşmazlıklarına neden olma potansiyelinin çok yüksek olduğu belirtilirken Rusya’nın İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya kabul edilmesine bir yanıt olarak bu adımı attığı değerlendiriliyor.

Finlandiya savunma Bakanlığı yaptığı açıklamada 54.130 kilometrekarelik Finlandiya karasularını savunmak için hazır olduğunu belirtirken Finlandiya Deniz Kuvvetlerinin Kıyı Filosu’nun, kısmen mayın savaşı ve deniz muharebe hizmeti desteği sağlamak için yüksek derecede operasyonel hazırlığını sürdürdüğünü ifade etti.

2022 yılında Finlandiya ve Estonya, Baltık Denizi’nde Rusya’ya karşı ortak deniz savunması yapmak amacıyla envanterlerindeki Blue Spear ve MTO-85M Mobil Kıyı Savunma Sistemleri’ni birbirine entegre etmek için anlaşma imzalamıştı.

İmzalanan anlaşma, Rus Donanması’nın Baltık Filosuna ev sahipliği yapan Kaliningrad topraklarının Rusya ile denizden ulaşımını kısıtlamayı hedefliyor. Kaliningrad ile Rusya’nın Baltık Denizi’ndeki tek bağlantısı, Finlandiya Körfezi’nden geçiyor.

Türk Loydu, tarafından yapılan açıklamada: “Bu stratejik iş birliği, Türk mühendisliğinin ve yerli üretimin gücünü bir kez daha ortaya koymaktadır. Bu projeyle Türk Loydu, denizcilik ve savunma sanayisindeki uzmanlığını bir kez daha kanıtlayarak, Türk Deniz Kuvvetleri’ne modern ve yüksek performanslı gemiler kazandırmayı hedefliyor” denildi.

Gururluyuz!

Geçtiğimiz hafta tersanemizde ağırladığımız Türk Loydu Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Lütfü Savașkan ile, yeni tip 8 adet Süratli Çıkarma Gemileri (LCT) sözleşmesini imzaladık.

Askeri gemi inşasında Türkiye’nin önde gelen tersanelerinden biri olarak, ileri… pic.twitter.com/L6pBnFHeQK

— Anadolu Shipyard (@AnadoluShipyard) June 13, 2024

Anadolu Tersanesi’nin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada; ‘’Gururluyuz! Geçtiğimiz hafta tersanemizde ağırladığımız Türk Loydu Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Lütfü Savașkan ile yeni tip 8 adet Süratli Çıkarma Gemileri (LCT) sözleşmesini imzaladık. Askeri gemi inşasında Türkiye’nin önde gelen tersanelerinden biri olarak, ileri mühendislik çözümleri ile yeni askeri gemi inşa kapasitesini arttırmayı kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz. Hayırlı uğurlu olsun’’ denildi.

Anadolu Tersanesi tarafından üretilen gemiler, pek çok ülke tarafından da tercih ediliyor. Daha önce 36 ayda 2 adet OPV sınıfı Harbiyeli Eğitim Gemisini başarıyla tamamlayarak Katar Donanması’na teslim eden Anadolu Tersanesi, ardından yine Katar’a 4 adet Çıkarma Gemisi teslim etti. Daha sonra adı açıklanmayan bir Afrika ülkesiyle de 2 adet Çıkarma Gemisi için anlaşma yapıldığı duyuruldu.

Katar’a ihraç edilen modelde iklimlendirme sisteminin Katar şartlarına uygun hale getirildiği, ASELSAN tarafından üretilen 30mm Muhafız ve 12.7mm Stamp adlı silah istasyonlarının tercih edildiği belirtiliyor.

Anadolu Tersanesi Süratli Çıkarma Gemileri (LCT) Özellikleri

Süratli Çıkarma Gemileri, Türk Deniz Kuvvetlerinin hızlı çıkarma gemisi ihtiyaçlarını karşılamak üzere geliştirilmişlerdir. Proje, Savunma Sanayii Başkanlığı ile Anadolu Shipyard-Furtrans arasında imzaların atılmasıyla başlamıştır. Türk Deniz Kuvvetleri tarafından kullanılan LCT tipi gemiler, dünyanın en hızlı LCT’leri ünvanına sahip bulunuyor.

• Deplasman: 1156 ton
• Uzunluk: 79.9 metre
• Genişlik: 11.7 metre
• Mürettebat: 20
• Savunma: 2 adet 25 mm ASELSAN Stop ve 2 adet 12.7 mm mekanik top sistemi
• Menzil: 1200 deniz mili (2222 km)
• Hız: 18 knot
• Kapasite: 200 ton kısıtlamasız operasyon ile yük taşıma kapasitesi, limandan limana 7 tank – 420 ton taşıma kapasitesi

HAVELSAN GENESiS Savaş Yönetim Sistemi:

GENESiS yani Gemi Entegre Savaş İdare Sistemi, ABD Donanmasından Türk Donanmasına devredilen (eski Oliver Hazard Perry sınıfı) G-Sınıfı (Gabya) fırkateynlerin savaş yönetim sistemlerinin modernize edilmesi ve donanmanın isterlerini karşılaması amacıyla Türk Deniz Kuvvetlerine bağlı Araştırma Merkez Komutanlığı (ARMERKOM) bünyesinde başlatılmış bir projedir.

1990’ların başlarında bu sistemin öneminin fark edilmesiyle birlikte, dönemin proje paydaşlarından olan Türk Deniz Kuvvetleri, YAZGEM (güncel adı ARMERKOM), SSM (güncel adı SSB) ve İTÜ ortaklığı sonucu MİLKON (MİLLİ KONTROL) adıyla başlamıştır. Günümüzde ise, HAVELSAN’ın geliştirmesiyle devam etmektedir.

GENESiS, yapısında bulundurduğu kabiliyetle birlikte farklı ülke ve firma üretimleri silah, sensör, elektronik harp sistemleri ve birçok platformu kendi iç yapısına entegre edebilmesiyle sayesinde birçok projede tercih edilen bir savaş idare sistemidir. Milli korvet projesi kapsamında, bu sistem 3 adet MİLGEM Ada sınıfı korvetlerde de kullanılmaktadır. Türk Deniz Kuvvetleri envanterindeki 2 adet Bayraktar sınıfı LST (Tank Çıkarma Gemisi) de GENESiS SYS’ye sahiptir.

Mimarisi gereği 3 ana katmandan oluşan GENESiS, görev bölgesinde keşif-gözetleme-tespit (ISTAR), takip ve sınıflandırma işlemleri tam otonom bir şekilde gerçekleştirebilmektedir. GENESiS SYS, Türk Deniz Kuvvetlerinin ister ve ihtiyaçlarına göre komuta heyeti karar destekli durum ve tehdit değerlendirmesi yapabilmekte ve operasyon ortamında taktik üstünlüğü elde etmek adına angajman planlamaları aracılığıyla su üstü harbi, su altı harbi ve elektronik harp görevlerinde aktif görev almaktadır.

Gabya sınıfı fırkateynlerinin modernizasyonu proje kapsamında 8 adet gemiye entegre edilen GENESİS, açık sistem yapısına sahip olmasıyla sayesinde yeni üretilecek yerli veya yabancı gemilere de uyumlanabilir bir sistem olarak öne çıkmaktadır.

Gabya Sınıfı Fırkateynlere Kazandırılan Yetenekler:

• Günümüz görev sahası ihtiyaçlarını karşılayan modern bir savaş idare sistemi
• Durumsal farkındalık ve karar desteği
• Açık mimari ile yüksek dayanıklılık sağlayan dağıtık sistem,
• Ağ destekli harekat yeteneği
• Yeni silah ve sensör entegrasyonları (Mk-54 torpido, dikey atım lançeri gibi)

MİLGEM Korvetlere Kazandırılan Özellikler:

• Gelişmiş savaş sistemi otomasyonu ve merkezi komuta kontrol yeteneği
• Durumsal farkındalık ve karar desteği
• Daha fazla elektronik dayanıklılık ve yüksek güvenilirlik
• Açık mimari ve tamamen dağıtık sistem
• Ağ destekli harekat ve çoklu link yeteneği
• Denizaltı / su üstü / hava savunma harbi
• Keşif- gözetleme, teşhis ve tanıma
• Asimetrik tehditlere karşı savunma

GENESiS SYS’nin kazandırdığı kabiliyetler ve tecrübeler yeni elektroniksel ve yazılımsal projelere olanak sağlamış olup, ülkemiz de savaş idare sistemi geliştirebilen çok az sayıdaki ülkeden biri olmuştur.

HAVELSAN ADVENT Ağ Destekli Veri Entegre Savaş Yönetim Sistemi:

ADVENT (Ağ Destekli Veri Entegre) SYS, yine Havelsan firması tarafından geliştirilmekte olan, tek bir deniz unsurundan ziyade birden fazla gemide ağ odaklı ve destekli operasyona imkan sağlayan son nesil komuta ve kontrol yazılımıdır.

Değişen ve gelişen savaş gemilerinin harekat ve operasyonel yeteneklerinin artırılması ihtiyacı doğrultusunda, GENESiS SYS’nin kazandırdığı kabiliyetlere ek olarak ADVENT SYS yapısında bulundurduğu ağ örgüsü sayesinde farklı birçok anlamda kazanım sağlamaktadır. Türk Deniz Kuvvetlerine ait yüzer, uçar ve dalar (denizaltı gibi) unsurların birbiriyle aynı ağda haberleşmesine olanak sağlaması, donanmanın vazgeçilmez bir komuta ve kontrol sistemi haline gelmiştir.

Bu yazılım, operatör ya da komuta/kontrolde görevleri personelin daha hızlı karar vermesini ve gemiye entegre silah, elektronik harp sistemleri gibi sistemlerin kolaylıkla entegre edilebilmesi ADVENT’i tercih edilen sistemlerden biri yapmaktadır.

Aynı zamanda su üstü, su altı, uçar veya karada konuşlu unsurlara açık mimarisi yapısı sayesinde uyumlanabilir ve çoklu görev/operasyonlarda aktif bir şekilde kullanılabilmektedir.

HAVELSAN ADVENT Ağ Destekli Veri Entegre Savaş Yönetim Sistemi’nin Donanmaya Kazandırdığı Kabiliyetler:

• Ağ destekli yetenek
• Ortak angajman ve harekat yeteneği
• Görev kuvveti odaklı hizmetler
• Eğitim ve harp kabiliyetleri
• Seyir ve harekat desteği
• Yerli/Yabancı platformlara kolaylıkla entegrasyon
• Kural tabanlı karar destek sistemi
• Tam bütünleşik taktik veri linkleri (Link 11, Link 16 ve Link 22, SIMPLE, JREAP ve VMF) işlevlerine tüm operatör konsolları üzerinden erişim
• Karar Destek sistemleri ile kullanıcının süratli ve doğru karar vermesini kolaylaştıran, yeni silah ve sensörlerin kullanımında esnek bir yapıyı hedefleyen bir mimari

Ağ destekli yapısı, birden fazla deniz kuvvetlerine ait unsurların birbiriyle haberleşmesine, müşterek operasyonları eşgüdümlü bir şekilde gerçekleştirebilmesine ve daha esnek bir operasyonel yapıya bürünmesine imkan tanımaktadır. Bu kabiliyetleri doğrultusunda, ADVENT SYS öncelikle 2019 yılında MİLGEM sınıfı korvetlerin 4’üncüsü olan TCG KINALADA’ya deniz kabul testlerinin tamamlanmasından sonra aktif bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır.

TCG KINALADA’dan sonra TCG BURGAZADA’ya entegre edilen bu sistem, Türk tersanelerinin Türk Deniz Kuvvetleri için üretmekte olduğu birçok gemide kullanılacak olan bir yazılımdır. Bu gemiler ise Türk Donanmasının Amiral gemisi olacak olan LHD ANADOLU, Denizde İkmal Muhabere Destek Gemisi (DİMDEG) TCG DERYA, inşası devam eden İ-Sınıfı TCG İSTANBUL fırkateyni ve donanmaya yeni katılan TCG UFUK test ve eğitim gemisi ADVENT SYS ile donatılmıştır. Modernize edilen Burak sınıfı korvetler ve Barbaros sınıfı fırkateynlere de ADVENT SYS entegre edilecek.

Ares Tersanesi-METEKSAN Savunma tarafından geliştirilen ULAQ silahlı insansız deniz aracına da ADVENT SYS entegrasyon çalışmaları devam ediyor.

Bu kapsamda gemide bulunan alt sistemlerin savaş yönetim sistemine entegrasyonu, sensör ve silahların kontrolü, iz yönetimi, taktik durum sergileme, seyir desteği, eğitim/simülasyon işlevleri gibi başlıca savaş idare sistemi kabiliyetleri bu gemilere kazandırılmıştır.

Gemilerin ADVENT Sayesinde Sahip Olduğu Diğer Yetenekler:

• Gelişmiş savaş sistemi otomasyonu
• Merkezi komuta/kontrol ve karar destek kabiliyeti
• Durumsal farkındalık ve karar destek yeteneği
• Daha fazla dayanıklılık ve yüksek güvenilirlik
• Ağ destekli harekat yeteneği
• Denizaltı / su üstü / hava savunma harbi
• Keşif-gözetleme, teşhis ve tanıma
• Asimetrik tehditlere karşı savunma

Donanmamız unsurlarında aktif olarak kullanılan bu yazılım, Pakistan Deniz Kuvvetleri için üretilecek olan 4 adet MİLGEM Sınıfı korvette de entegre edilecek.

Ukrayna için üretilen MİLGEM korvetinde ve Endonezya Donanmasına ait 2 adet OPV Açık Deniz Karakol gemisinde de ADVENT SYS kullanılacak.

ADVENT SYS Türk Donanması envanterindeki birçok platformun birlikte çalışıp, görev paylaşımı yapmasını sağlayacak. Örneğin bir savaş gemisinin sonarı tarafından tespit edilen bir düşman denizaltısı diğer unsurlara bildirilecek, düşman denizaltısının bir SİDA ya da SİHA tarafınan imhası sağlanabilecek. Küçük bir savaş gemisi tarafından tespit edilen bir hava hedefi güçlü hava savunma füzelerine sahip daha uzak bir savaş gemisi ile imha edilebilecek.

HAVELSAN ADVENT MARTI Hava Komuta Kontrol Sistemi:

Türk Deniz Kuvvetleri Mavi Vatan’ın korunması, keşif-gözetleme, istihbarat, insan kaçakçılığı gibi görevleri deniz araçlarının yanında envanterinde bulunan deniz karakol uçakları gibi uçar unsurları kullanarak gerçekleştirmektedir. Bu uçaklar içerisindeki özel sensör, silah platformları gibi sistemlerin müşterek çalışabilmesi hava araçlarına özel bir komuta kontrol sistemine ihtiyacı ortaya çıkarmıştır. Böylece, HAVELSAN firması tarafından hava platformlarına özgü olan ADVENT MARTI Hava Komuta Kontrol Sistemi’ni Türk Donanmasının kullanımı için geliştirmiştir.

Yerli ve milli olarak geliştirilen MARTI deniz, hava ve karadaki unsurlarla bütünleşik görev icra eden yapısıyla bütün uçaklara uygulanabilen bir sistemdir. Bu sebeple, MARTI NATO için de uyumlanabilir bir sistem olmasıyla dikkat çekmektedir.

Dost ve müttefik unsurlardan gelen istihbarat verilerini uçağın öz sistemlerinden elde ettiği verilerle birleştirerek anlamlı bir veri çıkaran MARTI, bu verilerle bir saha veya harekat resmi oluşturabilmektedir. Bunu yaparken ise, mimarisinde bulundurduğu ağ desteğinden faydalanmaktadır.

HAVELSAN ADVENT MARTI Hava Komuta Kontrol Sistemi’nin Genel Özellikleri:

• Yüksek Kabiliyetli Tehdit Analizi ve Tanımlanması
• İstihbarat, Komuta Kontrol ve Karar Destek kabiliyeti
• Elektronik Harp Destek Kabiliyeti
• Denizaltı Harbi Kabiliyeti
• Tam Bütünleşik Taktik Data Link Yeteneği
• Ağ Destekli Harekât İhtiyaçlarına Uyumluluk
• İnsansız Sistemlerle Ortak Çalışabilme
• Tüm Sensörlerin Kontrolü, Senkronizasyonu ve Veri Füzyonu
• Alt Sistemlerin Hızlı ve Maliyet Etkin Entegrasyonu

HAVELSAN ADVENT MARTI Hava Komuta Kontrol Sistemi’nin Özellikler:

• Tehdit analizi ve tanımlanması
• İstihbarat bilgisinin hızla ve yüksek hassasiyetle oluşturulması
• Tüm algılayıcıların kontrolü ve senkronizasyonu
• Elektronik Harp Destek
• Akustik analiz
• Hava, yer, su üstü ve su altındaki unsurların tespit edilmesi;
• Dost, tehdit ve bağımsız unsurların ayrıştırılması
• Hava, yer, su üstü ve su altındaki unsurların tespit edilmesi;
• Dost, tehdit ve bağımsız unsurların ayrıştırılması
• Elde edilen tüm verilerin taktik ekranda gösterimi
• Haberleşme kanalıyla diğer birimlerden gelen verilerin gösterimi
• Görüş alanı analizleri
• Vektör tanımlama ve ölçme
• En yakın nokta analizleri
• Mesajlaşma kabiliyeti
• Dosya paylaşımı
• Uydu haberleşme desteği
• Uçuş planı oluşturma ve bilgi paylaşımı
• Seyrüsefer bilgisi üretimi ve bilgi paylaşımı
• Uçuş profili analizleri
• Yükseklik analizleri

Bunlara ek olarak sayılabilecek birçok yeteneğe sahip MARTI, insansız platformlarla da müşterek çalışabilmekte ve gelişmekte olan insansız deniz sistemlerini daha anlamlı kılmaktadır. Bunların yanında MARTI, donanmanın uçar unsurlarının şüphesiz denizaltı savunma, su altı ve su üstü harbi yeteneği daha da artırmaktadır.

HAVELSAN’ın ADVENT MARTI’yı Sahil Güvenlik Komutanlığına ait 3 CN-235 uçağına entegresi üzerine çalışmalarını gerçekleştiriyor. Ayrıca, TUSAŞ’la birlikte Aksungur SİHA’da da uçuş testleri gerçekleştirilen ADVENT MARTI, testlerin olumlu sonuçlanmasıyla ilk defa insansız bir hava aracına da uygulanmış olacak [1].

Böylece Aksungur’dan alınan görüntü ve veriler ADVENT kullanan tüm donanma unsurları ile paylaşılabilecek.

Kaynakça:

[1] https://www.defenceturkey.com/tr/icerik/advent-marti-sys-gelistirme-faaliyetleri-buyuk-olcude-tamamlandi-5092

Başta envanterdeki 4 adet Preveze sınıfı denizaltılara entegre edilmesi planlanan MÜREN Sistemi komuta kontrol, atış kontrol, denizaltı seyrüseferi ve sonar veri işleme öncelikli olmak üzere tüm işlemleri gerçekleştirebilecek kabiliyette olması hedeflenmektedir. MÜREN Savaş Yönetim Sistemi’nin başlıca özellikleri ise aşağıdaki gibidir:

• Komuta kontrol
• Atış kontrol
• Torpido atabilme
• Hareket analizi ve iz yönetimi
• Farklı sensör tipleriyle entegre çalışabilme kabiliyeti

MÜREN Savaş Yönetim Sistemi’nin bir diğer önemli kısmı ise ROKETSAN Akya 533mm ağır torpido gibi diğer yerli ve milli sistemlerin yine milli bir sistem olan MÜREN ile bütünleşik çalışabilmesidir. TÜBİTAK BİLGEM, bu doğrultuda MÜREN’le beraber kullanılması hedeflenen 2 adet sonar üzerine çalışmalarını gerçekleştirmektedir.

2021 Ocak ayında yapılan açıklamada, Türk Deniz Kuvvetleri’nin envanterinde bulunan Preveze Sınıfı denizaltılara entegre edilecek olan MÜREN Savaş Yönetim Sistemi fabrika kabul testlerinden sonra ilk olarak (S-353) TCG PREVEZE denizaltısına entegrasyonu gerçekleştirildiği duyuruldu. 2022 Mart ayında ise MÜREN entegreli (S-353) TCG PREVEZE denizaltısından Roketsan üretimi milli ağır torpido “Akya”nın atış testi yapıldı. Milli Savunma Bakanlığı (MSB) tarafından yapılan açıklamada test Marmara Denizi’nde yapılırken, MÜREN Savaş Yönetim Sistemi ilk defa kullanılarak atış testinin başarıyla tamamlandığı belirtilmiştir.

Ana yüklenicilerin yanında, projede Meteksan Savunma gibi alt yükleniciler de yerini almaktadır. Halen deniz kabul testleri aşamasında olan MÜREN SYS’nin 2022 sonlarında tam kabulünün yapılarak Preveze sınıfı 4 adet denizaltıya uygulanması hedeflenmektedir. Ayrıca, Türk Deniz Kuvvetleri için geliştirilmekte olan yeni nesil “Reis” sınıfı denizaltılarda da MÜREN SYS entegre bir şekilde kullanılması planlanmaktadır.

1⃣ Millî olarak geliştirilen AKYA eğitim torpidosunun denizaltılarımızdan atış testlerine devam ediliyor. İlk defa “MÜREN” savaş yönetim sistemi kullanılarak Marmara Denizi’nde TCG PREVEZE denizaltımızdan başarılı bir atış gerçekleştirildi. pic.twitter.com/VOHGHBQ5dr

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) March 14, 2022

MÜREN (Milli Üretim Entegre) Savaş Yönetim Sistemi:

• Yerli ve milli üretim
• Çeşitli sensörlerle çalışma ve veri işleme
• Modern sistemlerle bütünleşik çalışma kabiliyeti
• Atış ve komuta kontrol
• Preveze sınıfı 4 adet denizaltıya entegre edilecek

1.Soru | Koç Bilgi ve Savunma, su altı teknolojileri ile tanınan bir şirket. Kısaca şirket ve çalışmaları hakkında bilgi verebilir misiniz?

Koç Bilgi ve Savunma Teknolojileri A.Ş. (KoçSavunma) olarak su altı ulusal savunma sanayi pazarında faaliyet gösteriyoruz. Ülkemize en üst düzeyde milli katkı sunmayı hedefleyen kurumumuz deniz platform elektronik sistemleri genelinde ve akustik sistemleri özelinde dışa bağımlılığı asgari düzeye indirmek, bu sistemleri uluslararası savunma sanayi pazarına sunmak misyonuyla teknoloji odaklı hizmetler ve özgün çözümler üretmektedir. 2006 yılında kurulan kurumumuzda günümüze kadar yürütülen projeler neticesinde, 7 ürün ailesinde toplam 23 özgün ürün geliştirdiğimizi belirtmek isterim.

Şirket politikası olarak gizliliği, ilgiden uzak olmayı tercih ettiğiniz gibi bir izlenim var. Gerçekte durum böyle mi? Böyle ise sebebi nedir?

İlgiden uzak olmak gibi özel bir tercihimiz kesinlikle yok. Faaliyet alanımız, doğası gereği ilgili paydaşlar dışında çok göz önünde olan bir alan değil. Bu durumu bir örnekle anlatmak gerekirse; yüksek teknoloji gerektiren denizaltı gemileri, torpidolar gibi platformlara yüksek teknolojik alt sistemler üretiyoruz. Bu durumun doğal bir sonucu olarak da platform üreticileri kamuoyu tarafından daha yakından takip edilirken şirketimiz ve benzeri kurumlar daha çok platform üreticileri tarafından yakından bilinmektedir.

2.Soru | Şirketin denizaltı modernizasyon projelerinde iş payı olduğu biliniyor. Şirketiniz denizaltılarda kullanılan hangi sistemleri üretiyor?

Türk Deniz Kuvvetleri envanterindeki denizaltılara uygulanan modernizasyonlarında hangi ürün ve sistemleriniz kullanılıyor? Yeni üretilen Reis sınıfı denizaltılarda iş payınız bulunuyor mu?

Şirketimiz toplam 6 gemiden oluşan “Yeni Tip Denizaltı Projesi” (Reis Sınıfı) kapsamında 4 sistemi özgün olarak geliştirmiş, üretime sunmuş ve teslim etmiştir.  Bunlar; Torpido Karşı Tedbirleri Sistemi, Solunan Havayı İzleme Sistemi, acil durumlar için Sonar Beacon Sistemi ve Gemi Entegre Bilgi Sistemi’dir. Bu sistemlere ilaveten ana yüklenici Alman Tersanesi için de birçok elektromekanik sistemler ve test sistemleri ürettik ve teslim ettik.

2022 yılında ise Yeni Tip Denizaltılarımızın tüm sonar sistemlerini ve bağlantılı savaş yönetim sistemi bileşenlerini Deniz Kabul Testlerinde (SAT) doğrulamak için ihtiyaç duyulan önemli bir test sistemi olan Sonar Fish Sistemi’ni modernize eden KoçSavunma, bu sistemin bileşenlerini yazılım tabanlı olacak şekilde yeniden geliştirmiş ve teslim etmiştir.

Ayrıca, Preveze Sınıfı denizaltılarımızın yarı ömür modernizasyonu kapsamında Acil Durum Su Altı Telefonu ve Müren Savaş Yönetim Sisteminin bileşenlerinden Su Altı Telefonu Yazılımı, Öz Gürültü Ölçüm Sistemi ve Akustik Sinyal Üretme Yazılımları şirketimizin yükleniciliğinde geliştirilmiş, üretilmiş ve teslim edilmiştir.

KoçSavunma, MİLDEN ve üretilecek mini denizaltılara hangi ürünleri sağlayacak?

KoçSavunma, MİLDEN ve mini denizaltı projeleri için onaylı stratejik tedarikçiler arasında yer almaktadır. Bu kapsamda kurum olarak yukarıda sayılan tüm sistemleri tedarik etmeye aday olduğumuz gibi mayın sakınma sonar sistemleri ve talep edilecek diğer tüm akustik sensör-ölçüm sistemlerinin geliştirme ve tedarikinde rol almak üzere yeterli bilgi birikimi ve deneyime sahibiz. Ayrıca, milli denizaltılarımızın en önemli silah sistemi olacak AKYA torpidosunun en önemli sensörlerinden biri olan Dümensuyu Dedektör de KoçSavunma tarafından geliştirilmiş ve seri üretime başlanmıştır. Bu sayede MİLDEN ve mini denizaltılara önemli bir harekât kabiliyeti sağlanmasında değerli katkılarımız olacaktır.

3.Soru | Donanmaların en stratejik silahlarından biri torpidolardır. Akya ağır torpido DzKK envanterine girdi. Orka hafif torpido ve ismi açıklanmayan çok hafif torpido projeleri yürütülüyor. Bu sistemlerdeki iş payınız nedir?

KoçSavunma Akya Ağır Torpidoları geliştirilmesinde ROKETSAN’ın alt yüklenicisi olarak toplam üç alanda aktif rol almıştır. Ayrıca halen yürüyen seri üretim süreci içerisinde de yer almaya devam ediyoruz.

Bu alanlardan birincisi, Akya geliştirme faaliyetleri sırasında deniz altında yapılan fiili deneme ve testler için deniz altında geliştirilen torpidonun mevkiini üç boyutlu ve gerçek zamanlı olarak izlemek üzere Ölçümlendirme ve Konumlandırma Sistemi (ÖKS) olarak adlandırdığımız yerli bir su altı poligonu sistemi geliştirmek ve işletmek olmuştur. Kendi torpidosunu geliştiren bir ülkenin doğrulama test alanını da kendisinin geliştirmesi milli bir sistemin en hayati halkalarından biridir. Nitekim yapılan onlarca geliştirme atışında ÖKS sistemimiz, Akya’nın mükemmel hale gelmesi için yapılan çalışmalara çok önemli katkılar sağlamıştır.

İkinci olarak; Akya’nın içindeki iki ana algılayıcıdan (sensör) biri olan ve torpidonun geminin arkasında bıraktığı dümen suyunu tespit ederek hedefe kitlenmesini sağlayan Dümen Suyu Detektörüdür. Bu da şirketimiz tarafından geliştirilmiş ve torpido üzerindeki ilk onaylanan (kalifiye edilen) algılayıcı olarak teslimatı yapılarak geliştirme safhası başarıyla tamamlanmış, seri üretim safhasına geçilmiştir.

Üçüncü olarak; ROKETSAN’ın torpidonun özellikle kritik algoritmalarının geliştirilmesi sürecinde ihtiyaç duydukları yüksek sadakatli Akustik Ortam Modeli KoçSavunma tarafından geliştirilmiş ve kullanıma sunulmuştur.

Akya’dan kazandığımız tecrübeler sayesinde Orka başta olmak üzere tüm hafif torpidoların geliştirilmesinde hem ÖKS sistemiyle hem de algılayıcılar başta olmak üzere torpido içindeki diğer alt sistemlerde sorumluluk almak üzere hazırız ve ilgili taraflarla koordineli çalışmalarımızı yürütmekteyiz.

4.Soru | Şirketiniz üretimi sabit dalgıç tespit sonarının DzKK üsleri ve sivil tesislerde kullanıma girdiği bilgisi basına yansımıştı. Ürün hakkında bilgi verebilir misiniz? Ürün sabit kullanım dışında gemi konuşlu olarak kullanılabiliyor mu ya da kullanılacak bir versiyonu geliştiriliyor mu?

KoçSavunma tarafından yaklaşık 10 yıllık bir Ar-Ge faaliyeti sonucunda ürün haline getirilen ECHORIUM markasıyla tescillediğimiz Dalgıç Tespit Sonarı (DTS) yüzde 80,96 yerli katkı oranıyla ASO’dan Yerli Malı Belgesi almaya hak kazanmış yerli bir üründür. ECHORIUM DTS’nin hem sabit hem de portatif versiyonları mevcuttur. Sabit versiyon ile deniz kıyısındaki sabit tesis ve platformlar; portatif versiyon ile demirli gemilerin su altı güvenliği sağlanmaktadır. Su altından gelen saldırgan/sabotajcı dalgıçlar ile insanlı veya insansız su altı araçlarının tespiti için etkin olarak kullanılmaktadır. Halen Tüpraş İzmir ve İzmit Rafinerilerinin su altı güvenliği sistemlerimizce korunmaktadır. Ayrıca Deniz Kuvvetlerimizin bazı üslerinde deneme maksatlı kullanım süreçleri devam edilmektedir.

5.Soru | Şirketiniz su altı haberleşme ve konumlama sistemleri alanında birçok ürüne sahip. Ürünler ve kullanıldığı platformlar hakkında bilgi verebilir misiniz?

KoçSavunma su üstü gemileri ve denizaltı gemileri arasında iletişimi sağlayan TB-SH-05 Su altı Telefonunu TÜBİTAK lisansı ile üretmektedir. Bu cihazlar MİLGEM’ler ve ADKG’ler (Açık Deniz Karakol Gemileri) başta olmak üzere yeni üretilen gemilerimizde kullanıma verilmiş ve verilmektedir. Ayrıca yerli tersanelerimizde üretilen yabancı savaş gemileri için de bu cihazları üretmekteyiz. 2022’den itibaren su altında sayısal haberleşmeye de imkân tanıyacak Dijital Su Altı Telefonu’nu TÜBİTAK-BİLGEM ile geliştirmekteyiz.

Ayrıca Preveze Sınıfı denizaltı yarı ömür modernizasyonu kapsamında da denizaltı gemilerinin acil durum su altı telefonları ile dost ve müttefik iki devlet için yapılan gemilerdeki sonar sistemlerini kullanarak çalışan yazılımsal su altı telefonları da şirketimiz tarafından geliştirilmiş ve teslim edilmiştir.

6.Soru | Türk Gemi İnşa Sanayii dünyada giderek büyümekte ve ciddi siparişler almakta. Türk şirketleri ciddi yeni platform inşa hem de modernizasyon ihracat projeleri yürütmekte.

Bu projelerdeki iş payınız nedir?

KoçSavunma olarak milli tersanelerimizde yapılan yabancı harp gemilerine çeşitli özgün yerli sistemler sağlamaktan gurur duyuyoruz. Pakistan ve Ukrayna için yapılan MİLGEM’ler ile Türkmenistan ve Nijerya için yapılan karakol gemileri içindeki sistemlerimizi örnek olarak paylaşabiliriz. Çok yakında yurt dışında su altı güvenliği alanında yapmayı planladığımız projelerle gücümüze güç katmayı hedefliyoruz.

Türkiye’de deniz karakol uçakları geliştirilmekte ve modernize edilmekte. Deniz karakol İHA projeleri de gündemde. Şirketinizin deniz karakol uçaklarına yönelik ürün çalışması bulunuyor mu? (MAD Boomu, Sonobuoy vb.)

KoçSavunma Türk Deniz Kuvvetleri envanterinde yer alan tüm sonobuoyların sinyal işleme kabiliyetini kazanmış bir şirket. Bu kabiliyet bize farklı uygulamalar ve ağ merkezli harekât açısından çok esnek bir kullanım ortamı kazandırıyor. Herhangi bir sonobuoydan alınan denizaltı tespit bilgileri sonobuoy sinyal işleme sistemimiz sayesinde deniz karakol uçakları, İHA’lar, İDA’lar, süstü gemileri ve karadaki platformlar üzerinde ağ merkezli harekât konsepti içinde işlenip analiz edilebilecek. Bu kapsamdaki çalışmalarımızı ilgili paydaşlarımızla ortaklaşa olarak yürütüyoruz.

Şirketinizin ciddi bir ürün gamı sonar sistemleri ve elemanlarından oluşmakta. İnsansız sistemlerin giderek yaygınlaşması ile bu sistemlerin denizaltı savunma harbinde kullanılması için de çalışmalar yürütülmekte.

Uçan ve yüzen insansız araçlar için daldırma sonarı, çekili sonar gibi ürünleriniz gelecek mi?

KoçSavunma olarak bu tarz ürünleri geliştirebilecek bilgi birikimi ve tecrübeye sahibiz. Her türlü sonar sisteminin geliştirilmesi ve üretiminde son derece etkin bir şekilde rol alabiliriz. Öte yandan Mavi Vatan‘ımız ve çevresindeki denizlerde coğrafyanın şartlarına özel, etkin denizaltı savunmasın yönelik, ağ merkezli harekatın unsurlarını oluşturacak insanlı ve insansız sitemlerin kombinasyonundan oluşan yeni ve özgün konseptlere ağırlık vermek önceliklerimiz arasında yer alıyor.

7.Soru | Su altında haberleşme dünyada ciddi ve halen daha tam çözülememiş bir sorun. İnsansız denizaltıların geliştirilmesinin önündeki en büyük engellerden biri de haberleşme sorunu.

Su altında haberleşme, insansız sistemlerin komutası-haberleşme konusunda çalışmalarınız-ürünleriniz var mı?

Kablosuz haberleşme su altı sistemleri için çok önemli bir role sahip. Özellikle istihbarat toplama, denizaltı savunma harbi ve mayın karşı tedbir unsurları gibi taktik ve operasyonel uygulama alanları açısından su altı haberleşmesinin kullanımı giderek artıyor. Ancak havadaki haberleşme şartlarının aksine; su altı ortamında RF, Optik ve Akustik Haberleşme olanaklarını kullanarak yapılabilen haberleşmenin birçok kısıtı bulunuyor. Örneğin RF ve Optik çok kısa menziller sunuyor. Akustik ise sınırlamaları olmakla birlikte en uygun imkân olmayı sürdürüyor.

Son yıllarda su altı akustik haberleşme sistemlerinde mesafe ve iletim hızı açısından önemli gelişmeler oluyor. Koç Bilgi ve Savunma olarak bu gelişmelerin yakından takipçisi ve uygulayıcısı konumundayız. Akustik haberleşme özellikle askeri alanda su altında tercih edilen bir yöntem.  Kullanım alanları olarak gemiler, denizaltı, otonom veya insansız su altı araçlarını sayabiliriz. Özellikle fiziksel bir bağlantıya ihtiyaç duymayan uzak mesafe güvenli haberleşme kabiliyeti taktiksel anlamda büyük avantajlar sağlıyor.  Bu alanda dünyada ve NATO bünyesinde CMRE tarafından yürütülen çalışmaları yakından takip ediyor, uluslararası çalıştaylara aktif katılım sağlıyoruz. Akustik modemlerle ilgili kazandığımız bilgi birikimini endüstriyel ürünlere dönüştürülebilecek hazırlık ve kabiliyetteyiz.

8.Soru | Türkiye’de son dönemde birçok şirket iş birliği yaparak insansız deniz aracı geliştirdi. Sizin askeri deniz aracı projeniz-çalışmanız var mı?

İnsansız askeri deniz araçları için ürün, sistem geliştiriyor musunuz?

KoçSavunma olarak Smartium Clean (SC) markasıyla tescillediğimiz tamamen bizim geliştirdiği insansız bir deniz temizleme aracımız var. SC; marina ve göl gibi durgun sular için geliştirdiğimiz uzaktan kumandalı ve otonom çalışabilen bir araç. Burada kazandığımız bilgi birikimi hem mevcut platforma farklı algılayıcılar ve faydalı yükler entegre ederek askeri ve güvenlik alanında yeni roller oluşturmamıza olanak sağlıyor hem de SC aracımız daha büyük platformlara geçiş için güvenli bir başlangıcın ilk halkasını oluşturuyor. Ayrıca insansız su altı araçlarıyla ilgili de çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Öte yandan SSB tarafından başlatılan İDA projeleri kapsamında, bir partnerimizle İDA’larda sonobuoy sinyal işleme fonksiyonunu NATO Redmus 2022 Tatbikatı’nda başarıyla denediğimizi söylemek isterim.

9.Soru | KoçSavunma birçok savunma şirketine göre iş payı olarak sivil alana daha fazla hizmet veriyor. Deniz kirlilik izleme sistemleriniz bulunuyor. İnsansız deniz temizleme aracınız oldukça ilgi çekmişti.

Deniz-su kirliliğindeki artış, küresel ısınma, müsilaj konularının giderek daha çok duyulduğu günlerde bu ürünlerinize ilgi ne düzeyde? Kamu kurumları, belediyeler ve yabancı müşterilerden talep var mı?

İnsansız deniz temizleme aracımızla ilgili özet bir bilgi vermiştik. Ayrıca Smartium Blue (SB) markasıyla tescillediğimiz deniz ve tatlı su kalitesi izleme sistemlerini 2019 yılında bir sosyal sorumluluk projesi olarak başlatmıştık. Bu, Fethiye Körfezi’nde deniz suyu kalitesini izleyip gerçek zamanlı erken ihbar sağlayan bir proje olarak ortaya çıkmıştı. Öte yandan 2021 yılında ilgili Bakanlığımız ile Marmara’da müsilaj döneminde denizde çözülmüş oksijen oranını izlemeye yönelik çalışmalarda SB’lerle görev yaptık. TÜBİTAK-MAM ile akustik kirlik izleme projelerinde aktif olarak yer aldık.

Bu projelerden aldığımız dersler geleceğe yönelik çok değerli bir bilgi birikimi oluşturdu. Gerçek zamanlı su kalitesi izleme; denizlerimiz, göllerimiz ve akarsularımızın korunması için çok önemli bir erken ihbar ihtiyacı olduğu gibi, geleceğe yönelik çevresel koruma planlarının analitik yöntemlerle yapılabilmesi için de çok kritik sistemler. Ölçmeden önlem almak mümkün olmadığından ilgili kamu kurumlarında önemli bir farkındalık oluştuğunu ve ilginin arttığını gözlemliyoruz.

10.Soru | KoçSavunma’nın gelecek hedefleri nelerdir? Yakın ve orta vadede yeni hangi ürünleri göreceğiz?

KoçSavunma mevcut yetenekleri ve geniş ürün gamıyla su altı akustik alanına odaklanmaya devam ediyor. Yurt içindeki başarılı çalışmalarımızın yanı sıra dünya pazarında oluşmaya başlayan bilinirliliğimizi arttırarak alanında dünyanın önde gelen şirketlerinden biri olmayı hedefliyoruz.  Gelecekteki ürünlerimizi vakti gelince detaylı olarak açıklayacağız ancak insansız su altı araçlarının ilgi alanımızda olduğunu söyleyebiliriz.

Çoğu ürününüz dünyanın en zorlu çalışma alanlarından olan su altı ortamı. Su altı ortamında çalışmanın zorlukları nelerdir? Su altında çalışacak ürün nasıl tasarlanıp üretilir, hangi malzemeler ve üretim yöntemleri tercih edilir? Bilgi verebilir misiniz?

Bildiğiniz üzere su altı ortamı zamansal ve mekânsal farklılıklara sahip. Baltık Denizi’nde yüksek performans gösteren bir sonik sistem Akdeniz ve Kızıldeniz’de farklı sonik performanslara sahip olacaktır. Bunun nedeni sıcaklık, tuzluluk, derinlik, deniz taban yapısı kapsamında farklı etkilere maruz kalınmasıdır. Bu da doğal olarak sonar sistemlerinin tasarım yapısının farklılaşmasını gerekli kılmaktadır. Harekât ihtiyacına göre belirlenecek teknik gereklilikler çerçevesinde sistem üretimi ve tasarımı yapılması; milli çalışmaların çevresel etkiler dikkate alınarak oluşturulması kaçınılmazdır.

11.Soru | Uluslararası birçok fuara katılım sağlayacağınız ve sağladığınızı biliyoruz. Ürünleriniz yurtdışında nasıl bir ilgi görüyor? İhraç ettiğiniz sistemler var mı? Varsa yeni müjdeleri bizlerle paylaşabilir misiniz?

İhracat hedeflerimiz ve yurt dışı stratejimiz doğrultusunda uluslararası fuarlara katılıyor; ilgi bölgelerdeki paydaşlarımıza ve potansiyel fırsatlara odaklanarak çalışmalar yürütüyoruz.  Bu faaliyetlerimize bağlı olarak güçlü fırsatların 2023 yılından itibaren anlaşmalara dönüşmeye başlayabileceğini gözlemliyoruz.

Dünya’da belirlediğiniz hedef pazarlar hangileri; öne çıkan ülke veya pazarlar hakkında bilgi verir misiniz? Belirli ürünleriniz belirli coğrafyalarda öne çıkıyor mu?

Güneydoğu Asya, Basra Körfezi, Hazar bölgeleri öncelikli odak alanlarımızı oluşturuyor.  Bu bölgelerde Filipinler, Endonezya, Malezya, Bangladeş, Pakistan, Umman, Katar, Azerbaycan ve Türkmenistan’da aktif iş geliştirme faaliyetleri yürütüyoruz. Bu ülkelerde su altı güvenlik, tespit ve haberleşme sistemlerimiz çok büyük ilgi görüyor. Ayrıca SC aracımızın ABD pazarına sokulmasıyla ilgili çalışmalarımız devam ediyor.

12.Soru | Mezun olup KoçSavunma’da çalışacak mühendislik öğrencilerine neler tavsiye edersiniz? Şirketinizde çalışan mühendislerin alan dağılımı nedir?

Disiplinli ve kararlı çalışmak, yılmadan motive olmak ve merak duygusunu tutkuya çevirmek başarının sırrı. Özetle “heyecan duymak” kilit motto diyebiliriz. Şirketimizde yazılım, gömülü yazılım, donanım, elektronik alanlarında görev yapan çeşitli disiplinlerden oluşan mühendislerin bir arada uyum içinde çalışmasını sağlayabilecek çevik bir organizasyonel yapı mevcut.

Söyleşi için Mehmet Hakan Öktem’e ve KoçSavunma’ya teşekkür ederiz.
MaviVatan.net özel röportajıdır. Yazının tamamı, kaynak gösterilse dahi özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan haber veya yazının bir bölümü, alıntılanan haber veya yazıya aktif link verilerek kullanılabilir.

Aynı yıl SSB ile Meteksan Savunma arasında sözleşme imzalanarak; NAZAR Projesi, Meteksan Savunma ana yükleniciliğinde geliştirilmeye başlandı. NAZAR Kara, NAZAR Deniz ve Nazar Kompakt olmak üzere 3 farklı modelde geliştirilen NAZAR’ın Temmuz 2019’da Faz-I kritik tasarım aşaması tamamlandı

NAZAR Projesi kapsamında geliştirilen sistemin lazer elektronik taarruz sisteminin çalışması prensibi ise dost unsura güdümlü mermi ateşlenmesinden sonra ilk olarak doğru dalga boyunda bir lazer kaynağı ile füzeyi aydınlatıyor ve aydınlatılan füzenin arayıcı başlığında ‘kedi gözü’ diye tabir edilen parlama oluşturuyor. Çıplak gözle görülemeyen bu parlama NAZAR tarafından kilitlenerek takibe alınıyor. Takip sırasında hedefe yönlendirilen lazer ışını başlığa kilitleniyor ve başlık körleşip, dost unsuru takip edemiyor. Sonuç itibariyle dost unsura yönelik güdümlü füze tehdidi bertaraf edilmiş oluyor. NAZAR sadece savaş zamanında değil; barış zamanında elektronik karşı tedbir sistemlerinin geliştirilmesi için test ve eğitim aracı olarak da kullanılabilecek.

NAZAR’ın menzili açıklanmamıştır ancak savaş gemilerinde konuşlu yakın hava savunma sistemlerinin menzilinden (maksimum 5.5 km) fazla olduğu belirtilmiştir. NAZAR sadece güdümlü mermiler için değil, EO/KÖ tabanlı sensörlere sahip Helikopter, İHA ve İDA’lara karşı da kullanılabilecektir.

22 Mart 2021 tarihinde bir Gabya sınıfı fırkateynine güdümlü mermilerin imhası için NAZAR Projesi kapsamında geliştirilen Lazer Elektronik Taarruz Sistemi (LETS) entegre edildi. Böylece LETS ilk defa TSK envanterine girmiş oldu. NAZAR Deniz modeli, TF-2000 hava savunma harbi muhribinde de bulunacaktır.

NAZAR Elektronik Harp Sistemi’nin Genel Özellikleri:

• Lazer hedefi körleştirme ve şaşırtma
• 360° tespit, takip ve imha
• Lazer ile elektronik taarruz
• Asimetrik hedef tespiti
• Uyarlanabilir sistem çözümü
• İhtiyaca uygun konfigürasyon

NAZAR Elektronik Harp Sistemi’nin Modelleri:

• NAZAR Kara: Kritik tesis, yerleşke ve üslerin korunması için
• NAZAR Deniz: TF 2000 Hava Savunma Harbi muhribi, TCG ANADOLU Helikopter ve SİHA taşıma/ havuzlu çıkarma gemisi gibi büyük savaş gemilerinin korunması için,
• NAZAR Kompakt: Fırkateyn, korvet, karakol botu, hücumbot gibi küçük tonajlı savaş gemilerinin korunması için

NAZAR Elektronik Harp Sistemi’nin Kullanım Alanları:

• Stratejik öneme sahip sivil yapılar (barajlar, enerji ikmal ve üretim tesisleri, rafineriler, havalimanları, meydanlar vb.)
• Askeri tesisler (deniz üsler, ileri muhabere karargahları vb.)
• Savaş gemileri

Kaynakça:

• https://www.defenceturkey.com/tr/icerik/dzkk-gabya-lets-ve-nazar-lazer-et-sistemlerine-bir-bakis-5438
• https://www.defenceturkey.com/tr/icerik/nazar-projenin-basindan-itibaren-tf-2000-icin-uygun-bir-elektronik-karsi-tedbir-sistemi-olarak-dusunuldu-4774
• https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/dusman-fuzelerine-nazar-degecek/2337477

Yüksek frekanslı sonarlar, yaklaşan tehdidi (dalgıç, insansız su altı/üstü aracı) otomatik tespit, takip ve sınıflandırma yapıp, görevli personeli uyarıyor. ECHORIUM DD70, DD60, DD45 sabit tesislere entegre edilirken PDD70 mobil platformlarda kullanılmaktadır. KoçSavunma, ECHORIUM Dalgıç Tespit Sonarlarının siparişinin oluşmasından itibaren hızlıca üreterek ihtiyaç duyulan uygulama kapsamında kurup, çalışır hale getirerek anahtar teslim çözüm sağlar.

ECHORIUM Dalgıç Tespit Sonarları küçük ve hafif olduğundan kurulumu da çok hızlıdır. Üç farklı kurulum vardır. Kelepçeler ile sonarlar iskele ayaklarına monte edilebilir, Deniz tabanına tripod vasıtasıyla yerleştirilebilir, Gemi güvertesinden sonar başlığı sarkıtılabilir.

ECHORIUM Dalgıç Tespit Sonarlarının Genel Özellikleri:

• Yaklaşan hedefleri uzun mesafeden tespit
• Tek sonar başlığı ile tehditleri 1000 metre mesafeye kadar güvenilir şekilde tespit, takip ve sınıflandırma
• Masaüstü ya da dizüstü bilgisayarda çalışan yazılım
• Geçici, kalıcı veya taşınabilir kurulum imkânı
• Kullanıcı dostu kolay anlaşılabilir yazılım ile sonar bilgisi olmayan personel tarafından kullanılabilme
• Tehdidin tespitinin akabinde otomatik alarm sistemi çalıştırma
• Çok düşük yanlış alarm
• Gerçek zamanlı mobil ve kablosuz, uzaktan görüntüleme imkânı
• Kısa tedarik ve kurulum süresi
• Büyük ve küçük tesislere uygunluk

ECHORIUM Dalgıç Tespit Sonarlarının Kullanım Alanları:

• Sahil, nehir kıyısındaki tesisler (CNI tesisleri, enerji terminalleri, LNG terminalleri, nükleer enerji santralleri vb.)
• Açık deniz petrol platformları
• Ticari limanlar
• Askeri ve sivil gemiler (yük, yolcu, süper yatlar vb.)
• Özel olarak korunan su altı alanları
• Deniz sınırları
• Deniz üsleri
• Deniz kıyısındaki sivil yapılar
• Deniz kıyısındaki askeri tesisler, havaalanları
• Denizdeki VIP’ler

ECHORIUM Dalgıç Tespit Sonarlarının Teknik Özellikleri:

Bu röportajı okuduğum zaman aklıma birkaç hafta önce sizlerle paylaştığım Dünya’da Değişen Dengeler, Hollanda Denizaltı İhalesi ve Türkiye Denizaltı Endüstrisi Açısından Önemi isimli makalemde altını çizdiğim Lithium-Ion Batarya teknolojisi geldi. Bu makalede Fransızların Hollanda tarafından kabul edilen denizaltı proje tekliflerinde daha önce Scorpene denizaltı tasarımları için geliştirmiş olduğu MESMA teknolojisine yer vermediği ve havadan bağımsız tahrik sistemi teknolojisi yerine Lithiu-Ion batarya teknolojisini tercih ettiğinin üzerinde durmuştum. Bu makalede dikkati çekmek istediğim aşağıdaki kısmı, konu ile alakasından ötürü aynen aşağıda yeniden paylaşıyorum;

Lithium-Ion bataryalar denizaltı batarya kuyusuna kurşun asit bataryalara göre çok daha hacim efektif olarak yerleştirilebiliyor ve ağırlık başına daha fazla enerji depolayabiliyorlar. Daha yüksek akımda şarj edilebiliyor olmaları kısa sürede şarj edilmelerine imkan tanıyor ve kurşun asit bataryaların %80’den fazla deşarj edilmemeleri ve genellikle %50 deşarjda kullanılıyor olmalarına karşın Li-Ion bataryalar %100 deşarj edilebiliyor olmaları ve uzun ömürleri ile kurşun asite çok önemli avantaj sağlıyorlar. Bu durum da denizaltının şnorkel yaptığı sürenin toplam seyir süresine oranı ile hesaplanan indiscretion rate açısından çok önemli bir avantaj sağlıyor. 

(Li-Ion bataryaların doluluk durumları kurşun asit bataryalara göre daha hassas bir şekilde takip edilebiliyor ve kurşun asit bataryalarda 40 derece üzeri meyil/trim açılarının oluşması durumunda asidin taşma ihtimali ile karşılaşılabiliyor. )

Soğuk Savaş’ın sona ermesi ile ortadan kalkan Rus denizaltı tehdidi 2014’te Kırım Krizi ile başlayarak Avrupa’da yeniden hissedilir olmuştur. Ancak geçen sürede İsveç ve Hollanda gibi oyuncuların denizaltı endüstrileri zayıflamıştır. Hollanda Walrus sınıfından bu yana 30 yıldır denizaltı inşa etmemiş ve bu konudaki yetkinliğini yitirmiştir. Sonuç olarak Walrus sınıfının yerini alacak Orca Sınıfı Projesine hız verilmiş ve Fransa 5.6 Milyar Euroluk Hollanda projesini Almanya ve İsveç’i yenerek kazanmıştır. Hollanda’nın Fransa’yı seçmesinin politik bir tercih olmadığı ve tamamen teknoloji ve onun transferine dayandığı yorumunu yapabiliyoruz. Fransız denizaltısı AIP sistemine sahip olmayan Li-Ion bataryalı bir konvansiyonel denizaltı. Modern denizaltılarında AIP’den vazgeçen ilk ülke Japonlar olmuştu. İsveç lisansı ile kullandıkları Stirling motorunu terk etmiş ve Li-Ion teknolojisini tercih etmişlerdi. Hollandalı uzmanlar da teknik olarak bu teknolojiyi Almanların sunduğu fuelcell alternatifine tercih ettiler. Türkiye ilk AIP’li denizaltısını aktif göreve henüz kabul etmedi ve sırada beş denizaltı daha bu teknoloji ile inşa edilmeyi bekliyor. Bu denizaltılarda yeni batarya teknolojilerinin uygulanabilirliği (örneğin bir Type 214 kullanıcısı da olan Güney Kore’nin Li-Ion alternatifi) değerlendirilmelidir. Dünyadaki en güncel denizaltı projelerinde yaşanan bu gelişmelerin dikkate alınması ve denizaltılarda Li-Ion teknolojisinin kullanımı ile ilgili yerli çalışmaların ortaya konulması gerekmektedir. Fuelcell AIP sistemine sahip olması planlanan Milden Projesi Hollanda’nın projedeki seçimi dikkate alınarak yeniden değerlendirilmeli ve projeye hız verilmelidir. Denizaltı projelerinin inşası, bakım tutumu, eçhize seçimi ve modernizasyon ile ilgili gelecekte yaşanacak süreçler iyi analiz edilmelidir.”

Fransa’nın da Almanya’nın da denizaltı tasarımları Li-Ion teknolojisinde Fransız Saft firmasının ürettiği batarya teknolojisini kullanıyor ancak diğer ambargolar göz önünde bulundurulduğunda ne Fransa’nın ne de Almanya’nın bu teknolojiyi Türkiye’ye satacağını düşünmüyorum. Ancak Türkiye’nin Güney Kore ile ilişkileri çok daha kuvvetli. Altay Tankı Projesi’nin ana motor ve şanzuman sisteminden oluşan güç grubu, Fırtına Obüsü, havacılık ve çeşitli mühimmatlar konusunda Güney Kore ile çalışmalar yapılmakta. Savunma Sanayi ilgililerince Güney Kore, Kore Savaşı’ndan ötürü Türkiye ile ilişkileri çok iyi gibi görünen ama Amerika Birleşik Devletleri’nin dış politikasından çokça etkilenen bir ülke izlenimi vermektedir. Ancak yine de Fransa ve son zamanlarda Almanya’dan daha kolay çalışılabilecek bir ülke olarak değerlendirilebilir ve birlikte çalışma, teknoloji transferinin söz konusu olabileceği kesinlikle düşünülebilir. 

Güney Kore de Türkiye gibi Type-214 denizaltılarını kullanıyor ancak uzun süredir üzerine çalıştıkları ve sonuçta da neticelendirdikleri bir milli denizaltı projeleri de bulunuyor. Bu projeden ilk defa 2003’te S. W. Lee et.al. tarafından yazılan “A Development of 3000-ton Class Submarine and the Study on its Hydrodynamic Performances” isimli, Milden için de hep referans teşkil edebileceğini değerlendirdiğim, çalışmaları sayesinde haberdar olmuştum. Bu sınıfın ilk denizaltısı Dosan Ahn Changho’yu 2018’de denize indirdiler. 3000 ton sınıfı denizaltıların Batch-II isimli grubunun ilk gemisi 2023’de inşasına başlanan Lee Bong-chang denizaltısının ise Samsung SDI ve Hanwha Defense firmalarının ortak çalışması ile ortaya konan Lithium-Ion bataryalara sahip olacağı biliniyor. Denizaltı alanında milli denizaltılar geliştirmek için yaptıkları büyük yatırımlara pazar arayışı içinde oluşlarının da yine Güney Koreli firmaları işbirliği konusunda istekli kılacağı düşünülebilir.

Ülkemizde ASPİLSAN Enerji’nin 1,5 milyar lira yatırımla kurduğu, Avrupa’nın ilk ve tek silindirik lityum iyon pil üretim tesisi bulunuyor. Aspilsan Enerji’nin Gölcük Tersanesi Komutanlığı ile beraber Hanwha ve Samsung ile ortaklaşa bir proje yapmalarının pek ala mümkün olabileceği düşünülebilir. Sürece Türk Loydu da dahil edilebilir ve bu, Loyd’un denizaltı bataryası sertifikalandırma kabiliyeti ve bunun denizaltıda tatbiki konusunda tecrübe kazanması açısından fevkalade faydalı olur. Milden Projesi batarya ve sevk sistemi sertifikasyonu konusunda bu deneyimin önceden kazanılmış olması işleri çok hızlandıracaktır. 

Almanya’nın hidrojen yakıt pili teknolojisini ilk olarak bir Type-205 denizaltısını pilot gemi olarak seçip 1988’de onda tecrübe ettiği ve daha sonra bu teknolojiyi Type-212 ve Type-214 denizaltı projelerine entegre ettiği biliniyor.

Yukarıda bahsedilen lithium-ion çalışmasının da öncelikle, çok yakın zamanda eğitim gemisi statüsü verilmiş olan, Ay Ssnıfı denizaltılarımızdan TCG YILDIRAY veya TCG BATIRAY’dan birinin pilot gemi olarak seçip onda denenmesinin yerinde olabileceği düşünülebilir. Ay Sınıfı Denizaltılar da Type-209 sınıfı oldukları için bu gemide yapılan sevk sistemi iyileştirme çalışmaları, Preveze ve Gür sınıfını Type-209 denizaltılarımız için anlamlı birer prototip çalışması olacaktır. Bu sayede bu proje ile ilgili yapılacak çalışmalar sırasında daha modern olan Preveze ve Gür sınıfı denizaltılar görevden alıkonmamış olacaktır. Tecrübelerin bu denizaltıda tamamlanmasının ardından da sırayla tüm Preveze ve Gür sınıfı denizaltılarımıza lithium-ion upgrade’i yapmak mümkün olabilir. İnşası devam eden Type-214 Reis Sınıfı denizaltıların ise doğrudan bu teknoloji ile inşasına devam edilmesi söz konusu olabilecektir. En modern denizaltı projeleri olan Japon Soryu sınıfı denizaltıları ve Hollanda’nın Orca sınıfı denizaltılarında havadan bağımsız teknolojiler olan Stirling motoru ve fuelcellin tercih edilmemiş olması ve yerine lithium-ion’a geçilmiş olması Preveze, Gür ve Reis sınıfı denizaltıları en modern denizaltıların sahip olduğu sualtı sıalarına kavuşturabilecek bir hamle olabilir. 

Bu sayede tasarım aşamaları devam ederken lithium-ion teknolojisi ile tecrübe kazanılmış olacak ve bu teknolojinin MİLDEN Projesi‘nde ve Türkiye’de sürdürülmekte olan diğer denizaltı projeleri Çok Amaçlı Mini Denizaltı Geliştirme Projesi ve STM500‘de uygulanabilmesi mümkün olabilecektir.

MİLGEM ile tüm dünyada kendini kanıtlanmış YAKAMOS Sonarı’ndan elde edilen uzun süreli saha tecrübesi, denizde kendini kanıtlamış algoritmaları barındıran, güncel teknolojisi  ve yüksek yerlilik oranı YAKAMOS 2020’yi son nesil yapan özellikleridir.

YAKAMOS 2020 Yeni Nesil Karinaya Monteli Sonar’ın Özellikleri [1]:

• Denizaltı Savunma Harbi (DSH) ve mayın sakınma yeteneği
• Ölçeklenebilir ve uyarlanabilir yazılım mimarisi
• Saha performansı kanıtlanmış algoritmaları
• Kullanıcı dostu kontrol arayüzü

METEKSAN YAKAMOS 2020, bu sonarın altyapısını oluşturan MİLGEM YAKAMOS Sonarı’ndan alınan yetenekler doğrultusunda aşağıdaki temel özellikler ortaya çıkmaktadır [2]:

• Sağlamlaştırılmış yapı ve askeri standartlara uyumluluk
• YAKAMOS ile geriye dönük uyumluluk
• Açık mimarili tasarım ve yazılım Tanımlı Sonar (yazılımla yapılandırılabilir)
• Entegre Sonar Suiti (ESS) yapısına hazır
• Ölçeklenebilir & Yapılandırılabilir & Güvenilir & Kolayca Bakım Yapılabilir
• Tespit, takip ve sınıflandırma yeteneklerinde, çoklu arayüzlere sahip bağımsız sistem
• 360 derece torpido tespiti ve eş zamanlı aktif ve pasif çalışma
• Entegre gemide eğitim modu
• XBT (Expendable Bathythermograph) arayüzü ve Sonar Optimizasyonu için Performans Tahmin Fonksiyonu
• Sualtı telefonu, SYS, TKAS ve GVDS ile arayüz
• Ayarlanabilir kaynak seviyesi ile deniz canlıları için güvenli kullanım
• Eşyönlü, sektörel, rotasyonel, mayın benzeri obje ve engel sakınma yayın modları
• Çekili dizinler ve sonoboylar ile birlikte çalışabilirlik

Bu sonar sistemindeki geriye dönük uyumluluk ve ölçeklendirebilirlik sayesinde sonar operatörleri, yeni teknolojilere sahip olurken; hakim oldukları kullanıcı arayüzü ile operasyonlarına devam edebilmektedirler. Mimari olarak YAKAMOS Sonarı’nın temel alınması sayesinde entegre lojistik destek, ömür devri yönetimi ve yedek parça maliyetlerinde tasarruf sağlanması hedeflenmiştir. Ayrıca, sonar sahip olduğu kompaktlık, kendini kanıtlamışlığı sayesinde dünya pazarındaki yerini sağlam bir şekilde almıştır.

Kaynakça:

[1] https://www.meteksan.com/tr/urunler/su-alti-akustik-sistemler/yakamos-2020-yeni-nesil-karinaya-monteli-sonar-sistemi

[2] https://www.meteksan.com/tr/yayinlar/makaleler/yakamos-2020-karinaya-monteli-sonar-sistemi

Mini/Mikro İHA’ların çok düşük fiyatlara, e-ticaret sitelerinden dahi temin edilebilmesi, aynı anda onlarcasının hedeflere taarruz kapasitesinin olması tehdidin boyutunu katlayarak arttırıyor.

METEKSAN Savunma tarafından geliştirilen KAPAN Dron Savunma Sistemi, tehdit dronu önce Retinar FAR-AD Radarı ile tespit ediyor; ardından kameralarla teşhis ve takip ederek kullanıcının onayı ile RF karıştırıcı ile etkisiz hale getiriyor. Yapay zekâ destekli KAPAN, kullanıcı onayı ile operatörden bağımsız şekilde tespit, teşhis ve imha işlemlerini gerçekleştirebiliyor. RF karıştırıcı kullanıldığında tehdit dron ya düşürülüyor ya kullanıcısına geri dönüyor ya da bataryası bitinceye kadar havada asılı tutuluyor.

Korunması gereken bölgeye birden fazla KAPAN yerleştirilerek, tüm KAPAN sistemlerinden alınan veriler eşzamanlı olarak veri füzyon yazılımı ile birleştiriliyor ve yüzde yüz ortam farkındalığı için tümleşik bir görüntü oluşturulabiliyor. KAPAN Sistemi araç üstü, kule üstü vb. platformlara entegre edilebildiği gibi her bileşenin farklı miktarlarda entegre edilmesiyle ölçeklendirilebilir dağıtık bir yapıda da kurulum imkanı sağlıyor.

KAPAN Dron Savunma Sistemi’nin Özellikleri:

• Radar ile 9 km’ye kadar dron tespiti
• 7/24 her hava koşulunda ve düşük görüş şartlarında hedef tespiti ve teşhisi
• 360° derece ya da belirlenmiş açılarda hedef taraması
• Sabit veya mobil kullanım
• Uzak menzilden erken uyarı
• Sürü mini/mikro İHA tehdidine karşı etkin performans

Proje kapsamında, siber güvenlik altyapı ve sistemleri milli olarak geliştirilirken, TSK tarafından yürütülen siber savunma faaliyetleri tek bir noktadan koordine edilebilmesi hedeflenmektedir. Bunların yanında, Türk Silahlı Kuvvetleri kendi yapısında Türkiye çapında veri akışı, siber takip, dijital istihbarat analizlerini de gerçekleştirebilecektir.

2017 Temmuz ayında, dönemin Savunma Sanayi Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir’in katılımıyla birlikte Siber Savunma Merkezi’nin açılışı gerçekleştirilirken, 2020 yılının ilk çeyreğinde ise, milli olarak geliştirilen yazılımların geçici kabulü yapılarak TSK’ya teslimi tamamlanmıştır [1]. Böylece, sadece siber savunma tarafında değil, aynı zamanda siber saldırı yeteneği de Türk Silahlı Kuvvetlerine kazandırılmıştır.

Siber Savunma Merkezi, STM ana yükleniciliğinde yürütülen projede, ikinci fazla birlikte HAVELSAN gibi firmaların da projeye dahil edilmesi planlanmaktadır. Ayrıca, SSB ve STM tarafından halihazırda proje konusunda destek faaliyetleri devam etmektedir [2].

Kaynakça

[1] https://twitter.com/TSKGnkur/status/885056765703933952

[2] https://www.stm.com.tr/tr/medya/haberler/stm-milli-siber-guvenlik-fuarinda-bilisim-cozumlerini-paylasti

Gökdeniz, kara konuşlu yakın hava savunma sistemi KORKUT üzerinden geliştirilmiştir. Gökdeniz, KORKUT ile aynı şekilde 2 adet 35 mm topa sahiptir. 2 namlulu sistem dakikada 1100 atış yapabilmektedir. Sistem 4 km menzile sahiptir.

Sistem en önemli özelliği ATOM mühimmatıdır. ATOM, ASELSAN’ın ana yüklenicilğinde MKE ve TÜBİTAK-SAGE’nin katkılarıyla geliştirilmiştir. ATOM mühimmatı namludan çıkarken hedefe yaklaşınca infilak etmesi için programlanmaktadır. Mühimmat hedefe yaklaşınca patlıyor ve içindeki çok sayıda küçük metal parça hedefin geliş yönüne duvar oluşturmaktadır. Bu şekilde az sayıda mühimmatla geniş bir alanda gelen hedefe karşı set oluşturulmaktadır. Şubat 2021’de ASELSAN, 100 bininci 35 mm ATOM mühimmatını ürettiğini duyurmuştur.

Gökdeniz ve Korkut sistemlerinin kullandığı 35 mm top MKE A.Ş tarafından yerli olarak üretilmektedir. Gökdeniz platformunda silah sisteminden arama ve atış kontrol radar üniteleri de bulunmaktadır.

Gökdeniz CIWS’ın ilk müşterisi Türkmenistan Donanması olmuştur. Dearsan Tersanesinin Türkmenistan’da inşa ettiği korvet için yakın hava savunma sistemi olarak Gökdeniz CIWS seçilmiştir. Bir silah sisteminin üretici ülke ordusunun envanterine girmeden ihraç edilmesi oldukça önemlidir. Üretici ülkeye ve şirkete duyulan güvenin, kalitenin göstergesidir.

Gökdeniz CIWS’in 4 adet Barbaros sınıfı fırkateynin modernizasyonunda, İstif sınıfı fırkateynlerde, (A-1590) TCG DERYA DIMDEG denizde ikmal ve destek gemisinde ve Pakistan’a ihraç edilecek 4 adet MİLGEM korvetinde kullanılması beklenmektedir.

Gökdeniz Türk Savunma Sanayiinin ürettiği ilk CIWS yakın hava savunma sistemidir. Türk Donanması tarafından hayati önem taşımaktadır. Sistemin ihracat potansiyeli oldukça yüksektir. Namlulu hava savunma sistemleri donanmaların savaş gemilerini savunmada en güvendikleri sistemlerdir. Füzeli sistemlere göre mühimmatlarının çok daha ucuz olması ve hedefe daha fazla atış yapabilmesi sebebiyle CIWS sistemleri yaygın olarak tercih edilmektedir.

ASELSAN Gökdeniz CIWS Teknik Özellikleri:

• Anti-gemi füzeleri, uçaklar, helikopterler, insansız hava araçları, su üstü araçları gibi hedeflere karşı etkili
  Otomatik şeritsiz mühimmat yükleme sistemi
  ATOM ve HEI klasik tahrip mühimmatını aynı anda atabilme, mühimmat seçebilme
• Stabilize silah kulesi ile deniz durumu 0-5 aralığında çalışabilme
• Atış Kontrol Radarı ve Elektro-Optik Algılayıcılar ile hassas hedef takibi
• 3 boyutlu arama radarı
• Otonom ya da savaş yönetim sistemine entegre şekilde çalışabilme
• 2 adet 35 mm KDC-02 top ile dakikada 1100 atım

Gökdeniz 2018 yılında Türk Deniz Kuvvetlerine ait TCG Sokullu Mehmet Paşa Eğitim Gemisi üzerinde test edildi. 180 metre/saniye yüksek hızla seyreden füze saldırısını sümile eden hedef İHA ile test gerçekleştirildi. Hedef Sea Skimming yani deniz yüzeyine çok yakın uçuş gerçekleştirdi. Gökdeniz tam otonom modda başarıla hedefi tespit ve takip ederek, uzun menzilde imha etti.

Bu yazıyla ilgili okunmasını tavsiye ettiğimiz yazılarımız:

Phalanx CIWS İle ASELSAN Gökdeniz CIWS Karşılaştırması

https://mavivatan.net/sea-zenith-ciws-yakin-hava-savanma-sistemi/

YAKAMOS-RT, yüksek frekansta daha küçük ve hafif yapısı sayesinde, platformdan daldırılarak ve geri çekilebilecek. Daldırılabilir ve geri çekilebilir yapısı sayesinde platformların manevra kabiliyetini kısıtlamayacak. YAKAMOS-RT, YAKAMOS Sonar ailesinin kendini kanıtlamış algoritmalarını kullanıyor. Meteksan Savunma tarafından geliştirilen özgün sistem; Denizaltı Savunma Harbi için optimize edilmiş algoritmaları ve kullanıcı arayüzü ile benzer sistemlerler arasından öne çıkıyor.

Tasarımı tamamlanan YAKAMOS-RT’nin 2024’te ARES Tersanesi ve Meteksan Savunma tarafından geliştirilen ULAQ insansız deniz aracında testlerine başlanacak.

Türkiye’nin Denizaltı Savunma Harbi (DSH) için geliştirilen ilk daldırılabilir sonarı olan YAKAMOS-RT özellikle son dönemde önemli başarılar elde eden yerli ve milli insansız deniz araçlarına önemli bir güç kazandıracak. Diğer taraftan Türk tersanelerinin özellikle sığ sulara sahip ülkelere ihracatını gerçekleştireceği suüstü platformlarında kullanılması da dünya pazarında gemi platformlarımıza büyük bir rekabet avantajı getirecek.

İlginizi çekebilecek benzer içerikler;

Meteksan Savunma | Röportaj: Akustik ve Optik Sistemler Mühendislik Direktörü İrfan YILDIZ

METEKSAN YAKAMOS 2020 Yeni Nesil Karinaya Monteli Sonar

ARES Tersanesi & Meteksan Savunma: ULAQ

Döner taban üzerine yerleştirilmiş 6 namlulu 20 mm çapta M61 Vulcan makineli topu silah sistemi kurulu Phalanx, yüksek ateş gücü, bilgisayar kontrollü otonom görev kabiliyetli ve radar güdümlü bir silah sistemidir. Geminin diğer hava savunma unsurlarından ayrı bir paket olarak görev yapan Phalanx arama, tespit, tehdit değerlendirme, gözlem, müdahale ve imha değerlendirmesi olmak üzere genellikle birden çok entegre sistem tarafından yürütülen görevleri otonom olarak tek başına yapabilmektedir.

Phalanx ABD Donanmasının en güvendiği hava savunma sistemlerinden biridir. ABD Donanmasındaki çoğu savaş gemisinde son kademe hava savunma silahı olarak görev yapmaktadır. Sistem personel kaynaklı sorunların giderilmesi amacyla tamamen otonom olarak çalışmaktadır. Sistemin haznenin içinde radar bulunuyor. Tehdidi tespit edip, imha ediyor. Phalanx 20 mm çapında seyreldilmiş uranyum içeren mermiler kullanılıyor. Dünyadaki en sert malzemelerden biri olan uranyum ile mermiler hedefe çarparak infilaka sebep oluyor.

Phalanx CIWS Block-0 versiyonun üretimi 1978 yılında başlamıştır ve 1980 yılında ilk defa (CV-43) USS Coral Sea uçak gemisine entegere edilmiştir. Ardından 1988 yılında ilk kurulumu gerçekleştirilen Block-1 ve 1999 yılında hizmete alınan Block-1B versiyonları ile günümüze kadar gelmiştir. Block-1B üzerinde de zaman içinde küçük çaplı elektronik ve yazılımsal iyileştirme işlemleri gerçekleştirilmiş olsa da son büyük yenilik Block-1B varyantı üzerinde yapılmıştır. Phalanx Block-1B varyantı yakın hava savunmasının yanında yakın mesafe yüzey ve kıyı hedeflerine karışı kullanım, İleri Dönük Kızılötesi (FLIR) sensör eklenmesi, artırılmış mühimmat kapasitesi, yaklaşık 40 cm uzatılmış ve yüksek oranda sağlamlaştırılmış namlu, geliştirilmiş radar ve elektro optik sistemleri ile uçak, helikopter, İHA, gemi karşıtı mühimmatlar, küçük boyutlu yüzey hedefleri, kısa mesafe kıyı hedefleri gibi geniş görev yelpazesinde uzun yıllardan beri 20’nin üzerinde donanmaya hizmet vermektedir.

Türk Deniz Kuvvetleri envanterindeki 8 adet Gabya sınıfı fırkateynlerde 1’er adet; 2 adet Akar sınıfı tanker gemide 1’er adet; TCG Osmangazi L 1 adet; 2 adet Bayraktar Sınıfı LST Tank Çıkarma Gemisinde 2’şer adet olmak üzere toplam 15 adet Phalanx CIWS görev yapmaktadır.

Türk Deniz Kuvvetleri Phalanx CIWS’ı savaş gemilerinin savaş yönetim sistemine entegre etmiştir. Phalanx böylece hem otonom olarak hem de savaş yönetim sistemi vasıtasyla personel kontrolü ile kullanılabilmektedir. Böylece otonom özelliğin avantajları kullanılıp, dezavantajları yok edilmektedir. Phalanx geminin radarlarına bağlı kullanıldığında çok daha etkin, elektronik harbe dayanıklı hale gelmektedir. Geminin ana radarı Phalanx’a çok daha etkin bir tarama yeteneği sağlamaktadır. Türk Deniz Kuvvetleri Gabya sınıfı fırkateynlerdeki 8 adet eski versiyon Phalanx’ı modernize etmek istiyor. ABD uzun süredir modernizasyon için gereken kitleri teslim etmedi. Bayraktar Sınıfı LST’lerde kullanılan Phalanx’lar da geç teslim edilmişti.

General Dynamics Phalanx CIWS’in Teknik Özellikleri:

• Ağırlık: 6.200 kg
• Yükseklik: 4.7 m
• Namlu Uzunluğu: Block 0-1: 1.500mm, Block 1B: 2.000mm
• Silah: 6 namlulu M61 Vulcan top
• Atış Hızı: 4.500 mermi/dakika(Block1B)
• Azami Menzil: 3.5 km
• Radar: Ku Band Radar, FLIR Optik

Solunabilir Hava İzleme Sistemi, denizaltı içerisindeki tüm sistemlerden bağımsız olarak çalışmaktadır. Sistem kendi içerisinde birbirini yedekleyen Analiz Alt Sistemi ve Sensör Alt Sistemi’nden oluşmaktadır. Analiz Alt Sistemi denizaltının 18 farklı noktasından gelen verileri merkezi birime çekerek analiz yapar. Otonom çalışan pnömatik sistemler araçlığıyla gerçekleşen analizde olumsuz durumlarda alarmlar ve durum sinyalleri otomatik çalarak ilgili operatörü bilgilendirir.

Sensör Alt Sistemi ise denizaltının 10 farklı kompartımanında bulunan sensör grupları ile ölçülen havanın gaz değerlerini, eş zamanlı olarak ve ölçüm noktasına göre ekranda gösterir. Solunabilir Hava İzleme Sistemi, askeri deniz platformlarında ve gaz ölçümü yapılmak istenen askeri ve sivil tüm kapalı alanlarda görev yapabilir. İzlenecek gazlar ve ekran görünümleri, kullanıcıların ihtiyaçlarına göre uyarlanabilir.

KoçSavunma’nın yerli ve milli kaynaklara geliştirdiği Solunabilir Hava İzleme Sistemi, başta Type-214TN (REİS) sınıfı denizaltılar olmak üzere yakın gelecekte hizmete girecek Türk askeri ve sivil gemilerinde görev almaya hazır.

KoçSavunma Solunabilir Hava İzleme Sistemi Teknik Özellikleri:

• Sensör Alt Sistemi, aralıksız ölçüm değeri verir.
• Analiz Alt Sistemi 18 farklı noktadan verileri alırken, Sensör Alt Sistemi 10 farklı noktada ölçüm yapar.
• Denizaltı platformları için geçerli çevresel şartlara göre test edilmiştir.

MIL-STD-810F Sıcaklık, Nem, Sıcaklık Şoku

MIL-S-901D Şok

MIL-STD-461E EMC

DOD-STD-1399 Manyetik

• Sistem; hidrojen, oksijen, karbondioksit, karbonmonoksit, hidrojen sülfat, klorin ve soğutucu gazlar (R134A ve R404A) vb. gazları izler ve eşik değerler aşıldığında uyarı verir.
• Analiz Alt Sistemi, otomatik kalibrasyon yapabilir.

KoçSavunma’nın Solunabilir Hava İzleme Sistemi’ni Diğer Ürünlerden Öne Geçiren Faktörleri:

• Elektronik ve mekanik tasarım
• Yazılım tasarımı ve geliştirilmesi
• Sistem entegrasyonu
• Üretim altyapısı
• Test altyapısı

 MAR-D Radarı Genel Özellikleri:

• Frekans: X Band
• Etkinlik Menzili: x
• Minimum Menzil: 50 Metre
• Yanca Kapsaması 360º
• İrtifa Kapsaması: -5º/+70º
• Dönme Hızı(rpm): 10-60
• Takip Kapasitesi: x
• Ağırlık(güverte üstü): x

MAR-D Radarı’nın Teknik Özellikleri:

• 3 boyutlu hava hedefi arama ve takibi
• 2 boyutlu su üstü hedefi arama ve takibi
• Aktif Faz Dizili Anten
• Düşük Farkedilirlik (LPI) Modu
• Gönderme/Alma Modülleri
• Doppler işlemcili hareketli belirtme
• Dost-Düşman tespiti
• IFF Entegrasyonu
• Hava Soğutma
• Sektör Karartma ve Sektör Kırpma
• Cihaz İçi Test yeteneği
• Karıştırıcı Tespit ve Yön Bulma ve Takibi
• Su üstü Gözetleme videosu sağlama
• Top Atış Desteği
• MIL-STD uyumluluk

Savunma Sanayi Başkanlığı idaresinde yürütülmekte olan “Barbaros Sınıfı Fırkateynlerin Yarı Ömür Modernizasyonu Projesi” kapsamında Barbaros sınıfı fırkateynler ASELSAN ÜRETİMİ MAR-D Arama Radarı’yla donatılacaktır.

Daha önceden de bilindiği gibi, bu radar (L-402) TCG BAYRAKTAR çıkarma gemisinde Smart-S radarının yerine entegre edilmişti.

RIM-66 Standard Medium Range (SM-1MR/SM-2MR)

Ailenin ilk üyesi olan RIM-66 Standard MR orta menzilli hava savunma füzesi 1967 yılında hizmete girdi. RIM-66 Standard MR, döneminde Amerika Birleşik Devletleri Donanması tarafından kullanılan Convair RIM-2 Terrier ve Convair RIM-24 Tartar iki lançerli orta menzilli hava savunma füzelerinin yerini alması için geliştirildi.

5.000 adetten fazla üretilen ve 10’dan fazla konfigürasyona sahip olan RIM-66, pek çok ülke tarafından kullanıldı.

İlk olarak ABD Donanması bünyesinde hizmet verse de sonrasında RIM-66’ya sahip savaş gemilerinin ABD Donanması envanterinden çıkarılıp müttefik ülkelere hibe/ihraç edilmesi ya da RIM-66’nın direkt ihracatı ile farklı ülke donanmalarında da kullanılmaya başlandı.

Günümüzde;

• Hobart sınıfı destroyerleri ile Avustralya Donanması,
• Adelaide sınıfı fırkateynleri ile Şili Donanması,
• Sachsen sınıfı fırkateynleri ile Alman Donanması,
• Durand de la Penne sınıfı destroyerleri ile İtalyan Donanması,
• Hatakaze, Maya, Kongō ve Atago sınıfı destroyerleri ile Japon Donanması,
• De Zeven Provinciën fırkateynleri ile Hollanda Donanması,
• Oliver Hazard Perry sınıfı fırkateynleri ile Polonya Donanması, Mısır Donanması ve Türk Donanması,
• Chungmugong Yi Sun-sin ve Sejong the Great sınıfı destroyerleri ile Güney Kore Donanması,
• Santa María ve Álvaro de Bazán sınıfı fırkateynleri ile İspanyol Donanması,
• Cheng Kung ve Chi Yang sınıfı fırkateynleri ve Kee Lung sınıfı destroyerleri ile Tayvan Donanması,
• Arleigh Burke sınıfı destroyerleri ile ABD Donanması RIM-66 orta menzilli hava savunma füzesini kullanıyor.

Iroquois sınıfı destroyerleri ile Kanada Donanması ve Charles F. Adams sınıfı destroyerleri ile Yunan Donanması RIM-66’nın eski kullanıcıları. Bu iki ülke, eskiyen destroyerlerini hizmet dışı bırakması ile RIM-66 hava savunma füzesi kullanmayı da sonlandırdılar.

RIM-66 orta menzilli hava savunma füzesinin 10’dan fazla konfigürasyonu bulunmaktadır.

Türk Donamması, 1983 yılında hizmete giren RIM-66E SM-1 orta menzilli hava savunma füzesini işletiyor. Gabya sınıfı fırkateynlerde kullanılan RIM-66E, 45 kilometre menzile sahip. Füzelerin haydalı kullanım ömürlerini dolduruduğu, Gabya sınıfı fırkateynlerde ihtiyaç halinde kullanılmak üzere mufahaza edildiği tahmin ediliyor. Türk Donanmasına ait Gabya sınıfı fırkateynlerden Libya Hava Sahası üzerinde faaliyet gösteren birkaç İHA’ya SM-1 füzeleri ateşlenmişti.

RIM-67 Standard Extended Range (SM-1ER)

1981 yılında hizmete giren RIM-67 Standard ER, döneminde ABD Donanması bünyesinde hizmet veren RIM-8 Talos uzun menzilli satıhtan havaya füzenin yerini alması için geliştirildi. Uzun menzilde etkili olan bu füze ABD Donanması tarafından kullanıldı.

Asgari 120 kilometre menzile sahip olan RIM-67, 8 metre uzunluğa sahip. 3.5 mach uçuş hızı ve 24 kilometre maksimum servis irtifasıyla füze İtalyan Donanması tarafından da kullanıldı.

İtalyan Donanmasına ait Vittorio Veneto helikopter kruvazörü 1981-1984 yılları arasında yapılan modernizasyon çalışmaları ile Standard SM-1ER kullandı. 1 Kasım 2003 yılında hizmet dışı bırakılan kruvazör yaklaşık 20 sene boyunca SM-1ER kullanmış oldu.

RIM-156 Standard SM-2ER Block IV

ABD Donanması bünyesindeki AEGIS gemilerine RIM-66/67 satıhtan havaya füze konuşlandırılamadı. Bunun nedeni ise füzelerin raylı sisteme sahip bir atıcıya ihtiyaç duyması ve dikey fırlatma sistemine (vertical launching systems – VLS) entegre edilememesiydi. AEGIS gemilerinin satıhtan havaya füze ihtiyacını karşılamak üzere RIM-67 üzerinden RIM-156 Standard SM-2ER geliştirildi.

Geliştirme aşamasında yaşanan gecikmelerden dolayı 1999 yılında hizmete alınabilen RIM-156, balistik füze önleme kabiliyetine de sahip. 240 kilometre menzile sahip olan füze 3.5 mach hızında.

RIM-161 Standard Missile 3 (SM-3)

RIM-156 Standard SM-2ER Blok IV füzesinin geliştirilmiş bir varyantı olan RIM-161 Standard Missile 3 (SM-3), ABD Donanmasının balistik füze savunma sistemleri bileşeninin önemli bir parçası. ABD merkezli Raytheon bu füzeyi Japonya merkezli Mitsubishi Ağır Sanayi ve Mühendislik Şirketi ile birlikte geliştirdi. ABD Merkezli Aerojet firması da geliştirme aşamasında yer aldı.

SM-2ER Block IVA gövdesini kullanan SM-3’ün tahrik sistemi de SM-2ER Block IVA ile aynı. Üçüncü aşama fırlatma için uzatılmış bir rokete daha sahip olan SM-3, gelişmiş GPS/INS sistemlerine de sahip. Balistik füze önleme kabiliyetine sahip olmasına rağmen 900-1200 kilometre menzile sahip olan bu füze daha önce düşük dünya yörüngesinin alt ucundaki bir uyduya karşı kullanıldı ve uydu karşıtı füze kabiliyetini de kanıtladı.

SM-3 günümüzde yalnızca ABD Donanması tarafından kullanılıyor. Ancak 2019 yılında Japon Donanması bu füzeden 73 adet sipariş verdi. Bunun haricinde Güney Kore de yakın zamanda bu füzelerin kullanıcısı olacaktır.

Güney Kore, ülke içinde inşa ettiği ve ilki 2025 yılında hizmete alınması planlanan KDDX sınıfı destroyerlerinde kullanmak üzere 2018 yılında RIM-161 Standard Missile 3 (SM-3) siparişi verdi.

ABD uzun süre Japonya dışındaki birçok müttefiğine oldukça talep olmasına rağmen SM-3 füze satışı yapmamıştır. SM-3 öncelikli olarak oldukça tehlikeli, imhası zor balistik füzedir ve stratejik hasım uydularını atmosfer dışında imha için geliştirildi. Füzenin adet maliyeti $10 milyon ABD dolarıdan fazladır.

SM-3 ABD’nin GBI ve THAAD hava savunma füzeleri ile birlikte en güvendiği hava savunma füzelerindendir.

2000’li yılların başlarında Türk Donanması için inşa edilecek TF-2000 hava savunma destroyerlerinde de SM-3 füzelerinin konuşlandırılması planlanmıştı.

RIM-174 Standard Missile 6 (SM-6) ERAM

Standart Missile ailesinin son üyelerinden RIM-174 Standar ERAM, diğer varyantları gibi satıhtan havaya bir hava savunma füzesidir. Ancak RIM-174, yüksek hızlı gemisavar füzesi olarak da kullanılabiliyor. Füze SM-2ER Blok IV (RIM-156A) füzesinin gövdesini ve AIM-120C AMRAAM’dan gelen aktif radar sistemini kullanıyor.

2013 yılında hizmete alınan RIM-174 SM-6, 340-460 kilometre menzile sahiptir. 3.5 mach hıza sahip olan RIM-174’ün uzunluğu 6.6 metredir ve füzenin birim maliyeti $4.3 milyon ABD dolarıdır (2021).

RIM-174 SM-6, günümüzde ABD Donanması tarafından kullanılıyor. Ancak Japonya, Güney Kore ve Avustralya Donanmaları da yakın zamanda bu füzenin kullanıcıları olacaktır. Füzenin geliştiricisi Raytheon 2017 yılında yaptığı bir açıklama ile ABD Savunma Bakanlığı’nın (PENTAGON) bu üç ülkeye SM-6 satışını onayladığını duyurmuştu.

SM-6, SM-3’e göre nispeten daha uygun maliyetli, daha hafif bir füzedir ve füzenin asıl hedefi hava soluyan uçak benzeri hava unsurlarıdır.

ROKETSAN DSH Roketi ve Atıcı Sistemi, 500 – 2000 metre menzil ve 15 – 300 metre derinlik aralığında operasyonel kullanılabilmektedir. Ayarlanabilir tapa özelliğinin sağladığı kabiliyetle birlikte, fırlatılan roketlerin istenilen derinlikte patlayabilen bu silah sistemi tekli ya da salvo atış yapabilme yeteneğine sahiptir.

ROKETSAN DSH Roketi ve Atıcı Sistemi’nin Genel Özellikleri [1]:

• Çap: 196mm
• Ağırşık: 35,5kg
• Atıcı Sistem (Roket Yüklü): 1200kg
• Uzunluk: 1,3 metre
• Menzil: 500 – 2000 metre
• Patlama Derinliği: 15 – 300 metre
• Harp Başlığı Tipi: Tahrip
• Tapa Tipi: Zaman ayarlı
• Salvo Aralığı: 0,8 saniye
• Yakıt Tipi: Az dumanlı kompozit yakıt
• Atıcı Sistem: Stabilize, sonar verisi ile otomatik lançer yönlendirme
• Atıcı Sistem Roket Kapasitesi: 6
• Lançer Yönlendirme: Otomatik, manuel (yedek)

Roket atıcı sistem stabilizasyon, otomatik ve yedek plan olarak manuel yönlendirme yeteneğine sahiptir. Sistem, entegre olduğu su üstü platformunun sağladığı seyir ve düşman hedef bilgilerini doğrudan kullanarak atış hesaplamalarını gerçekleştirmektedir. Ayrıca bu sistem, yüksek infilaklı harp başlığını da bünyesinde barındırırken, sahip olduğu mühimmat, duyarsız mühimmat özelliğine de sahiptir.

Kıyıya yakın sularda denizaltı gibi düşman su altı unsurlarına yönelik kullanılabilen DSH Roketi ve Atıcı Sistemi, özellikle düşman su altı unsurlarının yakın ve sahte temaslarında yüksek maliyetli torpidolarla angaje olmak yerine maliyet etkin bir çözüm olarak da karşımıza çıkmaktadır [2]. Tüm sistemin su üstü platformuna kolay entegrasyonu, hafifliği ve kompaktlığı birçok su üstü platformuna entegre edilebilmektedir.

Sistem, yine ROKETSAN tarafından geliştirilen mühimmatı kullanırken, bağlı olduğu su üstü platformunun savaş yönetim sistemine entegrasyon yeteneği, devreye alındıktan sonra her an operasyonel olma, hassas balistik hesaplamaları gerçekleştirebilme de bu silah sistemin diğer öne çıkan kabiliyetleridir. Sistem bünyesinde kullanılan denizaltı savunma harbi (DSH) roketine bakıldığında bu mühimmatlar 60 mm çapındayken, aynı zamanda, programlanabilir ve çarpma algılayıcı özelliklerine de sahiptir [3].

Türk Deniz Kuvvetlerinin bünyesindeki 16 adet Tuzla Sınıfı karakol botunun 12’sinde aktif bir şekilde kullanılan ROKETSAN DSH Roketi ve Atıcı Sistemi, geri kalan 4 adet karakol botuna da entegre edileceği belirtilmiştir. 2022 yılında içerisinde ROKETSAN, Türk Deniz Kuvvetlerine 300 adet DSH Roketi ve Atıcı Sistemi’nin de teslimatını gerçekleştirmiş oldu.

Millî Denizaltı Savunma Harbi Roketi ve Atıcı Sistem Tedariki Projesi kapsamında; TCG KİLİMLİ ve TCG KARADENİZ EREĞLİ karakol gemilerimiz, atışlı Deniz Kabul Test faaliyetlerini Karadeniz’de başarıyla icra etti. pic.twitter.com/cy2tFGyvtb

— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) November 12, 2021

Kaynakça:

[1] https://www.roketsan.com.tr/tr/urunler/dsh-denizalti-savunma-harbi-roketi-ve-atici-sistemi

[2] [3] https://www.millisavunma.com/roketsan-denizalti-savunma-harbi-dsh-sistemi/

Düşük maliyete sahip olması, kullanıcılar için maliyet etkin bir çözüm olmasını sağlarken, MAM ailesinin başta BAYKAR üretimi Bayraktar TB-2 SİHA’larında kullanımı sıkça görülmektedir.

MAM-C Mühimmatı

Mini Akıllı Mühimmat (MAM) ailesinin en küçük üyesi olan MAM- C, düşük ağırlığı sayesinde silahlı insansız hava araçları (SİHA) ve hafif taarruz uçaklarında kullanılabilirken, havadan karaya görevlere yönelik geliştirilmiştir. Ağırlığın önem kazandığı durumlarda, düşük ağırlık ve maliyeti sayesinde önemi daha da artmaktadır. MAM- C, sınıfın diğer üyeleri gibi lazer arayıcı başlığı sayesinde hareketli ve sabit düşman unsurlarını yüksek hassasiyetle vurabilmektedir [1].

ROKETSAN MAM-C Mühimmatının Genel Özellikleri [2]:

• Çap: 70 mm
• Uzunluk: 970 mm
• Ağırlık: 6,5 kg
• Menzil: 8 km
• Güdüm: Lazer arayıcı başlık

Çok maksatlı başlık, parça tesirli, zırh delici, yangın çıkarıcı, yüksek infilaklı ve parçacık etkili harp başlığı tiplerine de sahiptir. MAM-C mühimmatı, hafif zırhlı/ zırhsız düşman araçları ve personeli gibi hedef tiplerine yönelik kullanılabilmektedir.

MAM-L Mühimmatı

MAM grubunun orta büyüklükteki mühimmatı MAM-L, yine düşük ağırlığı ve çeşitli harp başlıkları sayesinde hava- yer görevleri için yetenekli bir mühimmattır. Yüksek hassasiyeti sayesinde hareketli ve sabit düşman unsurlarını imha edebilmektedir [3].

ROKETSAN MAM-L Mühimmatının Genel Özellikleri [4]:

• Çap: 160 mm
• Uzunluk: 1 metre
• Ağırlık: 22 kg
• Menzil: 15 km
• Güdüm: Lazer arayıcı başlık

Zırh delici, yüksek infilaklı parçacık etkili ve termobarik harp başlıkları sayesinde hafif zırhlı/ zırhsız araç ve ana muharebe tanklarına angaje olabilen MAM-L, çarpma/yaklaşma tapa tipine sahiptir. MAM- L mühimmatı özellikle son yıllarda sıkça savaş sahasında kullanılırken, Türk Silahlı Kuvvetleri’ nin Suriye’ de gerçekleştirdiği barış harekatları, Azerbaycan ordusunun envanterindeki Bayraktar TB-2’lerle birlikte II. Karabağ Savaşı ve son olarak Rusya-Ukrayna Savaşı bunlara örnek gösterilebilir. Bu deneyimler sonucunda, Mini Akıllı Mühimmat (MAM) sınıfındaki ürünlerin sahada yüksek bir etkisi olduğu da görülmektedir.

Ayrıca bu mühimmat, MAM-C’de olduğu gibi silahlı insansız hava araçları (SİHA) ve hafif taarruz uçaklarından fırlatılabilmektedir.

MAM-T Mühimmatı

MAM-T akıllı mühimmat, MAM ailesinin en büyük ve en yeni üyesi olmasının yanında en geniş düşman hedef setine sahip mühimmatıdır. Silahlı insansız hava araçları (SİHA), hafif taarruz uçakları ve savaş uçaklarında kullanılabilen MAM- T kritik hava- yer görevlerine yönelik geliştirilmiştir. Eklenmiş kanatları sayesinde menzili artırıla bu mühimmat sabit ve hareketli düşman unsurlarına yönelik yüksek hassasiyetle ve etkinlikle taarruz gerçekleştirebilmektedir [6].

ROKETSAN MAM-L Mühimmatının Genel Özellikleri [7]:

• Çap: 230 mm
• Uzunluk: 1,4 metre
• Ağırlık: 95 kg
• Menzil: +30 km

MAM- T yüksek hassasiyetle imha kabiliyeti, SİHA görev konseptine yönelik geliştirilmiş yüksek parçacık etkili harp başlığı, eklenen kanat sayesinde artırılmış menzile sahip ve nispeten kritik kara hedeflerine yönelik etkili bir mühimmattır. Ayrıca, sınıfının diğer iki üyesinde olduğu gibi lazer arayıcı başlık bulunmaktadır.

Aktif olarak bu mühimmat Türk Silahlı Kuvvetleri başta olmak üzere, Azerbaycan, Ukrayna, Libya gibi ülkelerin envanterinde bulunmaktadır. 2021 Nisan ayında ilk kez Bayraktar AKINCI TİHA ile test edilen MAM-T başarılı test aşamasından sonra envantere alınmıştır [8].

Kaynakça

[1] [2] https://www.roketsan.com.tr/tr/urunler/mam-c-mini-akilli-muhimmat

[3] [4] https://www.roketsan.com.tr/tr/urunler/mam-l-mini-akilli-muhimmat

[5] https://www.dha.com.tr/gundem/bahar-kalkaninda-bir-ilk-suru-sihalar-hedefleri-bombaliyor-1758081

[6] [7] https://www.roketsan.com.tr/tr/urunler/mam-t-akilli-muhimmat

[8] https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/ssb-baskani-demir-mam-t-muhimmatimizin-ilk-test-atisi-akinci-tiha-dan-basariyla-gerceklestirildi/2217465

Gemilerin 1 adet baş kısmında, 2 adet helikopter hangarının yanlarında bulunmaktadır.

Sea Zenith CIWS, İsviçreli Oerlikon firması tarafından üretilmiştir. Firmayı 2009 yılında Alman Rheinmetall şirketi satın almıştır. Dünyada tek donanma tarafından kullanılması ve çok az sayıda üretilmesi sebebiyle işletme ve yedek parça maliyetleri yüksektir.

Sea Zenith Ciws’lerin çok arıza yaptığı ve etkili olmadığı iddia edilmektedir. Türk Deniz Kuvvetlerinin Sea Zenith CIWS’leri değiştirmek istemesi de bu iddiaları doğrular niteliktedir. Barbaros sınıfı fırkateynlerdeki Sea Zenith’lerin Phalanx CIWS’ler değiştirilmesi planlanıyordu ancak yayınlanan yeni görsellerde baş kısmında Phalanx CIWS varken arka kısmında Gökdeniz CIWS bulunmaktadır.

Sea Zenith CIWS’in Özellikleri:

• 25 mm’lik 4 adet Oerlikon KBB top
• Dakikada 3200 atış yapabilme
• 2 km etkili menzil
• 3.5 ton sistem ağırlığı
• 5.45 ton tam yüklü ağırlık
• 360 derece yanal hareket
• -14 derece ve +127 derece dikey hareket
• Seaguard radar
• Hedefler: anti-gemi füzeleri, güdümlü mühimmatlar, uçaklar, helikopterler, yüzer ve kıyı hedefleri.

ROKETSAN İHA-230’un Genel Özellikleri [1]:

• Menzil: 150 km+
• Ağırlık: 225 kg
• Uzunluk: 3.4 m
• Harp Başlığı Ağırlığı: 42 kg (Parçacık Etkili, Zırh Delici ve Termobarik Seçenekli)

Füzenin ateşlendiği hız ve irtifaya bağlı olarak operasyonel kullanımında değişiklikler olabilen İHA-230’un menzili 150 KM (+)’dir. Parçacık etkili harp başlığı taşıyan bu füzede, farklı düşman unsurlarına yönelik çeşitli tiplerde harp başlığı yelpazesine sahiptir. Entegre edildiği hava aracından fırlatıldıktan sonra bir süre serbest düşüş yapan İHA-230 Füzesi’nde, otonom bir şekilde katı yakıt motorlarını ateşleme kabiliyeti bulunmaktadır.

Farklı tipte hava, kara ve deniz platformlarına entegre edilebilen İHA-230 füze sisteminde Bayraktar AKINCI TİHA, MİLGEM sınıfı savaş gemileri gibi birçok Türk savunma sanayii ürününden fırlatılabilme kabiliyeti bulunmaktadır [2]:

Entegre Edilebilecek Hava Platformları: Baykar üretimi Akıncı ve Kızılelma; TUSAŞ üretimi Aksungur TİHA’lar 

Entegre Edilebilecek Hava Platformları: Silahlı kara araçları ve silahlı insansız kara araçları

Entegre Edilebilecek Deniz Platformları: MİLGEM sınıfı gemiler ve silahlı insansız deniz araçları

İHA-230 Balistik Füzesi yüksek güç çarpanı olmasının yanında, yüksek hassasiyete ve otonom yeteneklere sahip akıllı bir sistemdir. Karıştırıcı sistemlere karşılık önlemi bulunan GNSS destekli ataletsel güdüm yeteneği sisteme hassas hedef vurabilme kabiliyeti kazandırırken, düşman unsurları tarafından tespit edilmeden hedefini vurabilmesi bu füzeyi yüksek bir güç çarpanı yapmaktadır.

Aralık 2022’de Baykar üretimi AKINCI-B TİHA ile Sinop’da yapılan atış testinde hedefini başarıyla vuran İHA-230 füzesiyle, Türkiye’ nin ilk havadan karaya süpersonik balistik füzesi de test edilmiş oldu. Yapılan atış testinde, 25 bin feet irtifadan ateşlenen füzenin 100 km uzaklıkta hedefin başarıyla vurduğu belirtildi. [3] 

https://twitter.com/BaykarTech/status/1641889802055307271?s=20

Kaynakça:

[1] https://www.roketsan.com.tr/tr/urunler/iha-230-havadan-karaya-balistik-supersonik-fuze

[2] https://www.roketsan.com.tr/uploads/docs/kataloglar/TR/1671778685_iha-230-trsm.pdf

[3] https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/turkiyenin-ilk-havadan-karaya-supersonik-fuzesi-trg-230-iha-hedefi-tam-isabetle-vurdu/2765922

İlerleyen günlerde KAGEM’in (Kanatlı Gezen Mühimmat) Baykar’ın öz kaynaklarıyla yerli ve özgün olarak geliştirdiği bir kamikaze drone olduğu açıklandı. Baykar, Teknofest 2023’te kurduğu sergide KEMANKEŞ adını verdiği Mini Akıllı Seyir Füzesi’ni resmen tanıttı.

Bayraktar KEMANKEŞ, Baykar tarafından geliştirilen tüm İHA’lardan (Akıncı TİHA, TB2 SİHA, TB3 SİHA) atılabilecek. (Gelecekte TUSAŞ üretimi Anka ve Aksungur’a da entegre edilmesi muhtemeldir.) KEMANKEŞ, jet motorundan güç alıyor ve 1 saat havada kalarak; yapay zekâ destekli uçuş sistemi ile uçabiliyor. Mini seyir füzesi, bünyesinde bulunan ‘yapay zekâ destekli optik güdüm sistemi’ ile gece-gündüz zorlu hava şartlarında hedefini tanıyacak ve Anti-Jamming (Karıştırma/Aldatma Engelleyici) ile elektronik karıştırmalardan etkilenmeyecek.

Bayraktar KEMANKEŞ, Baykar’ın geliştirdiği ilk harp başlıklı ürün olurken; son derece küçük ve etkili olması sebebiyle maliyet-etkin harp icra etme olanağı tanıyacaktır. Şimdiye kadar sadece serbest süzülen mühimmat ateşleyen Bayraktar TB2 SİHA, 2 adet taşıyabileceği KEMANKEŞ ile gücünü arttırmıştır. Bayraktar KEMANKEŞ Mini Akıllı Seyir Füzesi, Türk şirketi IdeaLab üretimi IL170 turbojet motoru kullanacaktır.

Bayraktar KEMANKEŞ Mini Seyir Füzesi’nin Genel Özellikleri:

• Uzunluk: 1,73 metre
• Yükseklik: 0,4 metre
• Kanat Açıklığı: 1,25 metre
• Azami Ağırlık: 30 kg
• Faydalı Yük: 6 kg
• Operasyonel İrtifa: 18.000 feet (5.484 metre)
• Havada Kalış Süresi: 1 saat
• Maksimum Hız: 0,7 mach (720 km/h)
• Seyir Sürati: 0,3 mach (360 km/h)
• Operasyonel Menzil: +200 km
• Haberleşme Menzili: 50 km
• Kamera: Elektro-Optik
• Motor: 38 lbf itkiye sahip turbojet motoru